Φυσιογνωσία

Η μεγαλύτερη σπηλιά πάγων στον κόσμο

2012-02-11T13:22:00.001+02:00

Βρίσκεται στα βουνά Hochkogel στην περιοχή Tennengebirge του Σάλσμπουργκ, στην Αυστρία. Το όνομά της στα γερμανικά σημαίνει «Ο κόσμος των γιγάντιων πάγων», όνομα που δεν απομακρύνεται πολύ από την πραγματικότητα.

Το μήκος της ξεπερνά τα 40 χιλιόμετρα, γεγονός που την κατατάσσει στην κορυφή της λίστας με τα μεγαλύτερα σπήλαια πάγων στον κόσμο.

Η σπηλιά Eisriesenwelt σχηματίστηκε από τον ποταμό Salzach, ο οποίος βρήκε διέξοδο μέσα από το βουνό. Το κρύο πάγωσε τα νερά του ποταμού δημιουργώντας το εντυπωσιακό θέαμα που βλέπουμε σήμερα. Μια σπηλιά από πάγο και ασβεστόλιθο.

Η σπηλιά ανακαλύφθηκε τυχαία το 1879. Οι ντόπιοι όμως άργησαν να την εξερευνήσουν γιατί πίστευαν ότι οδηγούσε στην.. κόλαση.

Σήμερα η σπηλιά Eisriesenwelt με τους υπέροχους σχηματισμούς από πάγο, τις εντυπωσιακές κολώνες και τους παγωμένους καταρράκτες προσελκύει πάνω από 200.000 επισκέπτες το χρόνο.

Διαβάστε περισσότερα »

Δελτίο Οικολογικών & Περιβαλλοντικών Εκδηλώσεων - Φεβρουάριος 2012

2012-02-04T16:24:00.005+02:00

Πολιτιστική Οικολογική Κίνηση Στυλίδας: Σεμινάριο Χειμερινού Βουνού

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΧΕΙΜΕΡΙΝΟΥ ΒΟΥΝΟΥ
11-12/02/2012 ΒΕΛΟΥΧΙ (ΚΑΡΠΕΝΗΣΙ)
Είναι ένα διήμερο σεμινάριο, για τις βασικές γνώσεις κίνησης στο χειμερινό βουνό (χιονισμένο πεδίο). Αφορά πεζοπόρους, νέους αλλά και παλιούς ορειβάτες.

1η Ημέρα: Κίνηση σε χιονισμένο πεδίο με κραμπόν, πιολέ. Πτώσεις και κίνηση σχοινοσυντροφιάς.
2η Ημέρα: Ανάβαση στην ψηλότερη κορυφή του Τυμφρηστού 2312μ. με την ανατολή του ηλίου. Ρελέ σε χιόνι και βράχο. Τεχνικές ραπέλ σε χιόνι και ασφάλιση σε χιονισμένο πεδίο.

Η διαμονή μπορεί να γίνει στο καταφύγιο δίπλα στο Χιονοδρομικό Κέντρο, σε σκηνές ή ξενώνες.
Συνάντηση: 09:00π.μ το Σάββατο 11/02/2012 στο Χιονοδρομικό Κέντρο Καρπενησίου
Κόστος: 50€
Η διαμονή στο καταφύγιο είναι 12€
Υλικά που παρέχονται: Σχοινιά, μπωντριέ, υλικά ασφάλισης.
Υλικά που απαιτούνται: Προσωπικός ρουχισμός χειμερινού βουνού, μπότες βουνού, κραμπόν, πιολέ, κράνος.
(Αν δε διαθέτεται κάποιο από τα παραπάνω προσωπικά υλικά ενημερώστε μας για να σας το δανείσουμε).
Απαραίτητη είναι η τηλεφωνική επικοινωνία για δήλωση συμμετοχής στο 6932271106 (για να συζητηθεί η πρότερη εμπειρία και το θέμα του εξοπλισμού).

Διαβάστε περισσότερα »

Φρεσκολόγιο Φεβρουαρίου

2012-02-01T12:11:00.004+02:00

Φρεσκολόγιο: Κάθε εποχή μας δίνει τα δικά της φρούτα και λαχανικά, τα οποία χρειάζονται τις κατάλληλες για κάθε είδος καιρικές συνθήκες και τον απαραίτητο χρόνο ωρίμανσης για να ευδοκιμήσουν. Όταν το φυτό αναπτύσσεται και καρποφορεί στα πλαίσια της εποχής του, όλες οι φυσιολογικές λειτουργίες του γίνονται με την λιγότερη δυνατή κατανάλωση ενέργειας και αποδίδει τα μέγιστα σε γεύση, άρωμα και χρώμα.
Αν, ως καταναλωτές, προτιμούμε φρούτα και λαχανικά της εποχής, ωθούμε και τους καλλιεργητές να συμβαδίσουν με τους Νόμους της Φύσης και να καλλιεργούν αναλόγως την εποχή.

Ημερολόγιο Σποράς: Για τους ευτυχείς που διαθέτουν κήπο - ή μεγάλη βεράντα - όπου μπορούν να καλλιεργήσουν λαχανικά στο χώμα - ή σε μεγάλες γλάστρες - ώστε να απολαύσουν την δική τους μικρή σοδειά. Πιο εφικτό - για όσους αρκούνται σε μπαλκόνι - να δημιουργήσουν μια γωνιά με αρωματικά φυτά, εύκολα στην φροντίδα τους, για να χρησιμοποιούνται φρέσκα και μ’ όλο τους το άρωμα στην καθημερινή μαγειρική.

Περισσότερες πληροφορίες για την καλλιέργεια και την φροντίδα κάθε είδους μπορούν να αναζητηθούν στο διαδίκτυο.

Προτεινόμενοι σύνδεσμοι:
· http://www.kalliergo.gr/odigos-kalliergiti/
· http://ecoview.gr/dhmiurghste-prasinh-gwnia-me-arwmatika-fyta/

Περί Ολικής Αλέσεως

2012-01-28T00:08:00.009+02:00

Τι εστί Ολική Άλεση..

Τα σιτηρά αποτελούν πλέον από τις βασικότερες πηγές υδατανθράκων και φυτικών ινών στην διατροφή των Ευρωπαίων. Και ενώ μέχρι πριν αρκετά χρόνια το σύνηθες ήταν η παραγωγή τέτοιων τροφίμων να προκύπτει από εξευγενισμένα άλευρα (που παράγονταν από το εσωτερικό μόνο μέρος του σπόρου), πλέον, ο ολοένα αυξανόμενος όγκος επιστημονικών δεδομένων, που αναδεικνύει τα οφέλη υγείας της κατανάλωσης τροφίμων ολικής αλέσεως, έχει οδηγήσει την βιομηχανία τροφίμων προς την παραγωγή ανάλογων προϊόντων.

Όταν λέμε προϊόντα ολικής αλέσεως συνήθως αναφερόμαστε στα δημητριακά, αλλά όχι αποκλειστικά. Οι περισσότεροι σπόροι δημητριακών υφίστανται μία διαδικασία αλέσεως ή γενικότερα επεξεργασίας, κατά την οποία αφαιρείται ένα μέρος τους. Ο όρος «ολική άλεση» σημαίνει ότι όλα τα μέρη του σπόρου διατηρούνται κατά την διάρκεια αυτής της επεξεργασίας. Όταν τα δημητριακά αλέθονται μαζί με τον φλοιό τους, το πίτουρο, δίνουν αλεύρι το οποίο λέγεται "ολικής αλέσεως", από το οποίο μπορούν να παρασκευαστούν κουλουράκια, παξιμάδια, ζυμαρικά κ.ο.κ. Αλεύρι ολικής αλέσεως μπορεί να γίνει συνήθως από σιτάρι αλλά και από το κριθάρι, την βρώμη, το καλαμπόκι, αλλά και το ρύζι από το οποίο κάνουμε ρυζάλευρο. Σπανιότερα συναντάμε αλεύρι από φαγόπυρο, ρεβύθια και άλλους σπόρους.

Ο σπόρος αποτελείται από τριά στρώματα :
Το εξωτερικό στρώμα, ο «φλοιός», ο οποίος περιέχει σε υψηλή περιεκτικότητα φυτικές ίνες, βιταμίνες του συμπλέγματος Β (θειαμίνη, νιασίνη, ριβοφλαβίνη, πυριδοξίνη και παντοθενικό οξύ), μέταλλα (σίδηρος, ψευδάργυρος και χαλκός), πρωτεΐνες και φυτόθρεπτικά συστατικά.
Το μέσα στρώμα, το «ενδοσπέρμιο», το οποίο αποτελεί το 80% του σπόρου και περιέχει υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και μικρές ποσότητες βιταμινών Β.
Το τρίτο στρώμα που είναι ο «πυρήνας» ή «έμβρυο» και είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά συμπεριλαμβανομένων μεταλλικών στοιχείων, βιταμινών Β, βιταμίνης Ε και φυτοθρεπτικών συστατικών.
Όταν οι σπόροι αλέθονται, ο φλοιός και το έμβρυο αφαιρούνται και μένει μόνο το ενδοσπέρμιο. Με αυτό τον τρόπο, χάνεται το μεγαλύτερο μέρος της θρεπτικής αξίας του σπόρου, διότι τόσο το εξωτερικό περίβλημα όσο και ο πυρήνας περιέχουν τα περισσότερα θρεπτικά συστατικά του.

Τα δημητριακά ολικής αλέσεως εκτός από το ότι αποτελούν πηγή φυτικών ινών, περιέχουν επίσης και άλλα θρεπτικά συστατικά όπως αντιοξειδωτικά, βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία, σύνθετοι υδατάνθρακες και φυτόθρεπτικα συστατικά τα οποία δρουν από κοινού και βοηθούν στην πρόληψη πολλών νοσημάτων. Πιο συγκεκριμένα:
Οι φυτικές ίνες, οι οποίες βρίσκονται στο εξωτερικό στρώμα του καρπού, βοηθούν στην δυσκοιλιότητα. Ωστόσο, έχουν το μειονέκτημα ότι σε μεγάλες ποσότητες δεσμεύουν τα ανόργανα στοιχεία (σίδηρος, ασβέστιο) και τα εμποδίζουν να απορροφηθούν από τον οργανισμό.
Επίσης είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες συμπεριλαμβανομένων της βιταμίνης Ε και του σεληνίου, οι οποίες έχουν συσχετισθεί με την μείωση εμφάνισης νοσημάτων όπως τα καρδιαγγειακά και ο καρκίνος.
Επιπλέον περιέχουν διάφορα φυτοθρεπτικά συστατικά, όπως τα φυτοοιστρογόνα, το φυτικό οξύ και οι φαινολικές ενώσεις τα οποία έχουν αντικαρκινικές ιδιότητες.Τέλος, είναι πλούσια σε βιταμίνες της ομάδος B, οι οποίες είναι υπεύθυνες για την εύρυθμη λειτουργία του νευρικού συστήματος.

Η καθημερινή κατανάλωσή τους, ιδιαίτερα στο πρωινό γεύμα, συμβάλλει στην :
• σωστή λειτουργία του οργανισμού και ιδιαίτερα του γαστρεντερικού συστήματος
• διατήρηση ενός ισορροπημένου διαιτολογίου
• μείωση της υπερφαγίας, λόγω του αισθήματος κορεσμού που προκαλούν το οποίο σε κρατάει μέχρι το επόμενο γεύμα και
• Απόκτηση ενός υγιούς σωματικού βάρους

Eπιμέλεια: Αθηναΐς

Κριθαρένια Παξιμάδια "Θαλλώ"

Συστατικά: Κρίθινο Αλεύρι Ολ. Αλ., Σταρένιο Αλεύρι Ολ. Αλ., Λάδι, Αλάτι, Μαγιά, Μέλι.

ΣΥΝΤΑΓΗ

Υλικά:

αλεύρι κρίθινο ολικής άλεσης (δηλαδή με το πίτουρό του)
σταρένιο ολικής άλεσης
άσπρο για όλες τις χρήσεις+ 2 κουταλιές για τη μαγιά
λάδι
νερό
1 κοφτή κουταλιά αλάτι (ή όσο σας αρέσει)
1 κοφτή κουταλιά ζάχαρη ή μέλι
μαγιά νωπή ή αντίστοιχη ξηρή

Επί το έργον:

α) Διαλύουμε την νωπή μαγιά σε μισή κούπα χλιαρό νερό και προσθέτουμε τις 2 κουταλιές άσπρο αλεύρι και ζάχαρη όση πιάσουν τα δάκτυλα μας (όπως όταν αλατίσουμε) ανακατεύουμε να γίνει χυλός και αφήνουμε να διπλασιαστεί σε όγκο.
β) Σε λεκάνη ζυμώματος βάζουμε τα αλεύρια (εκτός από μια κούπα από το λευκό), το αλάτι τη ζάχαρη .Τα ανακατεύουμε και ανοίγουμε μια λακουβίτσα όπου ρίχνουμε το χυλό της μαγιάς το λάδι και το υπόλοιπο νερό πάλι χλιαρό.
γ) Αρχίζουμε να ζυμώνουμε. Προσθέτουμε σταδιακά το τελευταίο άσπρο αλεύρι ώστε να έχουμε μια ζύμη όχι πολύ σφικτή αλλά να ξεκολλά από τα τοιχώματα της λεκάνης και να μη κολλά στα χέρια. Αν βάλουμε μέλι το διαλύουμε στο νερό.
δ) Αφήνουμε να ανεβεί.
ε) Ξαναζυμώνουμε να κατεβεί η ζύμη. Παίρνουμε κομμάτια ζύμης , τα ζυμώνουμε σε επιφάνεια ζυμώματος και πλάθουμε κουλουράκια μεγαλούτσικα (από 150 ως 200 γραμμάρια η ζύμη τους άψητη) ή ψωμιά μακρουλά που τα χωρίζουμε σε νταγκάκια.
ζ) Τις τοποθετούμε σε λαδωμένα ταψάκια ή στρωμένα με χαρτί ψησίματος και αφήνουμε να ανεβούν πάλι. Τις ψήνουμε σε 170-180 βαθμούς περίπου μια ώρα.
η) Αφήνουμε να κρυώσουν τόσο, όσο να μπορούμε να τα πιάνουμε.
στ) Τα ξαναφουρνίζουμε στους 100 βαθμούς ως ότου παξιμαδιαστούν. Θέλουν αρκετή ώρα. Τα αφήνουμε να κρυώσουν και τα αποθηκεύουμε σε δοχείο που δεν θα τα πιάσει υγρασία. Παλιά τα διατηρούσαν σε πιθάρια ή μεγάλα κοφίνια.

Ιέραξ (Falco)

2012-01-24T19:55:00.011+02:00

Το Γεράκι (Ιέραξ), είναι αρπαχτικό ημερόβιο πουλί της οικογένειας των ιερακιδών, τάξη ιερακόμορφα. Η οικογένεια περιλαμβάνει περίπου 60 είδη. Το πιο γνωστό και πιο διαδεδομένο είδος είναι ο Ιέραξ ο γνήσιος Falco tinunculus, κοινώς Κιρκινέζι του βράχου. Με την γενική ονομασία Γεράκι εννοείται οποιοδήποτε από τα είδη του αρπακτικού ημερόβιου πτηνού του γένους Falco. Η λέξη προέρχεται από τη Λατινική falco, σχετική με την επίσης Λατινική falx («δρεπάνι»), εξαιτίας του σχήματος των φτερών του πτηνού.

Μερικά είδη είναι:
• Ιέραξ ο ερυθρωπός (Falco vespertinus) κοινώς Μαύρο κιρκινέζι. Είναι από τα πιο όμορφα γεράκια. Τρέφεται με έντομα. Ζει στην Ν Ευρώπη.
• Ιέραξ ο οξύπτερος (Falco eleonorae), κοινώς γεράκι της Ελεονόρας ή μαύρος πετρίτης. Το σώμα του έχει μήκος 45 εκ και η ουρά του 20 εκ. Ζει στα νησιά και στις ορεινές περιοχές γύρω από την Μεσόγειο.
• Ιέραξ ο κορυδαλλοφάγος (Falco subbuteo), κοινώς ξεφτέρι. Πετά καλύτερα και ταχύτερα από όλα τα γεράκια και κυνηγά ακόμα και χελιδόνια, κορυδαλλούς κτλ. Ζει στην Ευρώπη, στην Ασία και Β.Δ. Αφρική.
• Ιέραξ ο μεταναστευτικός (falco peregrines), κοινώς πετρίτης. Ζει σε όλο τον κόσμο εκτός από την αρκτική. Πετά πολύ γρήγορα και συλλαμβάνει περιστέρια, πέρδικες, πάπιες, γλάρους, χελιδόνια κτλ.
• Ιέραξ ο ερυθρόνωτος (falco naumanni) κοινώς κιρκινέζι. Απαντάται στην Φινλανδία, στη Σουηδία, στην Αυστρία, στην Γαλλία, στη Βρετανία και στην Ελλάδα.
• Ιέραξ ο ιερός (falco cherrug) ζει στη Βουλγαρία, στη Ρουμάνια και στην Α. Τουρκία.
• Ιέραξ ο νάνος (falco columbarius). Ζει στις τούνδρες και στα δάση της Ευρώπης, της Ασίας και της Β. Αμερικής.

Το σώμα του είναι επίμηκες, εύρωστο και φτάνει σε μήκος τα 33-35 εκατοστά. Η ουρά του είναι λεπτή και έχει μήκος περίπου 24 εκατοστά. Οι φτερούγες του είναι μακριές και μυτερές έτσι εξασφαλίζει ένα ελαφρύ και γρήγορο πέταγμα. Το κεφάλι του, ο λαιμός του και η ουρά του είναι γκριζωπά, ενώ η ράχη του είναι καστανόχρωμη. Το κάτω μέρος του λαιμού του, το στήθος και η κοιλιά του έχουν άσπρο ή πολύ ανοιχτό κίτρινο χρώμα. Τα πόδια του είναι κίτρινα, κοντά και καλύπτονται από φτερά. Τα δάχτυλα του φέρουν γαμψά και δυνατά νύχια. Το χρώμα του ράμφους του είναι καστανοκίτρινο και είναι κοντό, γαμψό και δυνατό έτσι ώστε να κόβει και να σκίζει τη λεία του. Στο επάνω ράμφος των γερακιών υπάρχει καλύτερη οδόντωση που τα βοηθά να σκοτώνουν αμέσως το θύμα τους καθώς και να τεμαχίζουν τα θύματά τους πολύ γρήγορα. Τρέφεται με ποντίκια, μικρά πουλιά και έντομα.

Όπως όλα τα αρπακτικά έτσι και τα γεράκια στέκονται στον αέρα και στριφογυρνάνε αργά χρησιμοποιώντας τα θερμά ανοδικά ρεύματα του αέρα. Οι μεγάλες και πλατιές φτερούγες τους αυξάνουν την επιφάνεια του σώματός τους, βοηθώντας τα να πετούν για πολλές ώρες χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Με αυτόν τον τρόπο εξοικονομούν ενέργεια.

Κυνηγούν στον αέρα με όπλα τους την ταχύτητα και την όραση τους. Διαθέτουν από 8 έως 10 φορές περισσότερα οπτικά κύτταρα ανά τετραγωνικό χιλιοστό από τον άνθρωπο κάτι που τους εξασφαλίζει ισχυρότερη όραση από όλα τα θηλαστικά. Βλέπουν τρισδιάστατα σε μεγάλο οπτικό πεδίο. Οι οφθαλμοί τους βρίσκονται τοποθετημένοι αρκετά μπροστά στο κρανίο τους και έτσι μπορούν να βλέπουν καλύτερα, με μεγάλη γωνία κλίσης. Την λεία τους την εντοπίζουν από μεγάλο ύψος. Το μάτι τους είναι κάτι ανάλογο με τον ζουμ στις κάμερες. Εστιάζουν πάνω στην λεία τους και εφορμούν κατά πάνω της με απίστευτη ταχύτητα, πάνω από 300 χλμ/ώρα, χτυπώντας την με το στήθος τους πριν τη συλλάβουν με τα γαμψά τους νύχια.

Τα γεράκια συνήθως δεν κατασκευάζουν φωλιές, απλά εγκαθίσταται σε παλιές φωλιές άλλων πτηνών ή μέσα σε τρύπες σε απόκρημνους βράχους. Το θηλυκό γεννά 2-6 αυγά που είναι σχεδόν κοκκινωπά με σκούρα στίγματα. Επωάζει τα αυγά για περίπου 28-30 μέρες. Οι δυο γονείς μαζί αναλαμβάνουν να αναθρέψουν τους νεοσσούς και να τους εκπαιδεύσουν στην αναζήτηση λείας. Τα μικρά εξαρτώνται από τους γονείς τους για 3-8 εβδομάδες. Ώσπου να γίνουν τα μικρά ανεξάρτητα το αρσενικό εφοδιάζει με τροφή όλη την οικογένεια, ενώ το θηλυκό προσέχει τα μικρά.
Ζουν σε όλη την Ευρώπη και την Ασία, εκτός από την αρκτική, καθώς και σε πολλά μέρη της Αφρικής όπου καταφεύγουν για να περάσουν τους δύσκολους χειμώνες. Μπορεί όμως να διαχειμάσουν ακόμη και στην Β. Ευρώπη. Στην Ελλάδα απαντούν ως επιδημητικά πουλιά στην Στερεά Ελλάδα, στην Πελοπόννησο και στα νησιά.

Επιχειρούν μικρές μεταναστεύσεις την άνοιξη και το φθινόπωρο και μονό τότε συγκεντρώνονται σε ομάδες. Θεωρούνται ωφέλιμα για τη γεωργία επειδή μερικά τρέφονται με έντομα.

Ευρέως διαδεδομένη στην αρχαιότητα ήταν η ιερακοθηρία. Τα γεράκια εκπαιδεύονταν να κυνηγούν άλλα πουλιά, ιδίως φασιανούς και ερωδιούς. Τα είδη που χρησιμοποιούσαν ήταν κυρίως οι κυνηκογέρακες, οι ασπρογέρακες, χρυσογέρακες και οι πετρίτες. Η προέλευση αυτού τους είδους κυνηγιού χάνεται στα βάθη της αρχαιότητος. Οι Κινέζοι και οι Μογγόλοι κυνηγούσαν με γεράκια τουλάχιστον είκοσι τρεις αιώνες πριν αυτό το θαυμάσιο άθλημα έρθει στην Ευρώπη.. Στην Ευρώπη το κυνήγι με τα γεράκια εξασκούταν από τους Νότιους λαούς κι από τους Σικελούς , ενώ από τους Ρωμαίους μόνο γύρω στο 300 μ.Χ.. Στους αρχαίους Έλληνες ήταν γνωστό λόγο του εμπορίου και της επαφής με τους Ασιατικούς λαούς και τους Θράκες – ο Αριστοτέλης αναφέρεται στο κυνήγι με την βοήθεια των γερακιών στο Περί ζώων ιστορίαι : «στην περιοχή της Θράκης, που κάποτε ονομαζόταν Kεδρίπολη, οι άνθρωποι κυνηγούν τα μικρά πουλιά στους βάλτους με τη βοήθεια γερακιών. Oι άνθρωποι κρατούν ξύλα και χτυπούν τα καλάμια και τα χαμόκλαδα για να κάνουν τα πουλάκια να πετάξουν και τα γεράκια εμφανίζονται από πάνω τους και τα καταδιώκουν. Aπό το φόβο τους τα πουλάκια πετούν πάλι προς τη γη· οι άνθρωποι τα χτυπούν με τα ξύλα και τα πιάνουν και δίνουν στα γεράκια μερτικό, τους ρίχνουν δηλαδή μερικά από τα πουλιά, και τα γεράκια τα πιάνουν».

Η βασική του καταγωγή όμως είναι από την Ανατολή και στα μακρινά στεπώδη και βουνίσια εδάφη της Ασίας. Στην κεντρική Ευρώπη άρχισε να ασκείται από την αρχή του Μεσαίωνα, αλλά γνώρισε την κορύφωση της δόξας του στην εποχή του Λουδοβίκου ΧΙΙΙ, οπότε έκριναν την αξία και τα προτερήματα ενός αριστοκράτη από το πόσο σπουδαία ήταν τα πουλιά του!
Σήμερα η ιερακοθηρία εξασκείται κυρίως στις αραβικές χώρες, και στις Δημοκρατίες της Kεντρικής Aσίας (π.χ. Kαζακστάν) κι ο όρος χρησιμοποιείται όχι μόνο για την εκπαίδευση και το κυνήγι με γεράκια, αλλά και με αητούς κι άλλα αρπακτικά πτηνά.
H εκπαίδευση του γερακιού δεν είναι εύκολη υπόθεση και γίνεται συνήθως από γνώστες του αντικειμένου ή υπό την καθοδήγήσή τους. Πρώτο μέλημα είναι να συνηθίσει το πτηνό την επαφή με τον άνθρωπο και στην συνέχεια να εκπαιδευτεί ως κυνηγός (με την μέθοδο του σπάγγου και κατόπιν ελεύθερο), πράγμα που επιτυγχάνεται με τροφή/αμοιβή κι υπομονή.

Στην Ιλιάδα, επιθέσεις και οπισθοχωρήσεις θεών και ανθρώπων παρομοιάζονται, ως προς την ταχύτητα τους, με αυτήν του γερακιού όταν κυνηγάει και επιτίθεται κατά των θηραμάτων του. Στην Οδύσσεια αναφέρεται ότι οι Έλληνες έμαθαν πολλά για την ιερακοθηρία από τους Τρώες κατά την διάρκεια του τρωικού πολέμου. Στον μύθο του Αισώπου, το γεράκι εμφανίζεται ως ένα πονηρό πτηνό, το οποίο αποκτά την εμπιστοσύνη των αγαθών περιστεριών, με αποτέλεσμα τα τελευταία να γίνουν λεία του.

Στην αιγυπτιακή μυθολογία ο θεός Ώρος απεικονιζόταν ως γεράκι ή άνθρωπος με κεφάλι γερακιού. Η αιγυπτιακή λέξη για το γεράκι ήταν χορ, ομόηχη μιας άλλης, που σημαίνει «ουρανός»· επειδή το γεράκι πετά σε μεγάλα ύψη, φαντάζονταν τον ουρανό ως θεϊκό γεράκι, τον δε Ήλιο και την Σελήνη ως τα μάτια του. Το γεγονός ότι το γεράκι απεικονίζεται ακόμη και σε προϊστορικά μνημεία στην αρχαία Αίγυπτο, οδηγεί στην υπόθεση μιας λατρείας με πολλούς και ιδιαίτερα ισχυρούς πιστούς· Από τα πολύ αρχαία χρόνια θεωρείτο ως το κατ' εξοχήν θεϊκό πτηνό ενώ το ιερογλυφικό το οποίο αντιστοιχεί στην έννοια «θεός», είναι ένα γεράκι που κάθεται πάνω σε ένα ξύλο.
Σε όλες τις περιοχές στις οποίες εγκαταστάθηκαν μόνιμα οι πιστοί του γερακιού, λατρεύτηκε ο Ώρος. Ο ρόλος, όμως, αυτού του θεού και τα σύμβολά του διαφοροποιήθηκαν στα κατά τόπους ιερά με την πάροδο του χρόνου, σε τέτοιο βαθμό, ώστε στο αιγυπτιακό πάνθεο υπάρχουν περίπου δεκαπέντε διακριτοί Ώροι, από τους οποίους κυριότεροι ήταν ο Χαρβέρ, Χαρόερις ή Αρούηρις στην ελληνική μεταγραφή του και τα υπόλοιπα, ηλιακού χαρακτήρα, γεράκια όπως ο Ώρος της Μπεχεντέτ και ο Ώρος, ο γιος της Ίσιδος, ο οποίος σύμφωνα με τον μύθο του Όσιρι, εκδικήθηκε τον φόνο του πατέρα του.
Τα κείμενα των Πυραμίδων τον παρουσιάζουν ως γιο του Ρα και αδελφό του Σετ. Η αιώνια αντίθεση μεταξύ ερέβους και φωτός συμβολίζεται με αιώνιες συγκρούσεις, κατά τις οποίες ο μεν Σετ έβγαλε το ένα μάτι του Ώρου, ενώ ο δεύτερος ευνούχισε τον αμείλικτο εχθρό του. Το δικαστήριο των θεών έλυσε την διαφορά υπέρ του θεού γερακιού, ο οποίος, από το τέλος της δεύτερης δυναστείας εμφανίζεται μόνος και αποκλειστικός θεϊκός πρόγονος των Φαραώ, στο πρωτόκολλο των οποίων αναφέρεται με την επωνυμία Χορ Νουμπτί, «Ώρος, ο νικητής του Σετ».

Τα γεράκια χρησιμοποιούνται και από την Πολεμική Αεροπορία, απομακρύνοντας πτηνά που δυσχεραίνουν το έργο των πιλότων, λόγω προσκρούσεων τους σε αεροσκάφη, κίνδυνος που αυξάνει ολοένα λόγω της μαζικής μετακίνησης των πουλιών, εξαιτίας των κλιματολογικών αλλαγών. Κάθε γεράκι εκτελεί καθημερινά 4-5 ολιγόλεπτες πτήσεις γύρω από τον γερακάρη – υπαξιωματικό της Π.Α. και σε ακτίνα τέτοια ώστε να υπάρχει οπτικοακουστική επαφή. Η χρησιμοποίησή τους είχε άμεσα αποτελέσματα, καθώς μέσα σε έναν μήνα διαπιστώθηκε σημαντική μείωση συγκέντρωσης πτηνών γύρω από τα αεροδρόμιο· κι αυτό γιατί πλέον τα πτηνά της ευρύτερης περιοχής γνωρίζουν ότι η διέλευσή τους από το αεροδρόμιο είναι πολύ επικίνδυνη λόγω των εκπαιδευμένων γερακιών τα οποία και μόνο με την εκτέλεση ελιγμών τους προκαλούν ανησυχία, με αποτέλεσμα να απομακρύνονται από την περιοχή. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας ο δείκτης προσκρούσεων πτηνών εντός του αεροδρομίου έχει σχεδόν μηδενιστεί (από 8 συμβάντα το 2000 μόλις ένα το 2010).

Ο ΚΙΤΖΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΓΕΡΑΚΙ - Αριστοτέλης Βαλαωρίτης

Σ' ἕνα κοντρὶ θεόχτιστο κάθεται διπλοπόδι
ἕνας γεροπαλλήκαρος, ὁ Κίτζος ὁ Σουλιώτης.
Ἔχει τὴν τρίχα κάτασπρη σὰν τὴν κορφὴ τοῦ Πίνδου.
Πόσαις ἀντάραις καὶ χιονιαῖς τ' ἀσπρίσαν τὸ κεφάλι!
Μὲ τὤνα χέρι ἐχάϊδευε ὁλόχρυσα πιστόλια,
μὲ τἄλλο χέρι του ἔστριφεν ἄσπρο, μακρὺ μουστάκι.
Ἐμπρὸς στὴ φουστανέλλα του κοίτεται ξαπλωμένο
ἕνα μιλλιόνι ξακουστό, πἄστραφτε σὰν ἀστερι.
Σὰν ὄχεντρα φαρμακερή, ποὺ καρτερεῖ νὰ κρούξῃ,
ἔδειχνε τὸ κεφάλι του τὸ δαμασκὶ σπαθί του,
κουλουριασμένο κι' ἄγρυπνο κρυμμένο στὴ φλοκάτη.
Ὤχ! νἄμουνα μὲς τὴν καρδιὰ τοῦ Κίτζου τοῦ Σουλιώτη,
νὰ μέτραγα τοὺς χτύπους της, νἄνιωθα τὴ λαχτάρα!

Τὰ μάτια του κατάμαυρα, στὴν Κιάφα καρφωμένα,
βράζουνε μὲς τὸ δάκρυ τους καὶ στάζουνε φαρμάκι.
Ἐκύτταζε κ' ἐκύτταζε! Τὸ αἷμ' ἀπ' τὴν καρδιά του
σὰν ἄγριο κῦμα χύνεται, τὰ στήθια του πλακώνει.
Ἐφούσκωσαν οἱ φλέβες του σὰ φείδια στὸ λαιμό του,
καὶ λὲς θὰ τόνε πνίξουνε. Μὲ μιᾶς ἀναστενάζει...
Τὶ στεναγμὸς ἦταν ἐκειός· ξυπνᾷ καὶ πεθαμένους!

Ἕνα γεράκι διάβαινε ψηλὰ ψηλὰ στ' ἀγέρι
καὶ σταματάει τὸ φτερὸ καὶ κάθεται μπροστά του.

- Κίτσο Σουλιώτη, ἐδιάβαινα, ἐπήγαινα στὴ Δύσι,
καὶ σἄκουσα ποὺ στέναξες κ' ἦρθα νὰ σὲ ρωτήσω.
Πές μου καὶ σὺ τὸν πόνο σου, πὲς μου τὴν δυστυχιά σου.
Πουλὶ δὲν εἶμαι τῆς χαρᾶς, εἶμαι πουλὶ θανάτου.

- Πέτα, γεράκι, διάβαινε. Ἐσὺ ψηλὰ στὰ γνέφη
ἔχεις φτερὰ τὴν ἀστραπή, φωτιὰ τ' ἀστροπελέκι,
καὶ δὲ γνωρίζεις σίδερα καὶ δὲ φοβᾶσαι ἀφέντη.
Πέτα, γεράκι, διάβαινε, κι' ἄν πᾷς πέρα στὴ Δύσι,
καὶ δὲν σοῦ κόψουν τὰ φτερὰ καὶ κόψουνε τὰ νύχια
πὲς τους πὼς μ' ηὗρες μοναχὸ ποὺ κύτταζα τὸ Σοῦλι,
ποὺ κύτταζα τὴ στάχτη του κ' ἔκλαιγα τὴν ἐρμιά του.

- Οἱ πεθαμένοι θὰ σκωθοῦν στὴν ἄλλη παρουσία,
τώρα γυρεύω ζωντανούς. Τρέχα, Σουλιώτη, τρέχα.
Ἡ μάνα μας ἐξύπνησεν ἀπ' τὸν βαθύν της ὕπνο
καὶ μέσ' Ἀπὸ τὸ μνῆμά της φωνάζει στὰ παιδιά της
τὸ χέρι νὰ τῆς δώσουνε τὴν πλάκα νὰ σηκώσῃ.
Πέταξε, ἀνέβα στὰ βουνά, ν' ἀκουρμαστῇς, ν' ἀκούσῃς,
νὰ ἰδῇς τὴ νεκρανάσταση, νὰ ζεσταθῇ ἡ καρδιά σου.

- Ἔχεις ἀνθρώπινη λαλιὰ καὶ δὲ μοῦ λὲς ποιός εἶσαι;
- Κίτσο Σουλιώτη, πίστεψε, εἶμ' ἡ ψυχὴ τοῦ Ρήγα.
- Ἡ Δύση σὲ παράδψκε καὶ σὺ στὴ Δύση τρέχεις;
- Σὰ ἰδῇ πῶς μὲ σταυρώσανε κ' ἡ Δύση θὰ πιστέψῃ.

Χτυπάει, ἀνοίγει τὰ φτερά, χάνεται τὸ γεράκι.
Ἐμβῆκε μὲς τὰ σύγνεφα, διαβαίν' ἀπὸ τὴν Πάργα
καὶ χαμηλώνει τὰ φτερὰ νὰ ἰδῇ τὴ σταύρωσή της.
Τὴν εἰδε κι' ἀνατρίχασε, ἐσπάραξ' ἡ καρδιά του!
Τὸ φονικὸ τἀνέλπιστο τοῦ τὤχαν μαρτυρήσει
κ' ἐκεῖνος δὲν τὸ πίστεψε κ' ἦλθε νὰ ἰδῇ τὸ μνῆμα.
Ἁρπάζει μὲς τὰ νύχια του τῆς κιτριᾶς τὰ φύλλα
τ' ἀγκάλιασε σὰν ὀρφανά, σὰν τὰ παιδιὰ τῆς Πάργας,
κ' ἐπήγανε στὴν ξενιτειὰ νὰ κλάψουν τὸν καϋμό τους.

Σουλιώτη, μὴ τοὺς καρτερεῖς. Ποιὸς ξέρ' ἄν θὰ γυρίσουν.
Σύρε στὴ μαύρη μάννα σου, σύρε καὶ σὺ νὰ δώσῃς
τ' ἀνδρεῖά σου γεράματα, τὸ ἔρμο σου κουφάρι·
καὶ πέσε ν' ἀποκοιμηθῇς. Θ' ἀναστηθῇ τὸ Σοῦλι!

Αλκυονίδες Μέρες Εθελοντισμού 2012

2012-01-21T11:27:00.002+02:00

Πάρκο Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης "Α. Τρίτσης"

21 & 22 Ιανουαρίου 2012

Η Ορνιθολογική, για 6η συνεχόμενη χρονιά, διοργανώνει και φέτος το διήμερο εθελοντισμού "Αλκυονίδες Ημέρες Εθελοντισμού" το Σαββατοκύριακο 21 & 22 Ιανουαρίου 2012, ώρες 11.00 - 14.00 στο Πάρκο Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης "Α. Τρίτσης", στο Ίλιον Αττικής.
Η δράση θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με το Δίκτυο Εθελοντών και με την υποστήριξη του Φορέα του Πάρκου και έχει σκοπό την προώθηση του εθελοντισμού και την κάλυψη αναγκών στο μοναδικό αυτό Πάρκο.
Συγκεκριμένα, θα πραγματοποιηθούν δράσεις που αφορά σε:

- καθαρισμούς λιμνών και περιβάλλοντος χώρου
- φυτεύσεις μικρού αριθμού δέντρων και περιποίηση φυτών
- συντήρηση εγκαταστάσεων

Για περισσότερες πληροφορίες και για δηλώσεις συμμετοχής μπορείτε να επικοινωνείτε με το Γραφείο της Ορνιθολογικής στο Πάρκο "Α. Τρίτσης":
Τηλ./Fax: 210 2316977,
email: park@ornithologiki.gr

Λιμνοθάλασσα της Κλείσοβας στο Μεσολόγγι

29 Ιανουαριου 2012

Για πρώτη χρονιά φέτος, η Ορνιθολογική θα διοργανώσει "Αλκυονίδες Ημέρες Εθελοντισμού" την Κυριακή 29 Ιανουαρίου, ώρες 11.00 - 14.00, στη Λιμνοθάλασσα της Κλείσοβας στο Μεσολόγγι. Η δράσε θα πραγματοποιηθεί με τη συμμετοχή τοπικής ομάδας εθελοντών και μαθητικών περιβαλλοντικών ομάδων, με σκοπό την πρώθηση του εθελοντισμού και την κάλυψη αναγκών στο μοναδικό αυτό υγρότοπο.
Οι "Αλκυονίδες Ημέρες Εθελοντισμού" θα συμπεριλάβουν καθαρισμό στην περιοχή των ιαματικών λουτρών Αγίας Τριάδος στο δρόμο προς Τουρλίδα, καθώς και στην περιοχή "Αλμυράκι" στην είσοδο του δρόμου που χωρίζει την Ανατολική από τη Δυτική Κλείσοβα. Η όλη εκδήλωση θα συμπεριλάβει και παρατήρηση πουλιών στη Λιμνοθάλασσα.

Για περισσότερες πληροφορίες και για δηλώσεις συμμετοχής μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον Σπύρο Ψύχα, Υπ. Εθελοντών:
Τηλ./ Fax: 210 2316977,
email: spsychas@ornithologiki.gr

Ιανουάριος

2012-01-19T17:05:00.004+02:00

Ο Ιανουάριος είναι ο πρώτος μήνας του έτους κατά το Γρηγοριανό και το Ιουλιανό Ημερολόγιο και έχει 31 ημέρες. Η πρώτη ημέρα του μήνα, η οποία είναι και πρώτη του χρόνου, είναι γνωστή ως Πρωτοχρονιά. Είναι, κατά μέσο όρο, ο πιο κρύος μήνας του έτους κατά το μεγαλύτερο μέρος του.

Ο Ιανουάριος πήρε το όνομά του από τον Ιανό (Ianuarius), έναν από τους αρχαιότερους θεούς των Ρωμαίων. Προέρχεται από την λατινική λέξη ianua (πόρτα) - Ιανουάριος είναι η πόρτα για το έτος. Ο Ιανός, ήταν ο θεός όλων των ενάρξεων και των μεταβάσεων. Στην ετρουσκική μυθολογία αντιστοιχεί με το θεό Άνι.

Όπως αναφέρει σχετικά και ο Ηλίας Αναγνωστάκης :

…ο Ιανός ήταν θεός δίμορφος, που παριστάνεται πότε με κλειδιά ή με τριακόσιες ψήφους στο δεξί του χέρι και εξήντα πέντε στο αριστερό, όσες οι μέρες του ενιαυτού. Εκκαλείτο δε και «Αιωνάριος» αντί Ιανουάριος, επειδή τον θεωρούσαν του αιώνος πατέρα. Είχαν μάλιστα οριστεί δώδεκα πρυτάνεις να τον υμνούν και υπήρχε δωδεκάβωμον στο ναό του, όσοι και οι μήνες του έτους.

Ο Ιανουάριος, ωστόσο, δεν ήταν ανέκαθεν ο πρώτος μήνας του έτους για τους Ρωμαίους. Παραδοσιακά, το αρχικό ρωμαικό ημερολόγιο αποτελείτo από 10 μήνες, συνολικής διάρκειας 304 ημερών. Στα πρώτα χρόνια της ιστορίας του, πρώτος μήνας ήταν ο Μάρτιος, από το όνομα του θεού του πολέμου τον Mars-Martis (δηλαδή τον Άρη, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία). Πρωτοχρονιά ήταν τότε η πρώτη Μαρτίου, η οποία εξακολούθησε να γιορτάζεται και στα κατοπινά χρόνια. Και επειδή θυμούνταν πως αυτή ήταν η αρχική τους πρωτοχρονιά, την έλεγαν πάτριον. Ο Ιανουάριος έγινε πρώτος μήνας αργότερα,γύρω στο 713 π.Χ., όταν ο βασιλιάς των Ρωμαίων Νούμας Πομπίλιος (Numa Pompilius ), οργάνωσε το ημερολόγιο με βάση τον ήλιο (ένα πρότυπο σεληνιακό έτος διαρκεί 365 ημέρες).

Ιστορικά ονόματα για τον μήνα Ιανουάριο θεωρούνται : η αυθεντική ονομασία του, Ianuarius, ο Σαξονικός όρος Wulf-monath ο οποίος σημαίνει ο μήνας του λύκου και η ονομασία δοθείσα από τον Καρλομάγνο Wintarmanoth η οποία σημαίνει χειμώνας / κρύος μήνας.

Άλλες ονομασίες :

Στην Λευκορωσία ο Ιανουάριος ονομάζεται «студзень" που σημαίνει "ένα παγωμένο ένα". Στην Τσεχία καλείται leden, που σημαίνει "μήνας με πάγο". Στην Ουκρανία λέγεται січень ,εννοώντας την κοπή ή τον τεμαχισμό.Ομοίως, στην Κροατία λέγεται siječanj, επίσης σημαίνει κοπή ή τεμαχισμός. Στην Φιλανδία, ο Ιανουάριος καλείται tammikuu, που σημαίνει "ο μήνας της βελανιδιάς", αν και η αρχική του έννοια ήταν "ο μήνας στην καρδιά του χειμώνα" ,( tammi σημαίνει ο άξονας ή πυρήνας) ενώ σε άλλες Σκανδιναβικές γλώσσες είναι γνωστός ως ođđajagimánnu, που σημαίνει "μήνας του νέου έτους".

Ο λαός μας έχει δώσει και αυτός τις δικές του ονομασίες, όπως το Γενάρης ή το Γενολοήτης διότι τότε γεννούν τα γιδοπρόβατα, και Μεσοχείμωνας επειδή είναι ο μεσαίος από τους μήνες του χειμώνα. Επιπλέον είναι γνωστός και ως «κλαδευτής».Επίσης ως Μεγάλος μήνας ή Τρανός μήνας ή Μεγαλομηνάς γιατί είναι ο πρώτος μήνας του έτους καθώς και Κρυαρίτης γιατί είναι ο ψυχρότερος όλων.

Αλκυόνη

Ο παγωμένος Ιανουάριος είναι ο μήνας που είναι περισσότερο συνδεδεμένος σύμφωνα με τη μυθολογία με το πουλί αλκυόνη. Σύμφωνα με την μυθολογία η Αλκυόνη, κόρη του άρχοντα των ανέμων Αίολου, μαζί με τον άντρα της, βασιλιά Κήυκο, καυχήθηκαν κάποια στιγμή πως είναι πιο ευτυχισμένοι από τον Δία και την Ήρα. Για αυτή τους την ασέβεια οι θεοί αποφάσισαν να τους τιμωρήσουν μεταμορφώνοντάς τους σε πουλιά. Μα η μεγαλύτερη δυστυχία για την Αλκυόνη ήταν πως έπρεπε να γεννά τα αυγά της μέσα στην καρδιά του χειμώνα. Όταν κάποια στιγμή ο Δίας τους λυπήθηκε για όσα περνούσαν, έδωσε εντολή στα κύματα και τους ανέμους να ησυχάζουν για δεκατέσσερις μέρες το χειμώνα -τις γνωστές μας "Αλκυονίδες ημέρες"- για να μπορούν να επωάσουν τα αυγά τους.

Οι αλκυονίδες ημέρες τού έχουν δώσει και την ονομασία «Γελαστός»,

Ο Ιανουάριος είναι ο μήνας με το λαμπρότερο φεγγάρι: «Του Γενάρη το φεγγάρι παρά ώρα μέρα μοιάζει».

Είναι επίσης γνωστός και ως "Καλαντάρης" από τα κάλαντα της Πρωτοχρονιάς και τα δώρα των Καλενδών.
Σε αναφορά του Σπύρου Τραϊανού, τα δώρα αυτά είχαν την εξής προέλευση:


Νικηφόρος Λύτρας - Κάλαντα

Με την αρχή του χρόνου άρχιζε η θητεία των υπάτων, οι οποίοι σε σχετική πομπή στους δρόμους σκορπούσαν νομίσματα, που αρχικώς ήσαν χρυσά, αλλά αργότερα, επί Ιουστινιανού, περιορίστηκαν σε αργυρά. Μικρά νομίσματα συνέλεγαν όμως και τα παιδιά, που περιέρχονταν τα σπίτια συγγενών και φίλων για να ευχηθούν. Έτσι γεννήθηκαν τα «Κάλαντα», που φθάνουν μέχρι τις μέρες μας, αλλά αφετηρία τους υπήρξαν οι Καλένδες του Ιανουαρίου, άσχετα αν σταδιακά επεκτάθηκαν από τα παιδιά σε όλες τις εορταστικές ημέρες του Δωδεκαήμερου.

Άλλη πηγή αναφέρει σχετικά πως η περιφημότερη εορτή του Ιανουαρίου ήταν οι Καλένδες, (calendae Januariae) επειδή γιορτάζονταν και η έλευση του νέου χρόνου. Κατά την διάρκεια των Καλενδών γίνονταν αμοιβαίες επισκέψεις συγγενών και φίλων με ανταλλαγή δώρων των λεγόμενων strena (κυρίως μέλι, ξερά σύκα και χουρμάδες) ως και μικρών νομισμάτων. Επίσης πρόσεχαν, στην διάρκεια αυτών, τις εκφράσεις τους και τις κινήσεις τους ώστε να μην αποβούν κακοί οιωνοί στο νέο έτος. Επίσης κατ' αυτή την περίοδο ο Αυτοκράτορας, καθήμενος στον Ηγεμονικό θρόνο των ανακτόρων, δεχόταν την επίσημη επίσκεψη των ανωτέρων αξιωματούχων του κράτους καθώς και πολιτών σε "φάλαγγα κατ΄ άνδρα" οι οποίοι και έρριπταν προ αυτού νομίσματα.

Οι Καλένδες του Ιανουαρίου ήταν κατά το δεύτερο ήμισυ εργάσιμες, έτσι ώστε η εργασία μετά της εορτής να θεωρείται εξάγγελος καλού έτους.

Οι ρίζες άλλωστε πολλών από τα έθιμα του Δωδεκαήμερου ανάγονται στους χρόνους που γιορτάζονταν η « Χειμερινή τροπή » του Ήλιου η οποία σημάδευε την αρχή της εποχής του χειμώνα. Οι γιορτές αυτές έπαιρναν πανηγυρικό χαρακτήρα και είχαν κατακτήσει ολόκληρο τον ελληνορωμαϊκό κόσμο. Άρχιζαν με τα Βρουμάλια και ακολουθούσαν τα Σατουρνάλια, γιορτή των Ρωμαίων αφιερωμένη στο θεό Σατούρνους, τα οποία ταυτίζοταν με τα αρχαία Κρόνια.

Μία από τις ωραιότερες δημώδεις ελληνικές παροιμίες για τον Γενάρη είναι:

Να ΄μουν το Μάη γάιδαρος
και τον Απλίλ΄ κριάρι (ή σκύλος τον Αλωνάρη)
ούλο το χρόνο κόκορας
και γάτος τον Γενάρη.

Επίσης
Γενάρη πίνουν το κρασί, τον Θεριστή το ξύδι.
Ο λαγός και το περδίκι κι ο καλός ο νοικοκύρης τον Γενάρη χαίρονται.
Κότα πίτα τον Γενάρη, κόκορα τον Αλωνάρη.
Όποιος θε να βαμπακώσει, τον Γενάρη θε ν' οργώσει.
Χιόνισ' έβρεξ' ο Γενάρης, όλ' οι μύλοι μας θ' αλέθουν.
(Από το Ανανωστικό της Γ' Δημοτικού, 1964)

Επιμέλεια: Αθηναΐς

---------------------

Maya Eventov - January Sunrise

Herbert Draper - Halcyone

Hans Thoma - Januar

Περί Δημητριακών

2012-01-12T17:07:00.004+02:00

Τα δημητριακά κατείχαν εξέχουσα θέση στην διατροφή των Αρχαίων Ελλήνων δεδομένου ότι αποτελούσαν την βάση της διατροφής τους. Η λέξη "δημητριακά" προέρχεται από το όνομα της Θεάς Δήμητρας, της θεάς της Γης, των καλλιεργειών και της τροφής γενικότερα. Ήδη από την ομηρική εποχή ήταν γνωστός ο τρόπος καλλιέργειας σίτου (πύρος), κριθαριού (κριθαί) και όλυρας (ζειά). Το σιτάρι μουσκευόταν προκειμένου να γίνει μαλακό και κατόπιν επεξεργαζόταν με δύο πιθανούς τρόπους: ο πρώτος τρόπος ήταν το άλεσμά του προκειμένου να γίνει χυλός, ώστε να αποτελέσει συστατικό του λαπά. Ο άλλος τρόπος ήταν να μετατραπεί σε αλεύρι (ἀλείατα) από το οποίο προέκυπτε το ψωμί (ἄρτος) ή διάφορες πίττες, σκέτες ή γεμιστές με τυρί ή μέλι. Η μέθοδος «φουσκώματος» του ψωμιού ήταν επίσης γνωστή. Κατά την ρωμαϊκή εποχή οι Έλληνες χρησιμοποίησαν κάποιο αλκαλικό συστατικό ή μαγιά σαν καταλύτη της διαδικασίας.

Η ζύμη ψηνόταν στο σπίτι σε υπερυψωμένους φούρνους από άργιλο (ἰπνός). Μια απλούστερη μέθοδος προέβλεπε την τοποθέτηση αναμμένων κάρβουνων στο έδαφος και την κάλυψη του σκεύους με καπάκι σε σχήμα θόλου (πνιγεὐς). Όταν το έδαφος ήταν αρκετά ζεστό, τα κάρβουνα απομακρύνονταν και στην θέση τους τοποθετείτο η ζύμη, η οποία καλυπτόταν και πάλι από το καπάκι. Κατόπιν τα κάρβουνα αποθέτονταν πάνω ή γύρω από το καπάκι για διατήρηση της θερμοκρασίας. Οι πέτρινοι φούρνοι έκαναν την εμφάνισή τους κατά την ρωμαϊκή πια περίοδο. Ο Σόλων ο Αθηναίος, νομοθέτης του 6ου αιώνα όρισε πως το ψωμί από σιτάρι έπρεπε να καταναλώνεται μόνο κατά τις εορταστικές ημέρες. Από την κλασική εποχή και έπειτα, και μόνο για εκείνους που είχαν τα οικονομικά μέσα, ήταν πλέον διαθέσιμο καθημερινά στα αρτοπωλεία. Το κριθάρι ήταν απλούστερο στην παραγωγή, μα αρκετά πιο δύσχρηστο στην παραγωγή ψωμιού. Το ψωμί που προκύπτει από το κριθάρι είναι θρεπτικό αλλά και βαρύτερο, συνεπώς ψηνόταν προτού αλεστεί για να προκύψει αλεύρι (ἄλφιτα), το οποίο χρησίμευε στην παραγωγή (τις περισσότερες φορές άνευ ψησίματος καθώς οι σπόροι ήταν ήδη ψημμένοι) του βασικού πιάτου της ελληνικής κουζίνας, που ονομαζόταν μᾶζα. Χαρακτηριστικά οι Ρωμαίοι αποκαλούσαν τους Έλληνες «κριθαροφάγους».Γενικά, το σιταρένιο ψωμί λεγόταν "άρτος", το κριθαρένιο "άλφιτον", το προερχόμενο με ζύμη που ψηνόταν σε χαμηλούς κλιβάνους (είδος γάστρας) λεγόταν "ζυμίτης", ενώ το προερχόμενο χωρίς ζύμη που ψηνόταν σε ανθρακιά λεγόταν "άζυμος" και ιδιαίτερα "σποδίτης". Ο,τιδήποτε τρωγόταν με ψωμί (προσφάγιο) λεγόταν "όψον". Ο άρτος ή το άλφιτο που τρωγόταν βουτηγμένο σε άκρατο οίνο (= ανέρωτο) λεγόταν "ακράτισμα". Το ακράτισμα τρωγόταν κυρίως το πρωί, εξ ου και το πρωινό γεύμα λέγονταν ομοίως ακράτισμα.

Σιτάρι

Το σιτάρι ή στάρι ή σίτος (Τρίτικον, Triticum spp.) είναι από τα αρχαιότερα και ίσως το σημαντικότερο φυτό της οικογένειας των Αγροστωδών. Δεν είναι απόλυτα γνωστό πότε ακριβώς καλλιεργήθηκε για πρώτη φορά, ωστόσο η ποικιλία των ονομάτων του στις διάφορες γλώσσες δείχνει ότι από τους προϊστορικούς ακόμα χρόνους η καλλιέργειά του ήταν διαδομένη σε χώρες μακρινές μεταξύ τους. Τα αρχαιολογικά ευρήματα δείχνουν ότι παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στην Εύφορη Ημισέληνο, περιοχές της οποίας θεωρούνται η Συρία, ο Λίβανος, η Αίγυπτος καθώς και εκτάσεις του Ευφράτη και του Τίγρη ως τον Περσικό κόλπο. Μνημεία στην Αίγυπτο παρουσιάζουν το σιτάρι γνωστό πριν από τους ποιμένες βασιλείς και ανάγουν την εισαγωγή του στην θεά Ίσιδα. Οι Κινέζοι δε, θεωρούν το σιτάρι δώρο του Ουρανού. Οι Αρχαίοι Έλληνες θεωρούν ότι η θεά Δήμητρα δίδαξε την καλλιέργεια του σιταριού στον Ελευσίνιο Τριπτόλεμο. Στον Ελλαδικό χώρο το συναντάμε από την αρχαιότητα κυρίως στον θεσσαλικό κάμπο, τον αποκαλούμενο και σιτοβολώνα της Ελλάδος.
Το σιτάρι αντέχει σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, γι' αυτό και αναπτύσσεται μέχρι την πολική ζώνη. Η μεγάλη, όμως, θερμοκρασία και η φωτεινότητα της ατμόσφαιρας ευνοούν περισσότερο την ανάπτυξή του. Το έδαφος προετοιμάζεται καλά και σπέρνεται κατά το φθινόπωρο. Μερικές ποικιλίες σιταριού σπέρνονται την άνοιξη. Ανάλογα με την ποικιλία, τον τόπο και την εποχή, το σιτάρι ανθεί από τον Μάη μέχρι τον Αύγουστο. Η βλάστηση του σιταριού διακόπτεται τον χειμώνα. Μετά την ωρίμανση των σπερμάτων, γίνεται ο θερισμός, το αλώνισμα και τέλος η αποθήκευση του σιταριού. Από τα σπέρματά του, αφού αλεστούν, παράγεται αλεύρι.
Οι ρίζες του είναι λεπτές και ινώδεις. Οι βλαστοί είναι καλαμώδεις, απλοί, εύκαμπτοι, όρθιοι, κυλινδρικοί και λείοι, κιτρινωποί και κοίλοι. Το ύψος του φτάνει μέχρι 1,30 μ. Ο βλαστός είναι ο κύριος άξονας του σταχυού. Κάθε άνθος έχει τρία σέπαλα, που αποτελούν το έλυτρο και στο κέντρο υπάρχουν τα γόνιμα όργανα. Από τα τρία ή τέσσερα άνθη κάθε σταχυδίου, τα δύο χαμηλότερα, σπανιότερα τα τρία, είναι γόνιμα και τα άλλα στείρα. Σε κάθε τομή του κόκκου του σιταριού, παρατηρούμε ογκώδη κεντρική μάζα, που είναι το λεύκωμα, αποταμίευμα θρεπτικών ουσιών, που προορίζεται για τροφή του εμβρύου κατά την βλάστηση. Το έμβρυο είναι κίτρινο μικρό σώμα, στο κάτω μέρος του κόκκου, τόσο μικρό κι ελαφρύ, ώστε 1.200 έμβρυα ζυγίζουν ένα γραμμάριο.
Για να γίνει η ταξινόμηση του σιταριού, υπολόγισαν την τέλεια σταθερότητα των χαρακτηριστικών του και ειδικότερα τις συνθήκες του κλίματος και των μεθόδων καλλιέργειας. Σύμφωνα με την ταξινόμηση αυτή συναντάμε τα εξής : Σιτάρι με κόκκους γυμνούς: α) σιτάρι μαλακό, β) σιτάρι ογκώδες, γ) σιτάρι σκληρό και δ) σιτάρι Πολωνίας. Σιτάρι με κόκκους καλυμμένους: α) κοινός απρόσιτος και β) αμυλοποιός απρόσιτος.
Οι κυριότερες ασθένειες κι οι εχθροί του σιταριού είναι το πλάγκισμα, ο άνθρακας, ο δαυλίτης, η σκωρίαση, οι ακρίδες, οι αρουραίοι, τα ζιζάνια. Οι χώρες που παράγουν το περισσότερο σιτάρι στον κόσμο είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, η Ρωσία, η Ινδία, ο Καναδάς, η Αργεντινή και η Αυστραλία. Μεγάλο ποσοστό από τα βασικά θρεπτικά στοιχεία που απαιτούνται για την διατροφή του ανθρώπου, βρίσκεται στους σπόρους του σιταριού, οι οποίοι περιέχουν: υδατάνθρακες, πρωτεΐνες, λίπος, μέταλλα, βιταμίνες συμπλέγματος Α, Ε.

Κριθάρι

Το κριθάρι είναι δημητριακός καρπός του αγγειόσπερμου φυτού Κριθή η κοινή (Hordeum vulgare) της οικογένειας των Ποοειδών ή Αγρωστωδών, σπουδαιότατος και γνωστός από τους αρχαιότατους χρόνους (στον Όμηρο ονομαζόταν κρι). Καλλιεργείται σε πολλά μέρη της Ελλάδος. Αποτελούσε την βάση της διατροφής των αρχαίων Σπαρτιατών, αφού έτσι κι αλλιώς είναι άφθονο στην περιοχή. Οι Σπαρτιάτες φαίνεται να γνώριζαν πόσο σημαντικοί είναι οι υδατάνθρακες ως κύρια πηγή ενέργειας του οργανισμού. Θέλει έδαφος άνυδρο και ασβεστούχο. Αναπτύσσεται καλύτερα από το σιτάρι στα φτωχά εδάφη. Ο καρπός του χρησιμοποιείται μόνος ή με σιτάρι για την διατροφή τόσο των ανθρώπων όσο και των ζώων. Τέλος αποτελεί την κυριότερη πρώτη ύλη για την παρασκευή της μπύρας. Η βύνη η οποία παράγεται από το κριθάρι έχει μαλακτικές, διουρητικές και υποτασικές ιδιότητες. Το κριθάρι σπέρνεται το φθινόπωρο ή την άνοιξη. Η προπαρασκευή του εδάφους, η σπορά, οι καλλιεργητικές φροντίδες κι ο τρόπος συγκομιδής είναι όμοια με αυτά του σιταριού. Όταν καλλιεργείται για σανό, σπέρνεται πυκνότερα και θερίζεται πριν την ωρίμανση του καρπού, αμέσως μετά την γονιμοποίηση.

Σε αντίθεση με το σιτάρι, το κριθάρι περιέχει και τις δύο μορφές φυτικών ινών (διαλυτές και αδιάλυτες). Οι διαλυτές φυτικές ίνες διαλύονται σε νερό και δημιουργούν κάτι σαν ζελέ, το οποίο βοηθά στην ελάττωση της χοληστερόλης και τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα. Οι αδιάλυτες φυτικές ίνες αυξάνουν την κίνηση στο γαστρεντερικό σύστημα και είναι ιδιαίτερα ευεργετικές σε άτομα που είναι δυσκοίλια. Είναι αντισκορβουτικό και ακόμη συνιστάται στην χρόνια βρογχίτιδα. Επίσης είναι καλή πηγή τοκοτριενολών, ουσίες που έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες και την ικανότητα να ελαττώνουν την κακή χοληστερόλη. Αποτελεί δε, πηγή β-γλυκάνης, ένα είδος υδατάνθρακα, ο οποίος ελέγχει τα επίπεδα σακχάρου και χοληστερόλης στο αίμα. Τέλος είναι πλούσιο σε βιταμίνες Β3, Β6 και μέταλλα όπως κάλιο, σίδηρο, θείο και φωσφορικά οξέα, επιπλέον περιέχει ασβέστιο και πρωτεϊνη.

Σίκαλη

Αγγειόσπερμο φυτό και η σίκαλη, η οποία ανήκει στην ίδια οικογένεια με αυτή του κριθαριού. Είναι μονοετές, ποώδες φυτό με καταγωγή από την νοτιανατολική Ευρώπη και την Ασία. Στην συνέχεια έφτασε στα Βαλκάνια και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με αναφορές του Γαληνού, καλλιεργήθηκε στην Θράκη και στην Μακεδονία. Η καλλιέργειά της διαδόθηκε σχεδόν σ' όλη την γη, ιδιαίτερως στην πρώην Σοβιετική Ένωση και στην Σκανδιναβία. Η σίκαλη μοιάζει πολύ με το σιτάρι και άλλα σιτηρά , έχει πολύ δυνατό ριζικό σύστημα αντέχει δε περισσότερο από αυτά, σε φτωχά εδάφη και στην ξηρασία. Τα φύλλα της είναι στενόμακρα, τραχιά, χνουδωτά και έχουν ερυθρωπό χρώμα. Το κάθε στάχυ έχει σχήμα στρογγυλό και κυλινδρικό και φέρει πολύ μικρά στάχυα που έχουν 3 άνθη από τα οποία τα 2 είναι γόνιμα. Ο καρπός της σίκαλης είναι πιο μακρύς και πιο μυτερός από αυτόν του σιταριού, έχει χρώμα λαδί, σκούρο πράσινο, κίτρινο ή κυανοπράσινο. Η σίκαλη ευδοκιμεί περισσότερο σε ψυχρά κλίματα και είναι ανθεκτική σε δύσκολες συνθήκες, ενώ ταλαιπωρείται πολύ σε υψηλές θερμοκρασίες. Ποικιλίες που φυτεύονται τους φθινοπωρινούς μήνες μπορούν να αντέξουν και σε θερμοκρασίες 30 βαθμών υπό το μηδέν. Έτσι, σίκαλη φυτεύεται σε βόρειες ψυχρές περιοχές, όπου άλλα σιτηρά δεν θα μπορούσαν να ευδοκιμήσουν. Προτιμά τις αμμώδεις περιοχές, ενώ προσβάλλεται από τον άνθρακα κι από διάφορους μύκητες.

Σήμερα καλλιεργείται ως σιτηρό για τον καρπό του ωστόσο χρήσιμα είναι και τα υπόλοιπα μέρη του φυτού. Στην χώρα μας καλλιεργείται κυρίως για το καλάμι της, που χρησιμοποιείται για την κατασκευή δεμάτων κατά τον θερισμό των άλλων σιτηρών, για κατασκευή ψαθών, καλαθιών, καπέλων και κοινού χαρτιού. Το σκληρό άχυρο του βλαστού της χρησιμοποιείται στην κατασκευή σκεπών σε πρόχειρα καταλύματα και καλύβες καθώς και στην κατασκευή διαφόρων στρωμάτων. Η Πολωνία είναι πρώτη στον κόσμο σε παραγωγή σίκαλης. Ακολουθούν η Γερμανία, η Ρωσία, η Ουκρανία, η Λευκορωσία και η Αργεντινή.

H σίκαλη ξεχωρίζει για την καλή ποιότητα της πρωτεΐνης της. Πρόκειται για δημητριακό πλούσιο σειχνοστοιχεία και αντιοξειδωτικά, κυρίως μάλιστα σε σελήνιο, γι’ αυτό και θεωρείται πολύτιμο για την προστασία του αγγειακού συστήματος. Ο κόκκος της σίκαλης είναι θρεπτικός περιέχοντας έλαια, άμυλο, αρκετές πρωτεΐνες, βιταμίνες της ομάδας Β και κάλιο. Στην βόρεια Ευρώπη η χρήση ψωμιού από σίκαλη είναι μεγάλη γιατί προτιμάται από μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Συνήθως στο ψωμί αυτό προστίθεται και σιτάρι έτσι ώστε να βοηθήσει στο φούσκωμα καθώς τα άλευρα από σίκαλη δεν βοηθούν σε αυτό. Η σίκαλη εκτός από την παραγωγή αλεύρων και ψωμιού χρησιμοποιείται στην παρασκευή οινοπνευματωδών ποτών καθώς και αναμεμιγμένη με άλλες τροφές στην παρασκευή ζωοτροφών.

Βρώμη

Avena sativa, Αβένα η ήμερη είναι η κοινή ονομασία της βρώμης, η οποία επίσης ανήκει στην οικογένεια των Ποοειδών ή Αγρωστωδών. Η καλλιέργεια της βρώμης αρχίζει από τους προϊστορικούς χρόνους, φαίνεται μάλιστα ότι το φυτό αυτό κατάγεται από την Ταταρία. Σήμερα καλλιεργείται σε υγρό περιβάλλον, κυρίως σε χώρες της Αμερικής καθώς και της βόρειας και μέσης Ευρώπης, φτάνει δε μέχρι και στην μακρινή Ισλανδία, ενώ στις νοτιότερες χώρες με θερμά κλίματα και μεγάλη ηλιοφάνεια η καλλιέργεια της είναι λιγότερο διαδομένη. Η βρώμη είναι φυτό ετήσιας καλλιέργειας και η σπορά της μπορεί να γίνει είτε το φθινόπωρο, για θερισμό το καλοκαίρι, είτε την άνοιξη, για θερισμό νωρίς το φθινόπωρο.
Η βρώμη θεωρείται ιδιαίτερα υγιεινή τροφή. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην διατροφή του ανθρώπου με πολλούς τρόπους. Συνήθως παρασκευάζεται ως πληγούρι μετά από τεμαχισμό των καρπών, ο οποίος είναι θρεπτικότατος και τονωτικός για τον άνθρωπο και συνιστάται για τα παιδιά και τους αρρώστους ή ως αλεύρι βρώμης μετά από άλεση. Το αλεύρι σπάνια χρησιμοποιείται στην αρτοποιία, περιέχει γλουτένη και είναι πολύ όξινο. Η βρώμη τρώγεται κυρίως σε μορφή χυλού. Πρόκειται για σπόρο εύπεπτο όταν υγρανθεί. Είναι πλούσια σε διαλυτές ίνες, που διευκολύνουν το αδυνάτισμα, επειδή αυξάνουν το αίσθημα του κορεσμού, ενώ θεωρείται ότι συμβάλλει στην μείωση των επιπέδων χοληστερίνης στο αίμα. Η μοναδική θρεπτική αξία της, έγκειται στην πλούσια περιεκτικότητα της σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, μεταλλικά στοιχεία, ιχνοστοιχεία και φυσικά σε φυτικές ίνες (β-γλυκάνες), των οποίων η ευεργετική δράση «αγκαλιάζει» το καρδιαγγειακό και το πεπτικό σύστημα. Επιπλέον είναι πλούσια σε βιταμίνη Ε, Κ, βιοτίνη και φολικό οξύ. Τα μέταλλα που περιέχει είναι: ασβέστιο, χαλκός, σίδηρος, μαγνήσιο, μαγγάνιο, φώσφορος, κάλιο, σελήνιο, πυρίτιο, ψευδάργυρος και κοβάλτιο, στοιχεία τα οποία δυναμώνουν το νευρικό σύστημα. Η βρώμη δεν θεωρείται ηρεμιστική, γιατί τονώνει το νευρικό σύστημα, ωστόσο αποτελεί ιδανική τροφή για το άτομο το όποιο δεν μπορεί να κοιμηθεί ή βρίσκεται σε υπερένταση εξαιτίας έντονης πνευματικής δραστηριότητας. Επίσης ενδείκνυται για τους αθλητές, τους μαθητές και για όλους εκείνους που έχουν ανάγκη συγκεντρώσεως.

Καλαμπόκι

Το καλαμπόκι ή αραβόσιτος ( Ζέα η μαϋς) είναι ένα από τα αρχαιότερα καλλιεργήσιμα φυτά της ιδίας οικογενείας. Κατάγεται από την Αμερικανική ήπειρο στην οποία αναπτύχθηκε τον 14ο αιώνα στην άγρια μορφή του. Ο αραβόσιτος εισήχθη στην Ευρώπη στις αρχές του 15ου αιώνα από τον Ισπανό Φερνάνδο Κορτές (1519). Από την Ισπανία διαδόθηκε στην μεσογειακή Αφρική και από την Αίγυπτο στην Οθωμανική αυτοκρατορία και την Ελλάδα. Αρχικά θεωρείτο εξωτικό φυτό, ως σιτηρό καλλιεργήθηκε τον 17ο αιώνα. Είναι ετήσιο, ψηλό φυτό, το οποίο μπορεί να φτάσει τα 3,50 μέτρα, με χοντρό όρθιο και συμπαγή βλαστό, στενά και μακριά φύλλα σε σχήμα σπαθιού και κυματιστά άκρα. Στην κορυφή του φυτού υπάρχει η αρσενική ταξιανθία που σχηματίζει θύσανο, έχει δε την ονομασία φόβη. Η θηλυκή ταξιανθία αποτελείται από ένα πλατύ στάχυ με παχύ άξονα, πάνω στον οποίο βρίσκονται τα άνθη σε σειρές. Η ταξιανθία αυτή ονομάζεται σπάδικας. Στην συνέχεια την θέση των ανθών παίρνουν οι κόκκοι που καλύπτονται από φύλλα ενώ στην κορυφή του σπάδικα υπάρχει θύσανος αποτελούμενος από πολλές μακριές τριχοειδείς κλωστές. Ο καρπός του, εξαιτίας του σχήματός του, λέγεται κώνος ή κορύνη, καλυμμένος από τους κόκκους του αραβόσιτου και περιτυλιγμένος από φύλλα, που παίρνουν μεμβρανώδη σύσταση κατά την ωρίμανση. Ο αραβόσιτος μπορεί να καλλιεργηθεί σχεδόν σε όλα τα εδάφη, ωστόσο έχει υψηλές απαιτήσεις όσον αφορά στην θερμοκρασία(κατά την βλάστησή του έχει ανάγκη από μέση θερμοκρασία 19° C) και στην αποφυγή πάγου κατά την σπορά. Όταν αναπτύσσεται το καλοκαίρι απαιτεί άφθονο νερό και πολλές ευδιάλυτες θρεπτικές ουσίες. Έχει ανάγκη από συχνό πότισμα. Η σπορά στην Ελλάδα γίνεται κατά τον Απρίλιο-Μάιο κατά γραμμές ή στα πεταχτά. Όταν αναπτυχθεί λίγα εκατοστά, παραχώνεται και μετά σκαλίζεται και ποτίζεται. Η ιδιαιτερότητα του αραβόσιτου είναι ότι υπάρχει ένα είδος αλλά πολλές ποικιλίες.

Το καλαμπόκι είναι βασική πηγή διατροφής σε πολλές χώρες. Η θρεπτική αξία του είναι μεγάλη γι΄αυτό χρησιμοποιείται ως βάση για τις παιδικές τροφές. Πρόκειται για αμυλούχα τροφή, η οποία αναπληρώνει τις αποθήκες γλυκόζης του οργανισμού, που έχουν εξαντληθεί μέσα στη νύχτα, και τροφοδοτεί το άτομο με ενέργεια. Tο καλαμπόκι είναι επίσης πλούσιο σε βιταμίνες, κυρίως του συμπλέγματος B και μαγνήσιο, συμβάλλοντας στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος και στην σωστή ανάπτυξη των οστών. Ενδείκνυται για άτομα με δυσανεξία στην γλουτένη. Το άμυλο καλαμποκιού χρησιμοποιείται στην ζαχαροπλαστική, στην παραγωγή αμυλούχων προϊόντων και στην αλλαντοποιία. Στην διατροφή επίσης χρησιμοποιείται και το λάδι του καλαμποκιού, το γνωστό αραβοσιτέλαιο. Οι κόκκοι του καλαμποκιού, με κατάλληλη επεξεργασία, μπορεί να γίνουν και αλκοόλη βιομηχανικής χρήσης. Ο αραβόσιτος χρησιμοποιείται σαν τροφή του ανθρώπου και των ζώων. Το χλωρό χόρτο αραβόσιτου βοηθά την γαλακτοπαραγωγή των αγελάδων. Οι ξηρές κορυφές χρησιμεύουν για τροφή των ζώων. Όμως χρήσιμα είναι και τα μη φαγώσιμα μέρη. Έτσι, από το καλάμι φτιάχνεται χαρτί και χαρτόνι. Οι άξονες των σπαδίκων μπορούν να χρησιμοποιηθούν σαν καύσιμο (συνήθως σε φωτιά) και στην παραγωγή διαφόρων διαλυτών χρήσιμων στη βιομηχανία. Τα υπολείμματα από την κατεργασία του καλαμποκιού αποτελούν και μια από τις σημαντικότερες πηγές βιομάζας.

Επιμέλεια: Αθηναΐς

----------------------------------------------------

Τα Δημητριακά στην Ζωγραφική


Gathering Wheat - Knight Daniel Ridgway

The Wheatfield - Julien Dupre


A girl in the rye - Valery Fedotov

Amber waves and grain -Sheri Dinardi

Demeter mourning Persephone - Evelyn De Morgan

Harvest Time Lambourne Berks - Henry Hillier Parker

Sheaves of wheat in a field - Vincent van Gogh

Φουντουκιά (Corylus)

2012-01-08T23:43:00.005+02:00

Τα είδη της είναι ψηλά φυλλοβόλα δέντρα που φτάνουν μέχρι και 35 μέτρα ή θάμνοι με ύψος 3-4 μέτρα. Τα φύλλα της είναι ωοειδή, εναλλάσσονται και φέρουν τρίχες. Τα άνθη της φουντουκιάς έχουν διαφορές μεταξύ τους και τα αρσενικά σχηματίζουν μακριές ταξιανθίες ενώ στα θηλυκά οι ταξιανθίες είναι μικρές και περιβάλλονται από λέπια.Οι φουντουκιές είναι αυτοφυείς και άγριες, ιθαγενή δένδρα της Ευρώπης και της Μ. Ασίας ή καλλιεργούνται για τους νόστιμους καρπούς τους. Η φουντουκιά είναι ανθεκτική σε χαμηλές θερμοκρασίες ιδιαίτερα οι θαμνώδεις ποικιλίες. Αναπτύσσεται σχετικά γρήγορα και προτιμά τα υγρά ,δροσερά μέρη. Οι ανοιξιάτικοι παγετοί μπορούν να βλάψουν τα άνθη της. Στο έδαφος δεν έχει ιδιαίτερες προτιμήσεις ευδοκιμεί σε όλους τους 35 μέτρατύπους εδαφών.

Το φουντούκι έχει στρογγυλό σχήμα με γωνίες και φέρει περίβλημα το οποίο βγαίνει εύκολα και σκληρό περικάρπιο.Η συγκομιδή γίνεται όταν τα φουντούκια παίρνουν χρώμα καστανό. Στη συνέχεια αφαιρούνται τα περιβλήματα τους και τοποθετούνται σε ειδικούς κλιβάνους για να ξηραθούν. Έπειτα, διοχετεύονται σε ειδικά μηχανήματα για το σπάσιμο του κελύφους, τους σπαστήρες φουντουκιών.

Υπάρχουν αρκετά είδη φουντουκιάς και στην Ελλάδα βρίσκουμε δύο: Την ήμερη φουντουκιά ή λεπτοκαρυά (Corylus avellana - Κόρυλος η αβελλάνα) και την αγριοφουντουκιά. Η λεπτοκαρυά είναι μικρό δέντρο που δεν ξεπερνά σε ύψος τα 6 μέτρα, τα φύλλα της είναι στρογγυλά με μυτερές άκρες.

Η αγριοφουντουκιά είναι αυτοφυής βρίσκεται μεμονωμένα σε διάφορα δάση της χώρας. Οι καρποί της είναι γνωστοί ως φουντούκια Κωνσταντινούπολης. Άλλα είδη φουντουκιάς είναι η γιγάντια με ύψος 35 μέτρων και μεγάλη παραγωγή μακρύκαρπων φουντουκιών. Η φουντουκιά του Θιβέτ (Corylus ferox - Κόρυλος η θηριώδης) με καλής ποιότητας φουντούκια και πλούσιο φύλλωμα καλλιεργείται και ως καλλωπιστικό φυτό.

Το επιστημονικό όνομα του δένδρου - corylus - προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη κόρυς που σημαίνει περικεφαλαία, κράνος, και τούτο διότι ο καρπός της φουντουκιάς όταν είναι φρέσκος περιβάλλεται από ένα προστατευτικό περίβλημα το οποίο παρομοιάζεται με στρατιωτικό κράνος.

Στην Κελτική παράδοση η φουντουκιά και οι καρποί της αντιπροσώπευαν την σοφία και την έμπνευση· αρκετές παραλλαγές μύθων διηγούνται ότι εννέα φουντουκιές φύτρωναν γύρω από μια ιερή λίμνη, στην οποία και έριχναν τους καρπούς για να τρέφονται οι σολωμοί, ιερά ζώα για τους Δρυίδες.

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΑΞΙΑ

Τα φουντούκια είναι πολύ πλούσια σε πρωτεΐνες, υδατάνθρακες και "καλά" μονοακόρεστα λιπαρά. Είναι από τους θρεπτικότερους ξηρούς καρπούς καθώς περιέχουν βιταμίνες του συμπλέγματος Β, σίδηρο και ιχνοστοιχεία, όπως κάλιο, μαγνήσιο και φώσφορο.

Τρώγονται κυρίως ψημένα και είναι απο τους πολύ καλούς ξηρούς καρπούς. Χρησιμοποιούνται στη σοκολατοβιομηχανία, στη ζαχαροπλαστική και στην αρτοποιία όπου αλέθονται μαζί με σιτάρι για την παραγωγή ψωμιού.

Πραλίνα Φουντουκιού "Θαλλώ"

Συστατικά: Φουντούκια, Κακάο, Κουβερτούρα, Ζάχαρη, Βούτυρο, Ζαχαρούχο Γάλα.

ΣΥΝΤΑΓΗ

1 ζαχαρούχο γάλα
125 γρ. βιτάμ
100 γρ. κουβερτούρα
5 κουταλιές κακάο
3 κουταλιές ζάχαρη άχνη
1 1/2 κούπα φουντούκια

Εκτέλεση

Λιώνουμε την κουβερτούρα και το βιτάμ σε μπεν μαρί.
Κοσκινίζουμε το κακάο και την ζάχαρη άχνη. Τα χτυπάμε μαζί με το ζαχαρούχο γάλα.
Προσθέτουμε το μείγμα της λιωμένης κουβερτούρας και του βουτύρου και χτυπάμε.
Θρυμματίζουμε τα φουντούκια στο μπλέντερ και τα προσθέτουμε στο μείγμα. Ανακατεύουμε καλά.
Μοιράζουμε σε γυάλινα βάζα. Μετά το άνοιγμα διατηρούμε στο ψυγείο.

Γλυκό Λεμόνι

2012-01-04T10:33:00.002+02:00

Γλυκό του Κουταλιού Λεμόνι "Θαλλώ"

Συστατικά: Λεμόνια, Ζάχαρη.

ΣΥΝΤΑΓΗ

Υλικά

Λεμόνια

Ζάχαρη

Εκτέλεση
1. Πλένουμε τα λεμόνια και αφαιρούμε πολύ προσεκτικά την εξωτερική κίτρινη φλούδα ξύνοντάς την ελαφρά με ξύστρα ή με κοφτερό μαχαιράκι. Κάθε λεμόνι το κόβουμε στα τέσσερα. Αφαιρούμε τη σάρκα με το χυμό και τώρα έχουμε μόνο το λευκό μέρος του λεμονιού. Το ψιλοκόβουμε, λοιπόν, σε κομματάκια των 0,5 εκατοστών, τα βάζουμε σε κατσαρόλα και τα ζεματίζουμε για 2΄-3΄.
2. Χύνουμε το πρώτο νερό και επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία. Στο δεύτερο ζεμάτισμα τα αφήνουμε να μαλακώσουν καλά. Σουρώνουμε τη φουσκωμένη από το βράσιμο και μαλακή πλέον λευκή φλούδα του λεμονιού και την αφήνουμε να στραγγίσει καλά σε σουρωτήρι. Απλώνουμε τα κομμάτια σε πετσέτα και βάζουμε πάνω βαρύ αντικείμενο ώστε να βγάλουν τα υγρά που ρούφηξαν στο βράσιμο. Βάζουμε σε κατσαρόλα τη ζάχαρη με το νερό και αφήνουμε να πάρει βράση. Προσθέτουμε τα κομμάτια της λευκής φλούδας και ξαφρίζουμε το γλυκό όποτε είναι αναγκαίο. Αφήνουμε να βράσει σε μέτρια φωτιά για 30΄.
3. Αφήνουμε το γλυκό να κρυώσει στην κατσαρόλα, χωρίς να το σκεπάσουμε όσο είναι ζεστό. Αφού κρυώσει, το ξαναβάζουμε να βράσει για να δέσει το σιρόπι του. Μόλις γίνει αυτό, προσθέτουμε το χυμό λεμονιού και αφήνουμε να βράσει για ακόμα 2΄-3΄. Στη συνέχεια το μοιράζουμε σε αποστειρωμένα βάζα.
4. Μπορούμε να το σερβίρουμε σκέτο σαν γλυκό κουταλιού ή σαν μια τέλεια γαρνιτούρα για κέικ, μους, τάρτες κ.λπ.

Γλυκό του Κουταλιού

Κιτρέα η Λεμονέα

Δελτίο Οικολογικών & Περιβαλλοντικών Εκδηλώσεων - Ιανουάριος 2012

2012-01-03T10:16:00.002+02:00

Γιορτές στο Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα το Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας παρουσιάζει ένα μοναδικό πρόγραμμα για μικρούς και μεγάλους, έως και τις 15 Ιανουαρίου, κάθε επίσκεψη στο Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας και στο Κέντρο ΓΑΙΑ θα είναι μία μαγική εμπειρία. Οι Γιορτές στο Μουσείο, θα είναι απόλαυση μέσα από μία σειρά εκδηλώσεων και θεαμάτων εορταστικού και εκπαιδευτικού χαρακτήρα, που θα ταξιδεύουν μικρούς και μεγάλους σε έναν τόπο μοναδικό γεμάτο χαρά και νέες εμπειρίες.
Πληροφορίες και πρόγραμμα www.giortesstomouseio.gr

Διαβάστε περισσότερα »

Φρεσκολόγιο Ιανουαρίου

2012-01-02T23:07:00.005+02:00

Αν, ως καταναλωτές, προτιμούμε φρούτα και λαχανικά της εποχής, ωθούμε και τους καλλιεργητές να συμβαδίσουν με τους Νόμους της Φύσης και να καλλιεργούν αναλόγως την εποχή.

Tάρανδος (Rangifer tarandus)

2011-12-30T19:38:00.008+02:00

Ο τάρανδος (Rangifer tarandus), γνωστός στην Βόρεια Αμερική και ως καριμπού, ανήκει στην οικογένεια των ελαφιδών. Είναι ζώο των βόρειων ψυχρών περιοχών· ζει στις τούντρες (παγωμένες πεδιάδες) της Σιβηρίας και της Βόρειας Αμερικής (Γροιλανδία, Καναδάς, Αλάσκα). Τάρανδοι συναντώνται και στην Σκανδιναβία (συμπεριλαμβανομένης και της Ισλανδίας), στην ευρωπαϊκή Ρωσία στο Σπιτσμπέργκεν και αλλού. Το 1952 οι τάρανδοι επανεισήχθησαν στην Σκωτία, καθώς τα φυσικά κοπάδια είχαν εκλείψει τον 10ο αιώνα.
Το σήμα κατατεθέν τους, αυτό που τους χαρίζει την ιδιαίτερη ομορφιά τους, είναι τα μεγάλα διακλαδούμενα, ημικυκλικά κέρατά τους. Κέρατα έχουν κι οι θηλυκοί τάρανδοι κι οι αρσενικοί, με των τελευταίων να είναι μεγαλύτερα· στα γέρικα αρσενικά πέφτουν τον Δεκέμβριο, στα νεαρά αρσενικά την άνοιξη και στα θηλυκά το καλοκαίρι και τα αναπτύσσουν κάθε χρόνο ξανά. Το ύψος τους φτάνει το 1,50 μ. Πολλές φορές φτάνουν σε βάρος τα 200 κιλά. Έχουν ωραίο, μεγάλο σχετικά κεφάλι, με τεράστια μάτια, μικρά αφτιά και μακρουλό ρύγχος.
Οι τάρανδοι είναι μηρυκαστικά ζώα και διαθέτουν στομάχι με τέσσερα μέρη. Τρώνε κυρίως λειχήνες τον χειμώνα, ιδιαίτερα βρύα ταράνδων. Ωστόσο, τρώνε και τα φύλλα από ιτιές και σημύδες καθώς επίσης βούρλα και χόρτα. Μπορούν επίσης να φάνε αρουραίους, τρωκτικά lemmus, πουλιά και αυγά πουλιών.

Είναι από τα πιο κοινωνικά ζώα. Ποτέ δεν θα το συναντήσουμε μόνο του (όπου υπάρχει σε άγρια κατάσταση), αλλά πάντα με την αγέλη του, για την ακεραιότητα της οποίας φροντίζει υπερβολικά. Προνοητικό πάντα, βρίσκεται σ' επαγρύπνηση, για να αντιμετωπίσει έγκαιρα τον κίνδυνο. Όταν π.χ. η αγέλη κοιμάται, υπάρχει άγρυπνος ένας φρουρός κι έχοντας ως σύμμαχο την δυνατή όσφρησή του, διαισθάνεται τον εχθρό από αρκετά μακριά. Σαν εξημερωμένο, κατοικίδιο ζώο, ο τάρανδος έχει προσφέρει και προσφέρει πολλά στον άνθρωπο και πιο πολύ στους Λάπωνες και τους Εσκιμώους. Αυτές οι φυλές χρησιμοποιούν τον τάρανδο για τροφή (έχει νοστιμότατο κρέας), παίρνουν το γάλα του, το δέρμα του, για να κάνουν σκηνές, τα κέρατά του, για να φτιάξουν διάφορα αιχμηρά εργαλεία, το τρίχωμά του για ενδυμασίες και τον ίδιο, όσο είναι ζωντανός, για μεταφορικό μέσο. Οι τάρανδοι και τα σκυλιά κινούν τα έλκηθρα, τα κυριότερα μεταφορικά μέσα των λαών αυτών.
Από τα ευρήματα που υπάρχουν, υπολογίζεται πως η εξημέρωση του τάρανδου έγινε κατά την παλαιολιθική εποχή. Έχουν βρεθεί πολλά υπολείμματα σκελετών τάρανδου.
Τόσο ο Αριστοτέλης όσο και ο Θεόφραστος αναφέρουν στα γραπτά τους ένα ζώο της οικογένειας των ελαφιών που ζούσε στην Σκυθία και το ονομάζουν "τάρανδο". Ο τάρανδος κάνει την εμφάνισή του και σε σύγγραμα του Ιούλιου Καίσαρα, στο οποίο περιγράφεται ένα είδος ελαφιού το οποίο φέρει κέρατα που μοιάζουν με τα κλαδιά ενός δέντρου.
Ο τάρανδος χρησομοποιήθηκε ως ζώο-έμβλημα σε αρκετά οικόσημα στην Νορβηγία, στην Φινλανδία και στην Σουηδία.

Κάστανο

2011-12-28T16:45:00.024+02:00

Η καστανιά (Castanea) ανήκει στην οικογένεια των Φηγοειδών με 12 είδη φυλλοβόλων, αιωνόβιων μεγάλων δέντρων ιθαγενή των εύκρατων περιοχών του βορείου ημισφαιρίου.

Οι καστανιές είναι μεγάλα δέντρα συνήθως και το ύψος τους μπορεί να φτάσει τα 35 μέτρα. Είναι είτε αυτοφυή είτε καλλιεργούνται για τους νόστιμους καρπούς τους και για την καλή σε ποιότητα ξυλεία τους αλλά και σαν καλλωπιστικά σε διάφορα πάρκα. Οι καστανιές πρέπει να βρίσκονται σε υψόμετρο πάνω από 250 μέτρα και δεν ευδοκιμούν σε χαμηλότερα υψόμετρα. Το δέντρο ανθίζει κατά την άνοιξη και τα κάστανα ωριμάζουν από τις αρχές Σεπτεμβρίου μέχρι τέλη Νοεμβρίου ανάλογα με τις συνθήκες και την ποικιλία. Κάθε δέντρο μπορεί να δώσει από 30 μέχρι και 50 κιλά κάστανα.

Τα κυριότερα είδη καστανιάς είναι:

1-Η Ευρωπαϊκή καστανιά (Castanea sativa - Καστανιά η ήμερη). Γρήγορα αναπτυσσόμενο δέντρο που φτάνει τα 30 μέτρα σε ύψος. Τα φύλλα του είναι πριονωτά και μεγάλα, τα κάστανα έχουν καφέ ή καστανόγκριζο ρυτιδωμένο φλοιό. Το ξύλο της Ευρωπαϊκής καστανιάς είναι σκληρό και ανθεκτικό, σχίζεται εύκολα και δεν προσβάλλεται από μύκητες και έντομα. Χρησιμοποιείται στην επιπλοποιία, στην παραγωγή δοκαριών, πασσάλων σαν οικοδομική ξυλεία (ανθεκτικές σανίδες) στην παραγωγή χαρτιού και στη βυρσοδεψία.

2- Η Ιαπωνική καστανιά (Castanea crenata). Είναι δέντρο ή θάμνος με ύψος που φτάνει τα 10 μέτρα. Έχει φύλλα σχήματος καρδιάς και τα κάστανα που παράγει είναι μεγάλα αλλά όχι τόσο νόστιμα.

3-Η Αμερικανική καστανιά (Castanea dentata - Καστανιά η οδοντωτή) . Το ύψος των δέντρων φτάνει τα 35 μέτρα και δίνει καλής ποιότητας ξυλεία ενώ και οι καρποί τους θεωρούνται από τους πιο νόστιμους. Το είδος κινδύνευσε με εξαφάνιση όταν το 1900 ένας μύκητας πρόσβαλλε τα δέντρα και προκάλεσε την ασθένεια «σήψη της καστανιάς». Όσες καστανιές παρέμειναν από την πανωλεθρία αυτή διασταυρώθηκαν με ανθεκτικές ασιατικές ποικιλίες.

4-Η Κινεζική καστανιά (Castanea mollissima - Καστανιά η απαλώτατη). Τα δέντρα φτάνουν τα 18 μέτρα ύψος. Είναι ένα πολύ ανθεκτικό είδος στα έντομα και τις ασθένειες καθώς και στο σάπισμα. Αναπτύσσεται σε μεγάλα υψόμετρα, πάνω από 2000 μέτρα. Τα κάστανα της θεωρούνται πολύ νόστιμα.

Ο καρπός της καστανιάς, το κάστανο, βρίσκεται μέσα σε ένα ξυλώδες περίβλημα που έχει αγκάθια εξωτερικά και ανοίγει όταν οι καρποί ωριμάσουν· ανάλογα με το είδος, μέσα στο περίβλημα υπάρχουν 2-3 καρποί και σε άλλα είδη μόνο ένας. Το μέγεθος του κάστανου έχει να κάνει με την υγρασία, την ποικιλία και την σύσταση του εδάφους. Τα κάστανα χαρακτηρίζονται ως ξηροί καρποί, παρόλο που το βρώσιμο τμήμα τους είναι μαλακό.

Η καστανιά κατάγεται από την Μικρά Ασία. Οι αρχαίοι Έλληνες όλους τους ξηρούς καρπούς τους ονόμαζαν κάρυα (κάρυα εκάλουν και τας αμυγδαλάς και τα νυν καστάνεια, λέει ο Αθήναιος), έτσι και τα κάστανα τα ονόμασαν «ευβοϊκά κάρυα», προφανώς διότι τα δάση της Εύβοιας ήταν γεμάτα καστανιές. Ο Αθήναιος μας πληροφορεί ότι ο Δίφιλος τα ονομάζει «Σαρδιανάς βαλάνους», δηλαδή από τις Σάρδεις της Λυδίας, που μάλλον θα ήταν το κέντρο εμπορίας απ’ όπου έφταναν στην Ελλάδα και όχι απαραίτητα ο τόπος παραγωγής. Παλιότερα, ο Θεόφραστος τα αποκαλεί μ’ ένα υπέροχο όνομα: «Διός βάλανοι» και μονολεκτικά, διοσβάλανοι, αλλά και «κασταναϊκόν κάρυον», ενώ ο Γαληνός κάνει λόγο για την «καστανική βάλανο». Τελικά, από διάφορους παρεμφερείς τύπους (καστάνεια, καστάνια) επικράτησε το όνομα «κάστανα» συνήθως στον πληθυντικό.
Όπως φαίνεται από τις αναφορές, τα κάστανα πρέπει να διαδόθηκαν στην αρχαία Ελλάδα μάλλον κατά την ελληνιστική εποχή. Οι αρχαίοι τα κάστανα τα έτρωγαν ευχαρίστως, μαζί με τα άλλα τραγήματα στο τέλος του συμποσίου, ενώ ο Ξενοφώντας, που είχε γνωρίσει τα κάστανα στην εκστρατεία των Μυρίων (τα λέει κάρυα πλατέα στην Ανάβαση), είχε δοκιμάσει και ψωμί από αλεσμένα κάστανα, το οποίο δεν φαίνεται να συνηθιζόταν πολύ στην αρχαία Ελλάδα.
Ωστόσο, σε άλλες περιοχές της Ευρώπης, και συγκεκριμένα στις ορεινές περιοχές της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Ισπανίας - σε όλες δηλαδή τις περιοχές που δεν ευδοκιμούσαν τα δημητριακά -, τα κάστανα αποτελούσαν για πολλούς αιώνες την βασική τροφή των αγροτών καθώς είναι πλούσια σε υδατάνθρακες (άμυλο). Τα έβραζαν, τα ξέραιναν και τα άλεθαν και από το αλεύρι τους έφτιαχναν την πολέντα, ένα είδος χυλού, που σίγουρα ήταν θρεπτικός και πρέπει να ήταν και νόστιμος.
Όμως κάστανα δεν τρώγαν μόνο οι φτωχοί· οι πλούσιοι προτιμούσαν τα μεγάλα κάστανα, που στην Γαλλία τα ονομάζουν marrons (μαρόνια) που παράγονταν είτε στην Ιταλία είτε στην γαλλική περιοχή της Αρντές, αλλά έγιναν γνωστά ως «κάστανα της Λιόν» γιατί εκεί ήταν το κέντρο όπου φτιάχνονταν τα περίφημα μαρόν γκλασέ, τα σακχαρόπηκτα γλυκά κάστανα.

ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΑ - ΩΦΕΛΗ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ

Τα κάστανα περιέχουν 48% νερό και πολλά ορυκτά άλατα, ενώ αποτελούν καλή πηγή πρωτεϊνών (περιέχουν απαραίτητα αμινοξέα που δεν συνθέτει από μόνος του ο οργανισμός) και υδατανθράκων (45%, με μορφή κυρίως αμύλου). Επιπλέον, είναι πλούσια σε βιταμίνες Β1 και Β2, απαραίτητες για την μετατροπή των τροφών σε ενέργεια και για την ομαλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, όπως επίσης βιταμίνη C (ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα) και φολλικό οξύ (απαραίτητο για την παραγωγή των ερυθρών αιμοσφαιρίων). Ακόμα, το κάστανο έχει καλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο (για την μεταβίβαση των νευρικών ερεθισμάτων και την ενίσχυση των οστών και των δοντιών), μαγνήσιο (με αντικαταθλιπτικές ιδιότητες, απαραίτητο για την υγεία των μαλλιών), φώσφορο (για τα οστά και την όραση) και σίδηρο. Η υψηλή περιεκτικότητά τους σε κάλιο και το χαμηλό ποσοστό νατρίου συμβάλλουν στον έλεγχο των επιπέδων της πίεσης αναδεικνύοντας τα κάστανα στην καλύτερη επιλογή για όσους πρέπει αντιμετωπίζουν προβλήματα υπέρτασης.
Σε αντίθεση με άλλους ξηρούς καρπούς, τα κάστανα περιέχουν αρκετό νερό και λιγότερο λίπος, ενώ δεν έχουν χοληστερόλη. Συγκεκριμένα, η περιεκτικότητά τους σε λίπος ανέρχεται περίπου στο 1-2%, όταν σε άλλους ξηρούς καρπούς το ποσοστό αυτό μπορεί να ξεπερνά ακόμα και το 50%. Τα κάστανα, όπως όλοι οι ξηροί καρποί, περιέχουν ω-3 λιπαρά οξέα, τα οποία μειώνουν την «κακή» LDL χοληστερόλη, που είναι υπεύθυνη για τον αυξημένο κίνδυνο αθηρωμάτωσης (εναπόθεση λίπους στα τοιχώματα των αγγείων) και κατ’ επέκταση για την πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών παθήσεων.
Θα πρέπει, επίσης, να γνωρίζουμε ότι τα φύλλα, ο καρπός και η φλούδα τους χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία πολλών ασθενειών, όπως οι αιμορροϊδες, η ανορεξία, ο κοκίτης, οι ρευματισμοί και ο πυρετός.
Το κάστανο, ωμό ή ψητό, αποτελεί μια πλήρη τροφή, ιδανική για παιδιά στην ανάπτυξη και για αθλητές, λόγω των προαναφερθέντων θρεπτικών συστατικών του και κυρίως λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε υδατάνθρακες που αποτελούν πολύ καλή πηγή ενέργειας για τον οργανισμό. Βοηθάει επίσης όσους αναρρώνουν από διάφορες ασθένειες, όπως η έντονη διάρροια, λόγω της βιταμίνης C που ενισχύει το ανοσοποιητικό και του φολικού οξέος που είναι απαραίτητο για την δημιουργία ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Ωστόσο, όσο κι αν λατρεύουμε τα κάστανα, καλό είναι να τα καταναλώνουμε με μέτρο καθώς τα 100 γρ. περιέχουν 240 θερμίδες.

Αγορά και Διατήρηση

Όταν ψωνίζουμε φρέσκα κάστανα, προσέχουμε ώστε ο φλοιός τους να είναι λείος και γυαλιστερός, να είναι σφιχτά, χωρίς τρύπες και στίγματα. Επίσης, το βάρος τους στο χέρι μας να είναι μεγαλύτερο από ό,τι μας φαίνονται στο μάτι.
Τα ωμά κάστανα διατηρούνται σε θερμοκρασία δωματίου. Μπορούμε να τα διατηρήσουμε ακόμη στο ψυγείο μέσα σε σακούλα πλαστική με όσο το δυνατόν λιγότερο αέρα. Αν θέλουμε να τα διατηρήσουμε για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα (μέχρι 2 μήνες), μπορούμε να τα βάλουμε στην κατάψυξη.

Tα κάστανα χρησιμοποιούνται τόσο στην μαγειρική, μαγειρεμένα μαζί με κρέας, σε γέμιση, σε ριζότο, όσο και στην ζαχαροπλαστική, σε κέϊκ κάστανου, τούρτα κάστανο, γλυκό του κουταλιού, μαρμελάδα, κ.α. Πιο απλά και παραδοσιακά τα απολαμβάνουμε ψητά σε δυνατή φωτιά ή βραστά.

Στην Ελλάδα ο καστανάς είναι από τα πιο παλιά και παραδοσιακά επαγγέλματα και η εικόνα ενός ανθρώπου με μία μικρή ψησταριά με το όνομα φουφού,να ψήνει κάστανα το χειμώνα στους δρόμους των μεγάλων πόλεων έχει μείνει κλασσική.

Γλυκό Κάστανο & Μαρμελάδα Κάστανο "Θαλλώ"

Γλυκό Κάστανο

Συστατικά: Κάστανα, Ζάχαρη, Λεμόνι, Κανέλα.

Μαρμελάδα Κάστανο
Συστατικά: Κάστανα, Ζάχαρη, Κανέλα.

ΣΥΝΤΑΓΕΣ

Γλυκό Κουταλιού Κάστανο

Υλικά
2 κιλά κάστανα
1.800 ζάχαρη
1 ξυλάκι κανέλας ή 1 λουβί βανίλια
χυμό από μισό λεμόνι
2 κουτ.σ. σιρόπι γλυκόζης

Εκτἐλεση

Χαράζουμε από κάτω σταυρωτά τα κάστανα - μόνο το φλούδι - και τα ψήνουμε για μισή ώρα στους 200° C. Τα καθαρίζουμε προσεκτικά. Εχει μείνει το εσωτερικό ινώδες φλούδι. Για να το αφαιρέσουμε θα βάλουμε τα κάστανα σε νερό που κοχλάζει για 10 λεπτά, ίσα να μαλακώσει, οπότε θα το αφαιρέσουμε προσεκτικά χωρίς να σχίσουμε τον καρπό.
Μετά το βράσιμο, τρυπάμε τα κάστανα με οδοντογλυφίδα για να διαπιστώσουμε πόσο μαλακά είναι και να υπολογίσουμε το χρόνο παραμονής τους στο σιρόπι. Αν είναι πολύ μαλακά, τα βάζουμε στο σιρόπι πιο αργά, όταν μισοδέσει δηλαδή. Μερικά κάστανα θα σπάσουν αλλά… δεν γίνεται μάχη χωρίς απώλειες! Απλώς, βάλτε τα κομμάτια σε χωριστό βαζάκι.
Σε μια μεγάλη κατσαρόλα βάζουμε την ζάχαρη να βράσει με 1+3/4 λίτρα νερό και το ξυλάκι κανέλας/βανίλιας. Οταν αρχίσει να δένει σιρόπι, βάζουμε τα κάστανα μέσα, προσεκτικά, για να μην κοπούν. Τα αφήνουμε να βράσουν μέχρι να δέσει το σιρόπι, βάζουμε μια κουταλιά σε στεγνό πιατάκι και το φυσάμε να κρυώσει. Σέρνουμε πάνω τη μύτη του κουταλιού. Αν είναι έτοιμο το σιρόπι, πρέπει να κανει δρόμο που δεν κλείνει. Ρίχνουμε το λεμόνι και το σιρόπι γλυκόζης , βράζουμε ακόμα 2 λεπτά και το αποσύρουμε. Όσο είναι ακόμα καυτό, βάζουμε προσεκτικά τα κάστανα σε αποστειρωμένα βάζα πιάνοντας στο κουτάλι ένα κάθε φορά κι από πάνω ρίχνουμε το σιρόπι να τα καλύπτει.

Μαρμελάδα Κάστανο

Υλικά
2 κιλά κάστανα
1 1/2 κιλό ζάχαρη
2 ξυλάκια κανέλα

Εκτέλεση
Ξεφλουδίζουμε τα κάστανα με τον παραπάνω τρόπο. Τα βάζουμε σε κατσαρόλα με νερό ίσα να τα σκεπάζει και τα βράζουμε για 30΄. Τα στραγγίζουμε και τα πολτοποιούμε στο μούλτι ή με το πιρούνι.
Ζυγίζουμε τον πολτό και υπολογίζουμε την ζάχαρη. Για κάθε κιλό προσθέτουμε και 150 ml νερό. Βάζουμε το νερό μαζί με την ζάχαρη κι ανακατεύουμε μέχρι να σχηματιστεί ένα σιρόπι. Μόλις αρχίσει να κοχλάζει το σιρόπι, χαμηλώνουμε την φωτιά και σιγοβράζετε για 5 λεπτά, με την κατσαρόλα ανοιχτή. Έπειτα ρίχνουμε τον πολτό και την κανέλα, ανακατεύουμε και μόλις πάρει βράση ξανά, χαμηλώνουμε και πάλι την φωτιά και σιγοβράζουμε για 20 λεπτά, ανακατεύοντας συνεχώς με ξύλινη σπάτουλα.Μόλις αρχίσει το μίγμα να ξεκολλάει, η μαρμελάδα είναι έτοιμη. Βάζουμε την μαρμελάδα κάστανου σε ένα ή περισσότερα βάζα και τα αφήνουμε ανοιχτά μέχρι να κρυώσει. Στην συνέχεια τα κλείνουμε με το καπάκι τους και διατηρούμε την μαρμελάδα στο ψυγείο.

Δαύκος ο Καρώτος (Daucus carota)

2011-12-25T16:27:00.012+02:00

Το καρότο είναι φυτό μονοετές ή διετές και ανήκει στην οικογένεια των Σελινοειδών. Η ρίζα του είναι σαρκώδης με κωνικό μακρύ σχήμα και χρώμα πορτοκαλί, κίτρινο ή λευκό ανάλογα με την ποικιλία. Οι διάφορες ποικιλίες καρότου διακρίνονται από διαφορές στο σχήμα, το χρώμα και το μήκος της ρίζας. Τα φύλλα βγαίνουν από τη κορυφή της ρίζας και έχουν μακρύ μίσχο. Την δεύτερη χρονιά αναπτύσσονται τα άνθη που είναι λευκά, κιτρινωπά ή ρόδινα. Καλλιεργείται για τη σαρκώδη ρίζα του σε όλες τις Εύκρατες περιοχές, κυρίως το χειμώνα με ιδανική θερμοκρασία τους 15–18. Η συγκομιδή γίνεται 3-4 μήνες μετά τη σπορά και στο εμπόριο διατίθονται συνήθως χωρίς το φύλλωμα, καθώς έτσι διατηρούνται περισσότερο. Υπάρχουν πάνω από 100 ποικιλίες των καρότων, με διαφορές τόσο στο χρώμα, όσο και στο μέγεθός τους.

Κατάγεται από την Δυτική Ασία (σημερινή περιοχή του Αφγανιστάν), αλλά οι άγριες μορφές του, χρώματος μωβ, έχουν εμφανιστεί σ' ολόκληρο τον κόσμο. Το καρότο ήταν αρκετά διαδεδομένο λαχανικό στην Αρχαία Ελλάδα και την Μεσόγειο, όπου το χρησιμοποιούσαν αρχικά ως φαρμακευτικό φυτό και σιγά-σιγά το ενέταξαν στην καθημερινή διατροφή τους. Η ονομασία του προέρχεται από την Ινδοευρωπαϊκή ρίζα ker- (κέρατο) λόγω του σχήματός του· ο Διοσκουρίδης το αναφέρει με το όνομα "σταφυλίνος", ενώ άλλοι αρχαίοι συγγραφείς ως "καρώτον".

ΩΦΕΛΗ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΑ
Τα καρότα παρέχουν μια αφθονία σχεδόν όλων των ενισχυτικών θρεπτικών ουσιών για τον οργανισμό. Αποτελούν την καλύτερη φυσική πηγή βιταμίνης Α, η οποία ευεργετεί την όραση, καταπολεμά την ακμή κι επιπλέον αυξάνει τη φυσική αντίσταση ενάντια στα μικρόβια και τις μολύνσεις. Έτσι, κατατάσσεται στη λίστα των καλύτερων φυσικών φαρμάκων για την πρόληψη από τα κρυολογήματα και τους ιούς.
Εκτός από την προσφορά τους σε βιταμίνη Α, τα καρότα προσφέρουν επίσης σημαντική ποσότητα καθαρών μετάλλων, όπως το χλώριο και το θείο. Το χλώριο υποκινεί τις λειτουργίες του συκωτιού - όπως την αποβολή των τοξινών από το ανθρώπινο σύστημα - και παρέχει φυσική προστασία από την αρθρίτιδα, αφού βοηθά στην διατήρηση των οστών και των αρθρώσεων σε νεανική μορφή. Επιπλέον, περιέχουν μεγάλες ποσότητες βήτα καροτίνης, η οποία λειτουργεί ως αντιοξειδωτικό που βοηθά το σώμα στην καταπολέμηση της κυτταρικής βλάβης και στην απαλλαγή από ακαθαρσίες στο αίμα, όπως οι χημικές ουσίες ή ακόμα και το οξυγόνο. Επίσης, επιβραδύνει την γήρανση των κυττάρων και άλλων αρνητικών επιπτώσεων που συνδέονται με την γήρανση. Αντίστοιχα, το θείο προωθεί μια αντισηπτική επίδραση στο πεπτικό σύστημα και την κυκλοφορία του αίματος, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί το κύριο συστατικό τής ινσουλίνης, δηλ. της ορμόνης που δραστηριοποιείται για τη μετατροπή των υδατανθράκων σε ενέργεια.

Τα καρότα είναι μια πολύ καλή πηγή τριών ακόμη σημαντικών μετάλλων: του ασβεστίου, του φωσφόρου και του μαγνησίου. Αυτά λειτουργούν μαζί για να χτίσουν ισχυρά οστά και υγιές νευρικό σύστημα. Το ασβέστιο είναι ουσιαστικό για τους μυς τής καρδιάς και τη ρύθμιση τού κτύπου τής καρδιάς. Ο φώσφορος συμβάλει για την απόκτηση υγιούς δέρματος, μαλλιών και τα νεύρων. Ο χυμός του έχει ισχυρές ιδιότητες καθαρισμού που είναι αποτελεσματικές στην αποτοξίνωση του ήπατος και επομένως στην αντιμετώπιση της ακμής που προκαλείται από την τοξικότητα του αίματος. Επίσης, ο χυμός του καρότου είναι χρήσιμος για την θεραπεία ανωμαλιών στο χρώμα του δέρματος. Η υψηλή ποσότητας βιταμίνης Α και τα άλλα πλούσια θρεπτικά συστατικά του, τρέφουν αποτελεσματικά το δέρμα, εμποδίζουν την ξηροδερμία, την ψωρίαση και άλλα δερματικά προβλήματα. Η ζωτικής σημασίας περιεκτικότητα σε μαγνήσιο των φρέσκων καρότων είναι η ευεργετικότερη για τη διανοητική ανάπτυξη, την πέψη των λιπών και το μεταβολισμό κάποιων θρεπτικών ουσιών όπως: ασβέστιο, φώσφορος, νάτριο, κάλιο, σύμπλεγμα βιταμινών Β, C και Ε, ενώ το μαγνήσιο είναι ουσιαστικό για την παραγωγή ενέργειας από τους υδατάνθρακες, το οποίο όμως καταστρέφεται από την κατανάλωση οινοπνεύματος.

Τα καρότα βοηθούν επίσης σην διατήρηση της στοματικής μας υγιεινής μετά από ένα γεύμα. Ενεργούν ως φυσικά «καθαριστικά» και συμβάλλουν στην απομάκρυσνη των υπολειμμάτων τροφών από τα δόντια και την τόνωση των ούλων. Επίσης, προκαλούν πολύ σάλιο, το οποίο βοηθά στην απομάκρυνση των λεκέδων στα δόντια. Τα συστατικά που περιέχουν, σκοτώνουν τα μικρόβια στο στόμα και προλαμβάνουν την τερηδόνα.
Τέλος, τα καρότα είναι μια καλή φυτική πηγή βιταμίνης Ε, η βιταμίνη των μυών. Τα τρόφιμα που περιέχουν βιταμίνη Ε αυξάνουν την αποδοτικότητα ολόκληρου του μυϊκού συστήματος με την προώθηση της αποδοτικής χρήσης του οξυγόνου. Η βιταμίνη Ε βοηθά επίσης, να προωθηθεί το αίμα, από τη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων, σε όλα τα μέρη του σώματος.

Τα ωμά καρότα, αν και νόστιμα και τραγανά, εμποδίζουν την απελευθέρωση της βήτα καροτίνης στο σώμα, γι' αυτό είναι προτιμότερο να τα μαγειρεύουμε λίγο. Πάντως θα πρέπει να αποφεύουμε το υπερβολικό μαγείρεμα καθώς μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια των θρεπτικών συστατικών τους· το ιδανικότερο είναι να προετοιμαστούν στον ατμό.

Γλυκό Καρότο "Θαλλώ"

Συστατικά: Καρότο, Αμύγδαλα, Κανέλα, Λεμόνι, Γαρύφαλλο, Βανίλια, Ζάχαρη.

ΣΥΝΤΑΓΗ

Υλικά
1 κιλό καρότα
850γρ. ζάχαρη
μισή κούπα τσαγιού ασπρισμένα αμύγδαλα
1 ξυλάκι κανέλας
6-7 γαρύφαλλα
2 βανίλιες
1 κ.σ. σιρόπι γλυκόζης
μισή φλούδα λεμονιού
χυμό μισού λεμονιού
λίγο αλάτι

Εκτέλεση

Πλένουμε και ξεφλουδίζουμε τα καρότο. Τα βράζουμε για 5 λεπτά σε αρκετό νερό με λίγο αλάτι. Τα σουρώνουμε και τ' αφήνουμε να κρυώσουν.
Βάζουμε σε μια κατσαρόλα 2 ποτήρια νερό, την ζάχαρη, την φλούδα λεμονιού, τα γαρύφαλλα και την κανέλα να βράσουν για 10 λεπτά και αφού βράσουν βγάζουμε τα μυρωδικά απ' το σιρόπι.
Παράλληλα τρίβουμε τα καρότα στον χοντρό τρίφτη.
Ρίχνουμε το καρότο στο σιρόπι, το πατάμε με την ξύλινη κουτάλα να πάει μέσα στο σιρόπι και αφήνουμε να βράσει σε δυνατή φωτιά μέχρι να δέσει το σιρόπι. Για να δούμε αν είναι έτοιμο βάζουμε μια κουταλιά σε στεγνό πιατάκι και το φυσάμε να κρυώσει. Σέρνουμε πάνω την μύτη του κουταλιού. Αν είναι έτοιμο το σιρόπι, πρέπει να κανει δρόμο που δεν κλείνει.
Όταν είναι έτοιμο προσθέτουμε τον χυμό λεμονιού, μια κουταλιά σιρόπι γλυκόζης και τα αμύγδαλα και το αφήνουμε 2-3 λεπτά ακόμα.
Το κατεβάζουμε απ' το μάτι κι έτσι όπως είναι καυτό το βάζουμε σε αποστειρωμένα βάζα. Το αφήνουμε να κρυώσει και κλείνουμε τα βάζα με καπάκια.

Χειμώνας

2011-12-23T14:09:00.007+02:00

Ο χειμώνας είναι μία από τις 4 εποχές της εύκρατης ζώνης. Αστρονομικά, ξεκινά με το χειμερινό ηλιοστάσιο στις 21 Δεκεμβρίου στο Βόρειο Ημισφαίριο και τελειώνει κατά την εαρινή ισημερία στις 21 Μαρτίου. Πρόκειται για την ψυχρότερη εποχή του έτους η οποία έπεται του φθινοπώρου και προηγείται της ανοίξεως. Το ψυχρότερο διάστημα του ξεκινά λίγες εβδομάδες μετά το ηλιοστάσιο. Μέχρι τότε ο Ήλιος βρίσκεται στο νοτιότερο ύψος του, ωστόσο αρχίζει σιγά-σιγά να αναρριχάται και πάλι στον ουρανό, και οι μέρες αρχίζουν να μεγαλώνουν διότι σταματάει την προς Νότο κίνησή του και τρέπεται στην αντίθετη φορά, προς τον Βορρά.
Σύμφωνα με την μετεωρολογική προσέγγιση, χειμώνας καλείται η μέθοδος μέτρησης της χειμερινής περιόδου. Ως χειμώνα, οι μετεωρολόγοι καθορίζουν τους τρεις μήνες του έτους με τις χαμηλότερες θερμοκρασίες. Σύμφωνα με αυτήν την θεωρία μετρούνται συμβατικά οι μήνες Δεκέμβριος, Ιανουάριος, Φεβρουάριος· οι πιο κρύες θερμοκρασίες της εποχής εμφανίζονται τον Ιανουάριο. Κατά την διάρκεια των χειμερινών μηνών τα μετεωρολογικά φαινόμενα που συναντάμε είναι οι βροχοπτώσεις, η καταιγίδα, η υγρασία, το χιόνι, η χιονοθύελλα και σπανιότερα η ομίχλη πάγου.
Η έναρξη του παραμένει σταθερή, ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών, αλλά ποικίλλει ανάλογα με τον πολιτισμό. Στις ΗΠΑ εναρκτήρια ημέρα του χειμώνα θεωρείται αυτή του ηλιοστασίου και λήγει την επομένη ισημερία. Στη Σκανδιναβία, ο χειμώνας ξεκινά παραδοσιακά στις 14 Οκτωβρίου και λήγει την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου. Σε μέρη όπως η Ιρλανδία (με τη χρήση του ιρλανδικού ημερολογίου) το χειμερινό ηλιοστάσιο παραδοσιακά θεωρείται ως μεσοχείμωνο, με τη χειμερινή περίοδο που αρχίζει την 1η Νοεμβρίου. Σε αρκετές Ευρωπαϊκές χώρες τείνουν να αναγνωρίσουν την 11η Νοεμβρίου, Ημέρα του Αγίου Μαρτίνου (Martinmas) ως την πρώτη ημερολογιακή ημέρα του χειμώνα.Στην κινεζική αστρονομία και άλλα ημερολόγια της Ανατολικής Ασίας, ο χειμώνας ξεκινά στις 7 Νοεμβρίου, με την Jiéqì ,την «εγκατάσταση του χειμώνα».

Σε διάφορες κουλτούρες

Στην Περσική κουλτούρα εδώ και χιλιάδες χρόνια, γιορτάζεται η πρώτη νύχτα του χειμώνα, η Yalda, που συμβολίζει την γέννηση του Μίθρα, του Θεού Ήλιου, ο οποίος εικονίζει το φως, την καλοσύνη και την δύναμη πάνω στην γη. Με την λευκότητα του χειμώνα, ο ήλιος (το λευκό) ανεβαίνει ξανά για να σβήσει το σκοτάδι της μεγάλης νύχτας. Οι Αρχαίοι Ιρανοί πίστευαν ότι υπάρχουν δύο ομάδες αγγέλων - των καλών και των κακών - που βρίσκονταν σε συνεχή αγώνα μεταξύ τους για την κυριαρχία στην γη και ότι με την αυγή της πρώτης ημέρας του μήνα που αρχίζει την 21η Δεκεμβρίου, με την αύξηση του ήλιου και με την βοήθεια του θεού Ζωροάστρη θα ηττηθεί το σκοτάδι και ο αγώνας θα λήξει υπέρ του Φωτός.
Στην Ελληνική μυθολογία, η εναλλαγή των εποχών σχετιζόταν με τον μύθο της Περσεφόνης, την οποία απήγαγε ο Άδης για να την κάνει σύζυγό του. Η Δήμητρα έψαχνε παντού την κόρη της και όταν κατάλαβε ότι βρίσκεται στο βασίλειο του Κάτω Κόσμου την διεκδίκησε, όμως ο Άδης δεν ήταν διατεθειμένος να την αφήσει. Έτσι ο Δίας αποφάσισε ότι η κόρη θα μένει μισό χρόνο με τον Άδη στον κάτω κόσμο και μισό χρόνο να επιστρέφει στην μητέρα της στον επάνω κόσμο. Το διάστημα της απουσίας της Περσεφόνης η Δήμητρα μαράζωνε από την θλίψη της και μαζί της πενθούσε και η φύση σηματοδοτώντας έτσι τον χειμώνα.
Στην ουαλική μυθολογία, ο Gwyn ap Nudd απήγαγε μία κόρη ονόματι Creiddylad. Την Πρωτομαγιά, ο εραστής της, Gwythr ap Greidawl, αγωνίστηκε με τον Gwyn για να την ξανακερδίσει. Η μάχη μεταξύ τους αντιπροσώπευε την εναλλαγή μεταξύ καλοκαιριού και χειμώνα.

---------------------------------------------------

Ο ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ

Ο χειμώνας υμνήθηκε στην ποίηση και στην λογοτεχνία, συνήθως συμβολίζει τον θάνατο, τον ύπνο, την χειμερία νάρκη, ή στασιμότητα καθώς κα την ψύχρανση των συναισθημάτων. Αποτέλεσε δε έμνευση για την δημιουργία εξαιρετικών πινάκων στην ζωγραφική.

Μουσική

Στην μουσική, συναντάμε τον «Χειμώνα», από την κορυφαία σύνθεση του Antonio Vivaldi «Οι Τέσσερις Εποχές».

Ode to the Sun : Winter - Antonio Vivaldi

Ποίηση

L.UHLAND
Το χειμωνιάτικο τραγούδι του βοσκού (1809)

Αχ, χειμώνα, χειμώνα κακέ,
τι μικρό που τον κόσμο τον κάνεις,
στα λιβάδια μας πας ολουνούς,
σε στενές καλυβίτσες μας βάνεις!

Και τι τάχα απ'το σπίτι αν περνώ
της καλής ; Μην μπορεί να προβάλη
από παράθυρο τόσο μικρό
το γλυκό της, τ' ωραίο κεφάλι.
....

J. von EICHENDORFF
Χειμωνιάτικη νύχτα (1901)

Το χιόνι τα σκέπασεν όλα!Του κάκου
προσμένω από κάπου χαρά να μου ρθη.
Το δέντρο κατάγυμνο πέρα λουφάζει
μονάχο στον έρημο κάμπο και μοιάζει,
σαν ναν' εκεί σ' ύπνο πεσμένο βαθύ.

Τ' αγέρι στην ήσυχη μόνο την νύχτα
πετώντας κοντά του σιγά το κουνά
κι' αυτό μεσ' στον ύπνο του κάποια στιγμούλα
την άσπρη του ανάλαφρα σείνει κορφούλα
κι' απ' τ' όνειρο κάτι, που βλέπει, μηνά

Αχ, βλέπει, πως άνοιξη φτάνει καινούργια
π' ανθάκια παντούθε σκορπά και κλώνους
κι' αυτό με μια νέα στολή λουλουδένια
μιά μόνο στο χάιδι της αύρας έχει έννοια,
να ψάλλη στον Πλάστη μας ύμνους αγνούς.

Γ.Καρυωτάκης
Χιόνι

Τι καλά που ’ναι στο σπίτι μας
τώρα που όξω πέφτει χιόνι!
Το μπερντέ παραμερίζοντας,
τ’ άσπρο βλέπω εκεί σεντόνι
να σκεπάζει όλα τα πράγματα:
δρόμους, σπίτια, δέντρα, φύλλα.
Πόσο βλέπω μ’ ευχαρίστηση
μαζεμένη τόση ασπρίλα!

Όμως, κάτου, τουρτουρίζοντας
το κορίτσι εκείνο τρέχει.
Τώρα στάθηκε στην πόρτα μας.
Ψωμί λέγει πως δεν έχει,
πως κρυώνει, πως επάγωσε…
«Έλα μέσα, κοριτσάκι.
Tο τραπέζι μας εστρώθηκε
κι αναμμένο είναι το τζάκι.»

Τέλλος Άγρας
Κάτω απ' το χιόνι

Σκέψου –τι πράματα γλυκά
κοιμούνται κάτωθε απ’ το χιόνι.
Κοιμάται ο σπόρος, μυστικά,
καθώς το φύτρο του φυτρώνει.

Κοιμούνται αμέτρητα σπαρτά
–κι όλο ονειρεύονται τ’ αστάχυα.
Τ’ άγρια μπουμπούκια, σφαλιστά,
ύπνος τα παίρνει, μες στα βράχια…

Έχει όλ’ η πλάση κοιμηθεί
κάτω απ’ το κάτασπρο σεντόνι,
ωσότου να της πει στ’ αυτί
μια συλλαβή το χελιδόνι.

Και τότες! ρόδα, γιασεμιά,
γλυκά κεράσια, χρυσά στάχυα,
κι η αγαπημένη η κυκλαμιά
«Ευχαριστώ» θα πει στα βράχια.

Παροιμίες
Για το Δεκέμβριο:

Το τραγούδι με τον τρύγο, το Δεκέμβρη παραμύθι.

Χιόνι του Δεκεμβριού, χρυσάφι του καλοκαιριού.

Να ’ναι Χριστούγεννα στεγνά, τα Φώτα χιονισμένα,
χαρά σ’ εκείνο το γεωργό, που ’χει πολλά σπαρμένα.

Να ’ναι Xριστούγεννα στεγνά, τα φώτα χιονισμένα,
και τα Λαμπρά βρεχούμενα, αμπάρια γιομισμένα.

Για τον Ιανουάριο:

Χιόνισ’ έβρεξ’ ο Γενάρης, όλ’ οι μύλοι μας αλέθουν.

Χιόνι πέφτει το Γενάρη, χαρές θα ’ν’ τον Αλωνάρη.

Του Γενάρι το φεγγάρι ήλιος της ημέρας μοιάζει.

Χαρά στα Φώτα τα στεγνά και τη Λαμπρή βρεμμένη.

Για το Φεβρουάριο:

Ο Φλεβάρης με νερό, κουτσός μπαίνει στο χορό.

Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει.

Ο Φλεβάρης κι αν χιονίσει, πάλι άνοιξη θ’ ανθίσει.

Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίζει πάλι η άνοιξη μυρίζει
μα αν τύχει και θυμώσει, μες στα χιόνια θα μας χώσει.

Ζωγραφική

Alphonse Mucha - Winter

Anders Andersen Lundby - Homeward Bound

Gustave Courbet - Deer Taking Shelter in Winter

Edouard Bisson - Winter

Ivan Aivazovsky - Winter Landscape

Alphonse Mucha - A winter tale

Joseph Farguharson - The shortening winter's day is near to a close

Claude Monet - Die Elster

Loucas I van Valckenborch - Winterland schaft

Harriet M. Bennett - Five Children Fetch Home a Very Big Yule Log

E. Blume - Two Children Bring Home a Barrow-Load of Firewood for the Christmas Fire

Κράνα

2011-12-17T17:59:00.013+02:00

Η κρανιά (cornus) είναι ένα αυτόχθονο φυλλοβόλο δέντρο που φτάνει σε ύψος από 5 έως και 10 μέτρα. Καλλιεργείται στο βόρειο ορεινό και ημιορεινό τμήμα της χώρας σε υψόμετρο από 300 μέχρι 900 μέτρα καθώς αντέχει ακόμη και σε θερμοκρασίες έως -25 βαθμούς κελσίου. Τα άνθη της κρανιάς είναι σε μέγεθος μικρά και το χρώμα τους είναι κίτρινο και ανθίζουν στη καρδιά του χειμώνα τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο. Η διάρκεια της άνθησης είναι γύρω στις 45 με 50 μέρες και η ανθισμένη κρανιά είναι πανέμορφη.
Ο Όμηρος αναφέρει τα κράνα ως τροφή χοίρων, ενώ ο Θεόφραστος αναφέρει τον καρπό ως "κράνιον". Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως τα κράνα είχαν και μαγικές ιδιότητες. Ο Όμηρος στην Ιλιάδα βεβαιώνει ότι η φοβερή Κίρκη παρέθεσε στον Οδυσσέα και την παρέα του, για τροφή, "καρπόν κρανείας και άκυλλον βάλανον", κράνα δηλαδή και πουρναρίσια βαλανίδια. Θεωρούσαν όμως ότι είχαν και θεραπευτικές ιδιότητες γι' αυτό και τα χρησιμοποιούσαν στην αντιμετώπιση παθήσεων του γαστρεντερικού συστήματος, της δυσπεψίας, και της καρδιάς.

Ένα μεγάλο πλεονέκτημα της κρανιάς είναι ότι μπορεί να καλλιεργηθεί σε όλα σχεδόν τα εδάφη, σε ξηρά και σε υγρά, καθώς και σε γόνιμα και μη γόνιμα εδάφη με τη προϋπόθεση όμως ότι το ετήσιο ύψος της βροχής στο μέρος που καλλιεργείται πρέπει να είναι από 600 χιλιοστά και πάνω. Άξιο αναφοράς είναι το γεγονός ότι η κρανιά δεν προσβάλλεται από πολλές ασθένειες και μικρόβια, δεν απαιτείται χρήση φυτοπροστατευτικών φαρμάκων και μπορεί πολύ εύκολα να καλλιεργηθεί βιολογικά. Η ανθεκτικότητα του κορμού της κρανιάς συνιστά ένα ακόμα πλεονέκτημά της· το ξύλο της κρανιάς είναι πολύ σκληρό και σπάει πάρα πολύ δύσκολα, γι' αυτό και στο παρελθόν κατασκεύαζαν τα βέλη και τα δόρατα από ξύλο κρανιάς για να έχουν όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερα όπλα στην μάχη. Στην σημερινή εποχή με το ξύλο της κρανιάς κατασκευάζονται κάποιες μικροκατασκευές όπως πίπες, γκλίτσες και βέργες. Από τους καρπούς της κρανιάς, τα κράνα, παρασκευάζεται λικέρ και μαρμελάδα και το Πάσχα βάφονται τα αυγά από την προερχόμενη από τον φλοιό της κρανιάς κόκκινη βαφή.

Θρεπτική-Θεραπευτική Αξία

Διάφορες έρευνες έχουν δείξει υψηλή περιεκτικότητα σε φλαβονοειδή, ανθοκυάνες και φαινολικά παράγωγα, κατά την περίοδο ανάπτυξης και ωρίμανσης των καρπών. Σε άλλες εργαστηριακές έρευνες βρέθηκε μεγάλη περιεκτικότητα σε σίδηρο (Fe), σε βιταμίνη C (103 mg/100 g), υψηλή περιεκτικότητα σε ασκορβικό οξύ (48-73 mg/100g (περισσότερο από τις φράουλες, τα πορτοκάλια και τα ακτινίδια), καροτίνη και ταννίνες.
Οι ανθοκυάνες, οι ειδικές χρωστικές ουσίες που περιέχουν τα κράνα, χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση των καρδιακών παθήσεων και στις Ασιατικές χώρες για την καταπολέμηση του διαβήτη. Εδώ και εκατονταετίες η επιστήμη της ιατρικής έχει χρησιμοποιήσει τις ρίζες, τους καρπούς, τον φλοιό, και τους βλαστούς της κρανιάς για τη θεραπεία της διάρροιας και γενικά των παθήσεων του εντέρου. Επίσης οι ρίζες, οι βλαστοί και ο φλοιός είναι και πολύ αποτελεσματικά αντιπυρετικά.

Λικέρ Κράνα "Θαλλώ"

Συστατικά: Κράνα, Κονιάκ, Ζάχαρη, Κανέλα.

ΣΥΝΤΑΓΗ

Υλικά
2 κιλά κράνα
750γρ ζάχαρη
1 λίτρο κονιάκ

Εάν τα κράνα που έχουμε επιλέξει, δεν είναι ώριμα αρκετά (πρέπει να έχουν βαθύ κόκκινο χρώμα), τα αφήνουμε μερικές ημέρες, έως ότου ωριμάζουν. Πλένουμε καλά τα κράνα και αφαιρούμε τα κοτσάνια τους. Τ' απλώνουμε σε καθαρή πετσέτα, για να στεγνώσουν.
Τοποθετούμε τα κράνα σε γυάλα, σε στρώματα εναλλάξ με τη ζάχαρη. Φροντίζουμε το επιφανειακό στρώμα να είναι ζάχαρη.
Αφήνουμε τα κράνα για 2-3 μήνες ή έως ότου λιώσει όλη σχεδόν η ζάχαρη. Ανακινούμε την γυάλα ανά διαστήματα. Στη συνέχεια προσθέτουμε το κονιάκ. Κλείνουμε αεροστεγώς.
Μετά από 15 ημέρες δοκιμάζουμε το λικέρ και εάν χρειαστεί προσθέτουμε ζάχαρη (αφού την διαλύσουμε σε λίγο νερό) ή κονιάκ, ανάλογα με τη γεύση που προτιμάμε. Τα κράνα διατηρούνται μέσα στο λικέρ για ένα χρόνο.
Όταν αφαιρέσουμε τα κράνα, φιλτράρουμε και τοποθετούμε το λικέρ σε μπουκάλια.

Κιτρέα η δικτυωτή ή Μανταρινιά (Citrus reticulata)

2011-12-15T19:16:00.013+02:00

Η μανταρινιά κατάγεται από την ανατολική Ασία (Κίνα, Ινδονησία κ.α), όπου καλλιεργούνταν 3000 χρόνια πριν φτάσει στην Ευρώπη. Πήραν το όνομά τους από τους μανδαρίνους, τους ανώτερους κρατικούς λειτουργούς της κινεζικής αυτοκρατορίας, εξαιτίας του χρώματος που είχαν οι στολές τους αλλά και γιατί αντάλλασαν τα φρούτα αυτά ως δώρα.

Φύεται σε τροπικά και υποτροπικά κλίματα. Καλλιεργείται σε πολλές χώρες, όπως η Ισπανία και η Ελλάδα. Ο Ρώσος ναύαρχος Λογγίνος Χέιδεν φέρεται να έφερε πρώτος το μανταρίνι στη χώρα μας, συγκεκριμένα στον Πόρο, το 1929. Σήμερα η καλλιέργειά της στην Ελλάδα καλύπτει έκταση περίπου 57.000 στρεμμάτων.

Πρόκειται για δένδρο μικρό εσπεριδοειδές, αειθαλές, ευαίσθητο το οποίο εύκολα καταστρέφεται από το κρύο. Το μανταρίνι είναι ο καρπός της μανταρινιάς.Σε περιοχές με ζεστό κλίμα και υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία, οι καρποί είναι μεγαλύτερου μεγέθους και με περισσότερο χυμό, ενώ όταν, κατά την ωρίμαση των καρπών, ο καιρός είναι ζεστός, η γεύση τους είναι πολύ καλύτερη. Μοιάζει πολύ με το πορτοκάλι - το σχήμα του όμως δεν είναι σφαιρικό, αλλά ελλειψοειδές. Είναι συνήθως άσπορα, μικρού σχετικά μεγέθους. Είναι διαθέσιμα από τον Νοέμβριο έως τα τέλη Φεβρουαρίου, με τις μεγαλύτερες ποσότητες τον Ιανουάριο.

Ποικιλίες και χαρακτηριστικά

Το μανταρίνι έχει πολλά ονόματα, μερικά από τα οποία αναφέρονται σε διασταυρώσεις ανάμεσα στη μανταρινιά και σε άλλο εσπεριδοειδές φυτό.Οι κυριότερες είναι οι εξής:

α. Το κοινό μεσογειακό μανταρίνι (Citrus deliciosa), με καρπούς που ωριμάζουν από το Δεκέμβριο μέχρι το Φεβρουάριο. Διακρίνεται για τον λεπτό φλοιό κιτρινοπράσινου χρώματος, με σάρκα χυμώδη, πολύ αρωματική και γλυκιά, που όμως έχει πολλούς σπόρους (σπέρματα). Κάποτε ήταν η μόνη που καλλιεργούνταν στη χώρα μας, αλλά σήμερα εκτοπίζεται συνεχώς από τις άσπερμες ποικιλίες. Πλέον συναντάται κυρίως στη Χίο, την Κάλυμνο και την Κρήτη.
β. Οι κλημεντίνες (Citrus reticulata) Αλγερίου, Ισραήλ, Πόρου, Ρόδου κ.λπ.Τα μανταρίνια Κλημεντίνες πήραν το όνομα τους από τον μοναχό Clement Rodier (1829 - 1904) που εντόπισε την συγκεκριμένη ποικιλία στην Αλγερία.Ο καρπός τους είναι μεσαίου μεγέθους με σφαιρικό, πεπλατυσμένο σχήμα. Η επιδερμίδα τους είναι λεπτή, πορτοκαλοκόκκινη, που χαλαρώνει κατά την ωρίμαση, ενώ η σάρκα τους είναι αρωματική, γλυκιά και άσπερμη ή ολιγόσπερμη. Με πορτοκαλί καρπούς, που ωριμάζουν από Οκτώβριο μέχρι Ιανουάριο, είναι η πλέον διαδεδομένη ποικιλία στην Ελλάδα.
γ. Τα σατσούμα (Citrus unshiu), τα οποία στην Ελλάδα καλλιεργούνται σε περιορισμένες εκτάσεις. Με καταγωγή από την Ιαπωνία, η ποικιλία αυτή έχει μικρούς έως μεγάλους σφαιρικούς καρπούς, πεπλατυσμένους, άσπερμους, αρκετά γλυκούς και ελαφρώς υπόξινους. Ο φλοιός τους είναι λεπτός, πορτοκαλί χρώματος, ο οποίος χαλαρώνει κατά την ωρίμαση. Ωριμάζουν από τον Οκτώβριο μέχρι το Δεκέμβριο.
δ.Τα Ενκορ (Εncore), μια όψιμη ποικιλία που ωριμάζει από το Φεβρουάριο μέχρι τον Απρίλιο. Ο καρπός τους είναι μεσαίου μεγέθους και η επιδερμίδα τους πορτοκαλοκίτρινη. Η σάρκα τους είναι πλούσια σε χυμό, γευστική, αλλά με πολλά σπόρια.
ε. Τελευταία, αλλά εξίσου σημαντική είναι η Ορτανικ (Citrus reticulata). Μια μεσοπρώιμη ποικιλία, με πολλά σπέρματα, που ωριμάζει από τον Ιανουάριο μέχρι το Φεβρουάριο. Ο καρπός της είναι μεγάλος και πλακέ. Εχει σάρκα ζουμερή, γευστική και αρκετά αρωματική.

Θρεπτική Αξία
Το μανταρίνι, εκτός από πολύ γευστικά, αποδεικνύονται και πολύ ευεργετικά για την υγεία. Ανήκει στην ομάδα των εσπεριδοειδών όπως το πορτοκάλι, το γκρέιπφρουτ και το λεμόνι και παρότι είναι λιγότερο πλούσιο σε μεταλλικά άλατα ωστόσο είναι πλούσια πηγή καλίου και βοηθά στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Η παρουσία αλάτων βρωμίου δικαιολογεί την ηρεμιστική του δράση. Η αποξηραμένη φλούδα του φρούτου χρησιμοποιείται στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική. Επίσης, ο φλοιός του μανταρινιού έχει θεραπευτικές ιδιότητες, διευκολύνει την πέψη και ανακουφίζει από κοιλιακές διαταραχές. Σύμφωνα με δύο ιαπωνικές μελέτες, οι οποίες είδαν το φως της δημοσιότητας το 2006, η κατανάλωση του φρούτου μειώνει σημαντικά την πιθανότητα να προσβληθεί κάποιος από καρκίνο του ήπατος, καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά και διαβήτη. Είναι πολύ υγιεινό φρούτο διότι περιέχει την μεγαλύτερη ποσότητα της αντιοξειδωτικής ουσίας ζεαξανθίνης. Επίσης είναι πλούσια σε βιταμίνες Α, Β και C. Οι επιστήμονες τονίζουν πως το μυστικό της δύναμης των μανταρινιών βρίσκεται στην βιταμίνη Α και ειδικά σε κάποια συστατικά της, τα καροτενοειδή, τα οποία, εκτός από πολλές ευεργετικές για τον οργανισμό ιδιότητες, δίνουν στα μανταρίνια το πορτοκαλί τους χρώμα. Μία μερίδα 100 γραμ. θεωρητικά αποδίδει 53 θερμίδες.
Το μανταρίνι μας προσφέρει επίσης εξαιρετικό αιθέριο έλαιο το οποίο προέρχεται από ψυχρή έκθλιψη της φλούδας των καρπών του και έχει ένα έντονο, γλυκό, δροσερό, χαρακτηριστικό άρωμα. Τo αιθέριο έλαιο του μανταρινιού χρησιμοποιείται στην αρωματοθεραπεία ως χαλαρωτικό καταπραϋντικό, κατασταλτικό, αντιρυτιδικό, αντισηπτικό, ηρεμιστικό. Επίσης χρησιμοποιείται για ένα ήρεμο και ευχάριστο ύπνο, για πεπτικές διαταραχές και για περιπτώσεις κατακράτησης υγρών, λιπαρού δέρματος, παχυσαρκίας, ακμής και δυσπεψίας.
Τo αιθέριο έλαιο του μανταρινιού συνδυάζεται πολύ καλά με: Lime, Orange, Lemon, Grapefruit, Nutmeg, Clove Leaf.

Στο χώμα ή σε γλάστρα
Η μανταρινιά είναι ένα πολύ όμορφο δέντρο. Ως καλλωπιστικό φυτό, μπορεί να φυτευτεί σε μεγάλη γλάστρα, χωρίς να έχει μεγάλες ανάγκες σε φροντίδα. Από την άλλη, στο χώμα θέλει ζεστό κλίμα και θερμοκρασίες που το χειμώνα δεν πρέπει να πέφτουν κάτω των -2° C. Σε περιπτώσεις, δε, που η θερμοκρασία πέσει κάτω από τους -5° C, η μανταρινιά αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης (καλό είναι σε αυτές τις περιπτώσεις να προστατεύουμε τους κορμούς των δέντρων, ιδιαίτερα αν είναι νεαρής ηλικίας, με κάποιο αντιπαγετικό υλικό).
Προτιμά ηλιόλουστες και απάνεμες ζώνες και σε περίπτωση ισχυρών ανέμων κάποιος φυτοφράχτης, φυσικός ή τεχνητός, μπορεί να δώσει λύση στο πρόβλημα. Είναι δέντρο που προτιμά γόνιμα εδάφη, με υψηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία και με πολύ καλή στράγγιση. Αντιθέτως, αντιμετωπίζει προβλήματα σε εδάφη συνεκτικά και βαριά - που δεν αερίζονται-, καθώς και σε αυτά που περιέχουν υψηλά ποσοστά ασβεστίου και αλάτων.

Προσοχή!
Οταν προμηθευόμαστε μανταρίνια από την αγορά, θα πρέπει η επιδερμίδα τους να μην έχει κηλίδες, να είναι ελαστική και λαμπερή και να μην είναι ιδιαίτερα κολλημένη στη σάρκα τους. Σε θερμοκρασία περιβάλλοντος διατηρούνται για 2 με 3 ημέρες, ενώ στο οικιακό ψυγείο μέχρι 10 ημέρες.

Μανταρινάδα "Θαλλώ"

Συστατικά: Μανταρίνια, ζάχαρη, κανέλα, νερό.

ΣΥΝΤΑΓΕΣ

Μανταρινάδα (Συμπυκνωμένος χυμός)

Υλικά
Μανταρίνια Χίου
Ζάχαρη
Νερό
Κανέλα

Εκτέλεση
Πλένω καλά και στύβω τα μανταρίνια.Κρατώ τον χυμό τους ενώ την ίδια στιγμή βάζω σε μια κατσαρόλα 330 ml νερό και ένα(1) κιλό ζάχαρη και ανακατεύω σε μέτρια φωτιά το μείγμα έως ότου διαλυθεί η ζάχαρη. Για να αρωματίσουμε το σιρόπι θα προσθέσουμε δυο ξυλάκια αρωματικής κανέλας.Όταν το σιρόπι είναι έτοιμο το αποσύρουμε από την φωτιά αφαιρούμε την κανέλα και το αφήνουμε να κρυώσει. Έπειτα αναμειγνύω τον χυμό του μανταρινιού με το σιρόπι σε ίσα μέρη και γεμίζω καλά πλυμένα και αποστειρωμένα μπουκάλια. Διατηρείται στο ψυγείο για αρκετούς μήνες ωστόσο εάν φροντίσουμε να κλείσουμε αεροστεγώς τα μπουκάλια μας διατηρείται και εκτός ψυγείου σε σκοτεινό και σκιερό μέρος. Μετά το άνοιγμα τοποθετείται στο ψυγείο. Σερβίρεται αραιωμένο με νερό σε αναλογία 1:3.

Kέϊκ Μανταρίνι

Υλικά

3,5 ποτήρια αλεύρι + 1 φακελάκι baking powder
1 1/4 φλυτζάνι ζάχαρη
1 φλυτζάνι ελαιόλαδο
2 ποτήρια χυμό μανταρινιού
1 κουτ.γλ. ξύσμα μανταρινιού
1 σφηνάκι κονιάκ
80 γρ. σταφίδα ξανθή αλευρωμένη

Εκτέλεση

Κοσκινίζουμε το αλεύρι με το baking powder.
Χτυπάμε το λάδι, την ζάχαρη και το χυμό μανταρινιού περίπου για 10'.
Προσθέτουμε το κονιάκ και το ξύσμα. Χτυπάμε το μείγμα λίγο ακόμα.
Προσθέτουμε κουταλιά-κουταλιά το αλεύρι.
Αδειάζουμε το μείγμα σε καλά λαδωμένη και αλευρωμένη φόρμα και ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 για 50-55'.

Λικέρ Κανέλα

2011-12-13T16:01:00.005+02:00

Λικέρ Κανέλα "Θαλλώ"

Συστατικά: Κονιάκ, Καστανή Ζάχαρη, Κανέλα, Πορτοκάλι.

ΣΥΝΤΑΓΗ

700ml κονιάκ
180 γρ. καστανή ζάχαρη
χυμός μισού πορτοκαλιού
φλούδες ενός πορτοκαλιού
5 ξυλάκια κανέλας (ή παραπάνω κατά προτίμηση)

Διαλύουμε την ζάχαρη σε ένα φλυτζάνι τσαγιού νερό και το αφήνουμε να κρυώσει.
Βάζουμε όλα τα υλικά σε μπουκάλι ή γυάλα, το κλείνουμε και το αφήνουμε σε σκιερό μέρος για 4 εβδομάδες.
Αν χρειάζεται - αν δούμε δλδ ότι η ζάχαρη δεν έχει διαλυθεί καλά και κάθεται στο μπουκάλι - ανακινούμε.
Το δοκιμάζουμε κι αναλόγως προσθέτουμε κι άλλη διαλυμένη ζάχαρη ή σκέτο νερό - αν χρειάζεται.
Φιλτράρουμε με ψιλό τουλπάνι και φυλάμε σε μπουκάλια.

Κανέλα

Ευφορβία η Κομψοτάτη ή Αλεξανδρινό (Euphorbia pulcherrima)

2011-12-12T16:59:00.007+02:00

Είναι το χαρακτηριστικό φυτό στολισμού κατά την περίοδο των Χριστουγέννων, γι' αυτό και ονομάζεται λουλούδι των Χριστουγέννων. Είναι ένα όμορφο και εντυπωσιακό φυτό με λαμπερά κόκκινα - αλλά και πορτοκαλί, λευκά, ροζ ή και κίτρινα) βράκτια, δηλαδή φύλλα που μοιάζουν με άνθη αλλά είναι φύλλα. Είναι γηγενές φυτό του Μεξικό, το οποίο πλέον καλλιεργείται σε όλη την Ευρώπη.

Είναι πολυετής θάμνος μέτριας ανάπτυξης που δεν αντέχει στις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Η ανθοφορία ξεκινά από τα τέλη φθινοπώρου μέχρι και τον Φεβρουάριο.

Χρησιμοποιείται στην διακόσμηση των σπιτιών κατά τις εορτές των Χριστουγέννων, είτε ως στεφάνι για να κρεμαστεί στην εξώπορτα είτε για το στολισμό του γιορτινού τραπεζιού. Το έθιμο αυτό προέρχεται από τις ΗΠΑ όταν, πριν 200 περίπου χρόνια ο πρώτος πρέσβης της Αμερικής στο Μεξικό Joel Poinsett έφερε το φυτό αυτό μαζί του από τη νότια Αμερική κατά την περίοδο των Χριστουγέννων. Έτσι σιγά σιγά το Αλεξανδρινό θεωρήθηκε ως το «κλασσικό» φυτό των Χριστουγέννων.

Κυδωνέα η προμήκης (Cydonia oblonga)

2011-12-06T20:49:00.005+02:00

Η κυδωνιά είναι οπωροφόρο δέντρο της οικογένειας των Ροδοειδών και αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα φυτά του ανατολικού και μεσογειακού χώρου. Η καταγωγή της είναι από την περιοχή του Καυκάσου ή του Ιράν. Το όνομα της προέρχεται από την περιοχή των αρχαίων Κυδωνιών, όπου ενδημούσε μια εξαιρετική ποικιλία. Φυλλοβόλο δέντρο που φτάνει τα 8 μέτρα με μεγάλα φύλλα και πολύ όμορφα μεγάλα λευκά ή ρόδινα άνθη.Καρπός του δέντρου είναι το κυδώνι ,το οποίο έχει χρώμα κίτρινο προς το χρυσό όταν είναι ώριμο και πράσινο όταν είναι άγουρο· το σχήμα του μοιάζει με αυτό του αχλαδιού και η γεύση του είναι έντονα πικρή, όξινη και στυφή. Η καρποφορία του φυτού αρχίζει στον τρίτο με τέταρτο χρόνο της ηλικίας της και αυξάνει μέχρι το 15ο έτος. Από το 25ο έτος αρχίζει η πτώση της παραγωγής. Ζει μέχρι και 50 χρόνια. Η συλλογή των καρπών γίνεται όταν ωριμάσουν καλά πάνω στην κυδωνιά. Η κυδωνιά αυτοφύεται σε όλες τις χώρες που γειτνιάζουν με τη Μεσόγειο, όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Ελλάδα. Οι κυριότερες καλιεργούμενες στον ελλαδικό χώρο ποικιλίες είναι τα μηλοκύδωνα ή ψωμοκύδωνα, η πορτογαλική (Del Portogallo) και η μαμούθ.

H κυδωνιά είναι δέντρο γνωστό από τους αρχαίους χρόνους. Οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι θεωρούσαν το κυδώνι σύμβολο της αγάπης και της ευτυχίας και το είχαν αφιερώσει στην θεά Αφροδίτη, η οποία εμφανίζεται συχνά να κρατά στο δεξί της χέρι ένα κυδώνι, ένα δώρο που της έχει δώσει ο Πάρης.Αποτελούσε δώρο ευγονίας, καθώς, προσφέρθηκε από την Γαία στην Ήρα στο γάµο της µε τον Δία.Στους Βίους Παράλληλους του Πλουτάρχου, ο Σόλων λέγεται ότι θέσπισε διάταγμα με βάση το οποίο «η νύφη και ο γαμπρός θα έπρεπε να κλείνονταν σε ένα δωμάτιο και να φάνε ένα κυδώνι μαζί».Είναι βέβαιο ότι τα «χρυσά» μήλα των Εσπερίδων δεν ήταν τίποτε άλλο από κυδώνια, διότι ήταν τα μόνα φρούτα με κίτρινο χρώμα στην αρχαιότητα.Κατά τον Μεσαίωνα τα κυδώνια στέλνονταν ή μοιράζονταν ως δώρα αγάπης και ως γλυκίσματα των γαμήλιων γευμάτων.Επίσης κατά την περίοδο αυτή στην Γαλλία, την Πορτογαλία και την Ισπανία θεωρείται ως το καλύτερο υλικό της ζαχαροπλαστικής.Η περίφημη μαρμελάδα κυδωνιού προσφερόταν ως δώρο στους βασιλιάδες, ενώ το κυδωνόπαστο φαίνεται πως σερβιρόταν μετά το τέλος συμποσίων που παρέθετε ο πάπας, όπως καταγράφεται σε έγγραφο του 1570.

Χρήσεις

Το κυδώνι χρησιμοποιείται στην μαγειρική, συνδυάζεται πολύ γευστικά με τα φύλλα της δάφνης και σκόνη από ginger (για συνταγές που περιέχουν κρέας), ή με φυλαρράκια αρμπαρόριζας (για συνταγές που έχουν ζάχαρη). Ωστόσο η κύρια χρήση του είναι στην ζαχαροπλαστική· συγκεκριμένα, από το φρούτο φτιάχνονται γλυκά κουταλιού, πελτές, κυδωνόπαστα, κυδωνόκρασο, λικέρ, κομπόστα και μαρμελάδες. Μάλιστα, ο όρος "μαρμελάδα" σήμαινε αρχικά μαρμελάδα από κυδώνια και προήλθε από την πορτογαλική λέξη marmelo, που σημαίνει «κυδώνι».

Το ξύλο της κυδωνιάς χρησμοποιείται στην τορνευτική και στην λεπτοξυλουργική διότι είναι ανθεκτικό και δεν σαπίζει.Από τα φύλλα του δέντρου παρασκευάζεται αφέψημα, το οποίο έχει μαλακτικές και αποχρεμπτικές ιδιότητες.Παράγεται επίσης αιθέριο έλαιο.

Θεραπευτικές ιδιότητες και ενδείξεις

Οι θεραπευτικές ιδιότητες του κυδωνιού έχουν περιγραφεί από τους ιατρούς-φιλοσόφους της αρχαίας Ελλάδος αλλά και της Ρώμης. Ο Διοσκουρίδης μάλιστα πρότεινε για καθημερινή χρήση τις εξής συνταγές: Φέτες κυδωνιού έμεναν για ένα μήνα και μούσκευαν μέσα σε μούστο, ή φέτες κυδωνιού κλείνονταν για έναν ολόκληρο χρόνο μέσα σε ένα βαρέλι γεμάτο με μέλι. Γενικά η ανάμιξη χυμού από κυδώνι με μέλι έχει θεραπευτικές και τονωτικές ιδιότητες, ανοίγει την όρεξη, διευκολύνει την ηπατική και νεφρική λειτουργία και αναζωογονεί τον οργανισμό. Απομακρύνει την κούραση και την ατονία και βοηθά στην ανάρρωση. Ηρεμεί το στομάχι και όλο το πεπτικό σύστημα. Λειτουργεί ως εξαιρετικό τονωτικό με πολλές βιταμίνες, κυρίως του συμπλέγματος B και D. Οι καρποί είναι στυπτικοί και θρεπτικοί· περιέχουν κυρίως τανίνες, μηλικό οξύ, σάκχαρο, αζωτούχα ουσία, πηκτίνη, ξυλώδεις ουσίες, λιθώδη κύτταρα, αιθέριο έλαιο και μεγάλη ποσότητα βιταμίνης C. Ενδείκνυνται για την αντιμετώπιση της διάρροιας και της δυσεντερίας.

Οι σπόροι (ή αλλιώς Κυδωνοκούκουδα) είναι πλούσιοι σε γλίσχρασμα, η οποία είναι μία ζελατινώδη ουσία που βοηθάει διάφορες φλεγμονές του πεπτικού συστήματος και χρησιμοποιούνται ως καθαρτικοί. Το γλίσχρασμα χρησιμοποιείται εξωτερικά για να θεραπεύσει τις χιονίστρες, το ξηρό και σκασμένο δέρμα, ραγάδες, τα καψίματα του δέρματος, φλεγμονές της στοματικής κοιλότητας και τους ερεθισμούς των ματιών. Επίσης οι σπόροι περιέχουν αμυγδαλίνη, εμουλσίνη, άμυλο, λίπος, μη πτητικό έλαιο και μία γομώδη ουσία που ονομάζεται κυδωνίνη.Έχουν αντιφλεγμονώδεις, υπακτικές, αποχρεμπτικές και μαλακτικές ιδιότητες και χρησιμοποιούνται σε αιμοπτύσεις, μητρορραγίες, μηνορραγίες και αιμορροΐδες. Επίσης, αποτελούν συστατικό πολλών καλλυντικών σκευασμάτων.

Θεραπευτικά σκευάσματα με κυδώνι (πηγή)

*Μπορούμε να παρασκευάσουμε σιρόπι για τον βήχα βράζοντας σπόρους κυδωνιού με λίγη ζάχαρη.
*Λάδι με σπόρους κατά της τριχόπτωσης (το αφήνουμε 1 μήνα σε σκιερό μέρος ).
*Μπορούμε να φτιάξουμε ένα αφροδισιακό ποτό, κρασί με κυδώνι το οποίο είναι πολύ δυναμωτικό. Κόβουμε τα κυδώνια σε κομματάκια και τα βάζουμε σε λευκό κρασί και τα αφήνουμε περίπου ένα μήνα. Επίσης βοηθάει και σε φλεγμονές της στοματικής κοιλότητας.
*Έγχυμα ή σιρόπι κυδωνιών σε αιμοπτυσία, διάρροια και χρόνιους εμετούς.
*Ζελέ κυδωνιών είναι ωφέλιμο στην καθημερινή διατροφή για όσους υποφέρουν από χρόνια διάρροια.
*Το έγχυμα των φύλλων αντιμετωπίζει άμεσα την διάρροια, είναι αποτελεσματικό κατά του πονόλαιμου και του πονοκέφαλου.
Τα κυδώνια καταπραΰνουν τις αϋπνίες, τις νευρασθένειες, τις ταχυκαρδίες, το σπασμωδικό βήχα και τον κοκίτη.

---------------------------------------

Μαρμελάδα Κυδώνι "Θαλλώ"

Συστατικά: κυδώνι, ζάχαρη, λεμόνι, βανίλια, κανέλα.

Γλυκό Κυδώνι "Θαλλώ"

Συστατικά: κυδώνι, ζάχαρη, λεμόνι, κανέλα.

ΣΥΝΤΑΓΕΣ

Μαρμελάδα Κυδώνι

Βασικές αρχές για την παρασκευή μαρμελάδας

Υλικά
1 κιλό κυδώνια
750 γρ ζάχαρη
3 κούπες νερό
Χυμός ενός λεμονιού
2 σωληνάρια βανίλια
2 ξυλάκια κανέλα

Εκτέλεση

Πλένουμε τα κυδώνια και τα καθαρίζουμε από τις φλούδες. Αφαιρούμε το εσωτερικό τους με τα σπόρια και τα σκληρά σημεία της σάρκας, αλλά δεν τα πετάμε.

Τα κόβουμε σε λεπτές φέτες και τα βάζουμε σε κατσαρόλα με το νερό και με τα μισά από τα σποράκια και τις "καρδιές" τους (το εσωτερικό τους) δεμένα σ' ένα τούλι. Εκεί είναι η περισσότερη πηκτίνη.

Για κάθε κιλό σάρκας κυδωνιού θα χρειαστούμε περίπου 3 κούπες νερό.Τα βράζουμε μέχρι να μαλακώσουν εντελώς ,υπολογίζουμε περίπου 35 λεπτά βρασμού.Όταν ετοιμαστούν, αποσύρουμε από τη φωτιά και αφήνουμε να κρυώσουν λίγο.

Με ένα πιρούνι τα λιώνουμε ώστε να γίνουν πολτός, και πιέζουμε το τούλι ώστε να βγει στην κατσαρόλα όσο το δυνατόν περισσότερη πηκτίνη από το εσωτερικό του.

Προσθέτουμε τη ζάχαρη στον πολτό και βράζουμε την μαρμελάδα μας μέχρι να δέσει για περίπου μισή ώρα.Ενδιάμεσα προσθέτουμε το άρωμα βανίλιας και τα ξυλάκια κανέλας.

Στο τέλος βάζουμε το χυμό του λεμονιού και αφήνουμε να πάρει μια τελευταία βράση.Την τοποθετούμε ζεστή σε αποστειρωμένα ζεστά βάζα που τα αφήνουμε να κρυώσουν αναποδογυρισμένα.

Γλυκό Κουταλιού Κυδώνι

Υλικά

1,200-1,300 kg κυδώνια (άγουρα - πράσινα)

850 γρ ζάχαρη

3,5 ποτήρια νερό

1 κ.σ. σιρόπι γλυκόζης

χυμός από μισό λεμόνι

4-5 φύλλα αρμπαρόριζα ή 1 ξυλάκι κανέλα

Εκτέλεση

Βάζουμε την ζάχαρη στο νερό να βράσει για 15' σε δυνατή φωτιά - ανακατεύουμε μόνο τώρα κι όχι μετά για να μην ζαχαρώσει το γλυκό. Όσο βράζει το σιρόπι, καθαρίζουμε τα κυδώνια και τα βάζουμε σε νερό με λεμόνι για να μην μαυρίσουν. Ξαφρίζουμε το σιρόπι.

Τρίβουμε τα κυδώνια σε χοντρό τρίφτη και τα ρίχνουμε στο σιρόπι. Δεν ανακατεύουμε, απλώς πατάμε με την κουτάλα να πάει το κυδώνι μέσα στο σιρόπι.

Το αφήνουμε να βράσει 20'-25' μέχρι να δέσει το σιρόπι ξαφρίζοντάς το και κουνώντας την κατσαρόλα κάπου-κάπου.

Μετά προσθέτουμε τον χυμό λεμονιού, την αρμπαρόριζα ή την κανέλα και το σιρόπι γλυκόζης, κουνάμε την κατσαρόλα και τ' αφήνουμε να πάρει κάποιες βράσεις. Όταν αρχίσει να φουσκώνει, κατεβάζουμε τον αφρό με την κουτάλα - δεν ανακατεύουμε.

Για να δούμε αν είναι έτοιμο βάζουμε μια κουταλιά σε στεγνό πιατάκι και το φυσάμε να κρυώσει. Σέρνουμε πάνω τη μύτη του κουταλιού. Αν είναι έτοιμο το σιρόπι, πρέπει να κανει δρόμο που δεν κλείνει.
Το κατεβάζουμε απ' την φωτιά κι έτσι καυτό το βάζουμε στα βάζα, τ' αφήνουμε ανοιχτά να κρυώσει και μετά τα κλείνουμε.

Δελτίο Περιβαλλοντικών & Οικολογικών Εκδηλώσεων - Δεκέμβριος 2011

2011-12-04T11:39:00.001+02:00

Φεστιβάλ Ελληνικού Μελιού

Το 3ο φεστιβάλ Ελληνικού Μελιού και Προιόντων Μέλισσας διοργανώνεται στο Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας. Είναι η μεγαλύτερη εκδήλωση του κλάδου που γίνεται στην Ελλάδα και όπου συγκεντρώνονται οι διάφοροι φορείς και εταιρείες του τομέα της μελισσοκομίας.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει σεμινάρια, γευσιγνωσία και επιδείξεις μαγειρικής.

Παρασκευή 16:00 – 21:00, Σάβ. 10:00 – 20:00, Κυρ. 10:00 – 20:00.
Σημείο διεξαγωγής : Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας.
Διοργανωτές : Ευρωπαικό οργανισμός στρατηγικού σχεδιασμού υπό την αιγίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων
Πληροφορίες : www.edpa.gr και στο τηλεφώνο 210 3610276.

Διαβάστε περισσότερα »

Φρεσκολόγιο Δεκεμβρίου

2011-12-01T17:12:00.003+02:00

Τα βυθισμένα Έλατα της Λίμνης Kaindy

2011-11-30T18:11:00.006+02:00

Η λίμνη Kaindy βρίσκεται στο νότιο μέρος του Καζακστάν, σε υψόμετρο δύο χιλιομέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Η επιφάνειά της έχει μήκος περίπου 400 μέτρα, ενώ το βάθος της σε κάποια σημεία φτάνει τα 30 μέτρα.
Σχηματίστηκε πριν από έναν αιώνα, όταν ένας σεισμός στην περιοχή προκάλεσε μεγάλες κατολισθήσεις βράχων που δημιούργησαν ένα φυσικό φράγμα στο δρόμο ενός ποταμού. Τα νερά του ποταμού γέμισαν τη λεκάνη που σχηματίστηκε, δημιουργώντας τη λίμνη Kaindy. Δείτε το αποτέλεσμα στις μαγευτικές εικόνες που ακολουθούν. Τα έλατα που βρισκόταν στην περιοχή πριν τη δημιουργία της λίμνης, είναι τώρα κάτω από την επιφάνειά της. Επειδή η λίμνη είναι σχετικά πρόσφατη, τα δέντρα δεν έχουν σαπίσει ακόμα και οι κορμοί των πιο ψηλών από αυτά υψώνονται πάνω από το νερό, δημιουργώντας ένα μοναδικό τοπίο, το οποίο έλκει πολλούς τουρίστες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Αλλά ακόμα και κατά τους πιο κρύους μήνες του χειμώνα, η περίεργη αυτή λίμνη αποτελεί πόλο έλξης για κάποιους τολμηρούς τουρίστες. Οι «δύτες των πάγων» όπως αποκαλούνται, βουτάνε στη Kaindy για να θαυμάσουν τους βυθισμένους κορμούς κάτω από την παγωμένη επιφάνειά της.

(πηγή)

Πιπεριά Φλωρίνης

2011-11-29T21:12:00.010+02:00

Η πιπεριά (Capsicum) - ποώδες και θαμνώδες φυτό της οικογένειας των Σολανιδών - είναι καλλιεργούμενη για τον ομώνυμο καρπό της. Η πιπεριά υπάρχει σε 50 περίπου είδη ανά τον κόσμο, άλλοτε με γλυκούς και άλλοτε με καυτερούς καρπούς. Το φυτό έχει ύψος 50–75 εκατοστά, βλαστούς που στην αρχή είναι τρυφεροί και στην συνέχεια ξυλώδεις, φύλλα σχετικά μικρά, ανοιχτοπράσινα και λευκά άνθη. Ο καρπός της πιπεριάς είναι πράσινος ή κιτρινοπράσινος που γίνεται κόκκινος ή κίτρινος όταν ωριμάσει. Το σχήμα του, ανάλογα με την ποικιλία, είναι κωνικό και μακρύ έως σφαιρικό ή τοματόμορφο.Οι γλυκείς καρποί είναι μεγαλύτεροι από τους καυτερούς, αυλακωτοί και διογκωμένοι. Μαζεύονται 60–80 μέρες μετά από τη μεταφύτευση του φυταρίου από το φυτώριο και όταν έχουν ζωηρό πράσινο χρώμα, πριν ωριμάσουν.

Οι πιπεριές Φλωρίνης είναι η μακεδονική ποικιλία της κόκκινης πιπεριάς με την γλυκιά γεύση, οι οποίες καλλιεργούνταν στην ευρύτερη περιοχή της Φλώρινας από όπου προέρχεται και το όνομα τους. Η Φλώρινα είναι ο ιδανικός τόπος για την καλλιέργειά της, καθώς το φυτό της πιπεριάς αντέχει στην ξηρασία και στο ψύχος, όπως ακριβώς είναι οι κλιματικές συνθήκες στο βορειοδυτικό άκρο της χώρας. Πηγές αναφέρουν ότι οι πιπεριές κατάγονται από την Ν. Αμερική και έφτασαν στην Ευρώπη την εποχή των μεγάλων εξερευνήσεων δια χειρός Χριστόφορου Κολόμβου. Μετά την εξάπλωσή τους στην Ευρώπη, τις συναντάμε σε όλες σχεδόν τις κουζίνες, καθώς αποτελούν εύχρηστο, αλλά και ιδιαίτερα νόστιμο συστατικό στην γαστρονομία. Είναι ένα από τα λίγα φυτά που έχει τη δυνατότητα να παράγει τόσους διαφορετικούς καρπούς, τόσο στην όψη όσο και στη γεύση, κάτι που εξαρτάται κυρίως από την διαδικασία ωρίμανσής τους.

Για να επιστρέψουμε όμως στην Ελλάδα, οι πιπεριές στις όχθες της Μεγάλης Πρέσπας με την πλούσια σάρκα και γεύση δείχνουν τα ίχνη της θαυμαστής πορείας του είδους. Καταλαμβάνει ένα πολύ μεγάλο μέρος της καλλιεργήσιμης γης στην περιοχή όπου μεγαλώνει και αναπτύσσεται με την φροντίδα των αγροτών εδώ και πολλά χρόνια. Φορτωμένα ζώα μετέφεραν τις πιπεριές στα γειτονικά χωριά, στα παζάρια της Φλώρινας και του Αμύνταιου και έθρεψαν πολλές γενιές. Μοναδικές θεωρούνται οι πιπεριές από τον Αετό Φλωρίνης, από όπου ξεκίνησε η καλλιέργεια της λίγο μετά την Μικρασιατική καταστροφή. Η περιοχή είχε το προνόμιο να διαθέτει μια μεγάλη πηγή Ξινού νερού που διοχετεύονταν ακόμα και στα πιο απομακρυσμένα χωράφια με ειδικά αυλάκια, αφού η καλλιέργεια του κόκκινου φυτού απαιτεί άφθονο νερό. Κάθε χρόνο έχει την τιμητική της, καθώς διοργανώνεται από το χωριό του Αετού η "Γιορτή πιπεριάς". Τέλος Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου πραγματοποιούνται εκδηλώσεις με χορευτικά συγκροτήματα και παραδοσιακό γλέντι,διάρκειας 2 ημέρων,ενώ οι γυναίκες του χωριού μαγειρεύουν φαγητά με βάση την πιπεριά και τα προσφέρουν στους επισκέπτες.

Τις πιπεριές Φλωρίνης μπορεί να τις δοκιμάσει κανείς σε διάφορες συνταγές και γαστρονομικές εμπνεύσεις. Τα χαρακτηριστικά αυτής της ποικιλίας είναι το μήκος της πιπεριάς και το πάχος της σάρκας της που την καθιστά ιδανικό τουρσί. Τρώγονται βέβαια και ωμές αλλά συνήθως σερβίρονται ψητές με ξύδι και λάδι, αφού πρώτα ξεφλουδισθούν. Χρησιμοποιούνται δε στην παρασκευή κόκκινου γλυκού πιπεριού.

Διατροφική αξία

Οι πιπεριές Φλωρίνης αποτελούν μια εύγευστη και ολιγοθερμιδική επιλογή, πλούσια σε βιταμίνες C, Α, Κ, B6 και Ε.
Η βιταμίνη C μπορεί να διαδραματίσει θετικό ρόλο στη μείωση της διάρκειας των συμπτωμάτων του κοινού κρυολογήματος. Ειδικότερα η κόκκινη πιπεριά περιέχει υπερδιπλάσια ποσότητα βιταμίνης C απ’ ότι το πορτοκάλι. Επειδή σαν προϊόν ταιριάζει εύκολα σε διάφορα απλά καθημερινά πιάτα (ομελέτες, φαγητά φούρνου, σαλάτες κ.ο.κ), η συστηματική χρήση της εμπλουτίζει σημαντικά την διατροφική αξία των γευμάτων μας, χαρίζοντας στον οργανισμό μας τα απαραίτητα «εφόδια».
Τέλος, λόγω του λυκοπένιου και της λουτεΐνης που πέριεχουν, έχουν σημαντική αντιοξειδωτική δράση.

Πιπεριές Φλωρίνης "Θαλλώ"

Συστατικά: Πιπεριές Φλωρίνης, Σκόρδο, Δενδρολίβανο, Ελαιόλαδο

ΣΥΝΤΑΓΗ

Πιπεριές Φλωρίνης ψητές σε λάδι με σκόρδο και δενδρολίβανο

Υλικά:
Πιπεριές Φλωρίνης
Σκόρδο
Δενδρολίβανο
Ελαιόλαδο

Εκτέλεση:

Διαλέγουμε μακριές και όσο το δυνατόν πιο ίσιες πιπεριές για να τις καθαρίσουμε ευκολότερα και τις αραδιάζουμε στο ταψί του φούρνου. Τις ψήνουμε στο γκριλ για λίγα λεπτά έως ότου φουσκώσει η φλούδα τους και μαυρίσει. Τις γυρίζουμε να ψηθούν και από την άλλη πλευρά. Η διαδικασία πρέπει να γίνει γρήγορα. Τις αφήνουμε να κρυώσουν και μία-μία τις ακουμπάμε σε δίσκο κοπής και κόβουμε το καπάκι με προσοχή να βγει το νερό που έχουν στο εσωτερικό τους και έχει μεγάλη θερμοκρασία. Αφαιρούμε με μυτερό μαχαίρι την φλούδα, η οποία έχει μαλακώσει και βγαίνει εύκολα. Στρώνουμε τις πιπεριές σε γυάλινο βάζο ενώ ενδιάμεσα προσθέτουμε ψιλοκομένες φέτες σκόρδου και μερικά κλαδάκια δενδρολίβανου.Τις σκεπάζουμε με ελαιόλαδο. Διατηρούνται στο ψυγείο.

Μπανάνα (Musa acuminata/balbisiana)

2011-11-27T23:04:00.009+02:00

Τροπικό φρούτο, καρπός του δέντρου μπανανιά. Το όνομα του φρούτου προέρχεται από την αραβική λέξη banan που σημαίνει δάχτυλο. Τα ίχνη του φρούτου πρωτοεμφανίστηκαν στην Μαλαισία και στην Ευρώπη θεωρείται ότι έφθασε χάρη στην εκστρατεία του Μ. Αλεξάνδρου.

Τα φύλλα του φυτού είναι μεγάλα, εύκαμπτα και αδιάβροχα. Χρησιμοποιούνται με πολλούς τρόπους, σαν αλεξιβρόχια (ομπρέλες) και για το τύλιγμα της τροφής με σκοπό το μαγείρεμα ή την αποθήκευση. Στην Ινδία ο χυμός που βγαίνει από τον κορμό χρησιμοποιείται ως οικιακό φάρμακο για τη θεραπεία του ίκτερου, ενίοτε με την προσθήκη μελιού.

Στην Αμερική άρχισε να καταναλώνεται ευρέως το 19ο αιώνα· μέχρι σήμερα παιζεί σημαντικό ρόλο στην καθημερινή διατροφή των Αμερικανών, καθώς ένας μέσος Αμερικάνος καταναλώνει 2 φορές περισσότερες μπανάνες απο έναν Ευρωπαίο.
Υπάρχουν πάρα πολλά είδη μπανάνας με κάποια να μοιάζουν περισσότερο κι άλλα λιγότερο με την συνηθισμένη μας κίτρινη μπανάνα. Οι μπανανιές που φυτρώνουν στην Ελλάδα, κυρίως στη Μεσσηνία και την Κρήτη παράγουν ιδιαίτερα εύγεστες και αρωματικές μπανάνες, οι οποίες όμως είναι πολύ μικρές σε σχέση με αυτές που παράγονται σε θερμότερες χώρες.

Η μπανάνα είναι ενα απ΄τα πιο θρεπτικά φρούτα, με υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες, σε 3 είδη σακχάρων - σουρκτόζη, φρουκτόζη, γλυκόζη - αποτελώντας άριστη πηγή ενέργειας. Λόγω της μεγάλης ενεργειακής της αξίας συνιστάται η κατανάλωσή της από παιδιά αλλα και αθλητές. Ωστόσο η θερμιδική της αξία φτάνει τις 90-139 θερμίδες και δεν συνιστάται σε άτομα που θέλουν να μειώσουν το βάρος τους. Είναι εξαιρετική πηγή βιταμινών καθώς περιέχει βιταμίνη C, Βα, Β6, κάλιο, φυτικές ίνες, φώσφορο, μαγνήσιο, ασβέστιο, ριβοφλαμίνη, νιασίνη, θειαμίνη, παντοθενικό οξύ, μαγνήσιο. Προστατεύει τον οργανισμό απο γαστρεντερικές διαταραχές, και συμβάλλει στην καλή λειτουργία του κεντρικού νευρικού και πεπτικού συστήματος.

----------------------------------------

Μαρμελάδα Μπανάνα - Αχλάδι - Μήλο

Συστατικά : Μπανάνα, Αχλάδι, Μήλο, Ζάχαρη, Βανίλια.

ΣΥΝΤΑΓΗ

Βασικές αρχές για την παρασκευή μαρμελάδας

Μπανάνες
Μήλα
Αχλάδια
Ζάχαρη
Βανίλια

Καθαρίζουμε τα φρούτα και βγάζουμε τους σπόρους.
Τα βάζουμε σε μια κατσαρόλα μαζί με την ζάχαρη και την βανίλια να πάρουν μια βράση.
Χαμηλώνουμε την φωτιά και τ' αφήνουμε να δέσει, να μαλακώσουν τα φρούτα και να γίνει σιρόπι.

Λουίζα ή Λιππία η κιτρίοσμος (Aloysia triphylla)

2011-11-23T16:48:00.007+02:00

Η λουίζα ανήκει στην μεγάλη οικογένεια των verbenacea η οποία αποτελείται από 175 γένη και 2.300 είδη φυτών που φύονται σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές. Δεν είναι γηγενές βότανο της Ελλάδος αλλά κατάγεται από την Νότιο Αμερική - την έφεραν στην Ευρώπη οι Ισπανοί τον 17ο αιώνα -, ωστόσο έχει εγκλιματιστεί πλήρως στην χώρα μας. Ποώδης, πολυετής (πάνω από 5 έτη) φυλλοβόλος θάμνος ύψους 1-3 μ., με έντονη οσμή λεμονιού στους ανθούς και στα φύλλα της· γι' αυτό εξάλλου την συναντάμε και με το όνομα λεμονόχορτο. Στην Κρήτη δε της έχουν ιδιαίτερη αδυναμία και την αποκαλούν και γοργογιάννη.

Βλαστοί χρώματος σκούρου γκρι που ξυλοποιούνται γρήγορα· φύλλα με ευχάριστο άρωμα λεμονιού· άνθη μικρά με χρώμα που ποκίλει από λευκό, ρόδινο ή ιόχροο τα οποία βγαίνουν το καλοκαίρι μέχρι τις αρχές του φθινοπώρου. Ευδοκιμεί σε περιοχές θερμές και ηλιόλουστες· δεν αντέχει τις χαμηλές θερμοκρασίες.

Η λουίζα είναι ένα φαρμακευτικό και αρωματικό βότανο με φύλλα, άνθη και βλαστούς ιδιαίτερα ευεργετικά για τον οργανισμό μας. Χρησιμοποιείται ευρέως στη σύγχρονη βοτανοθεραπεία: τα φύλλα και τα άνθη της λουίζας παρουσιάζουν σπασμολυτική, αντιπυρετική, διουρητική και ηρεμιστική δράση. Χρησιμοποιούνται επίσης ως αφέψημα, σαν αρωματικός παράγοντας σε αλκοολούχα ποτά ,στην μαγειρική αλλά και στην παρασκευή σπιτικών καλλυντικών. Χρησιμοποιείται δε στην αρωματοποιεία και σαπωνοποιία.Το εξαίσιο άρωμα της το οποίο οφείλεται στα πολλά αιθέρια έλαια που περιέχει το φυτό, θεωρείται πως έχει χαλαρωτική δράση τόσο στο σώμα όσο και στο πνεύμα.

Το βότανο της λουίζας δρα ευεργετικά-θεραπευτικά στους εξής τομείς:

σταματά την διάρροια και την αιμορραγία
είναι βοηθητικό του αδυνατίσματος καθώς λειτουργεί ως λιποδιαλύτης
είναι αποτελεσματικό τονωτικό αλλά ταυτόχρονα καταπραϋντικό του νευρικού συστήματος
είναι αντιπυρετικό και αντιμετωπίζει περιπτώσεις κρυολογήματος (κατάλληλο και για παιδιά)
το αφέψημα της είναι ευεργετικό για τα νοσήματα του στομάχου και του πεπτικού συστήματος σε καταστάσεις δυσπεψίας, νευραλγιών και κολικών του στομάχου και των εντέρων
οι διουριτικές του ιδιότητες συνίσταται σε περιπτώσεις νεφρολιθιάσεων
βοηθάει αποτελεσματικά στην αποτοξίνωση του οργανισμού
ως ήπιο διουρητικό βοηθάει στην καταπολέμιση της κυτταρίτιδας καθώς και της κατακρατήσεως υγρών
ευεργετικό με καταπλάσματα στους νευρικούς πόνους και νευρικές κεφαλαλγίες, καθώς και στους πόνους των αυτιών
ανακουφίζει από τις ημικρανίες
καταπολεμά την κακοσμία του στόματος
το ζεστό έγχυμα της λουίζας είναι φημισμένο για τις αφροδισιακές του ιδιότητες
το έγχυμα του βοτάνου είναι ιδανικό για πλύσεις και καθαρισμό του προσώπου
καταπολεμά την αυπνία καθώς ένα ζεστό αφέψημα επιτυγχάνει έναν ήρεμο και ευχάριστο ύπνο

Η λουίζα περιέχει αιθέρια έλαια (0,2-0,4%), κιτρικά στοιχεία (citral, citronellal, citronellic acid, citrolnellol), σαπωνίνες. Το αιθέριο έλαιο του παίρνεται με απόσταξη (steam distillation) ατμού των φύλλων της και έχει ένα γλυκό, δροσερό, φρουτώδες άρωμα λεμονιού. Η απόσταξη πρέπει να γίνεται άμεσα γιατί η περιεκτικότητα του σε αιθέριο έλαιο είναι πολύ χαμηλή και επομένως θέλουμε να περιορίσουμε την εξάτμηση (τα αιθέραια έλαια είναι πτητικά). Τα κύρια συστατικά του αιθερίου ελαίου είναι citral, methyl heptenone, carvone, limonene, dipentene, linalool, terpineol, borneol, nerol, geraniol, geranyl acetate κ.ά.Τo αιθέριο έλαιο της χρησιμοποιείται στην αρωματοθεραπεία για αϋπνία, εντερικά προβλήματα, κατάθλιψη, στρες, ως χαλαρωτικό, αντισπασμωδικό και ηρεμιστικό. Έχει άριστες επουλωτικές ιδιότητες μιας και λίγες μόνο σταγόνες πάνω σε ένα βαμβάκι, βοηθούν τις πληγές να επουλωθούν και τους μώλωπες να υποχωρήσουν. Συνδυάζεται πολύ καλά με: neroli, palmarosa, frankincense, lemon, citrus oils. Όπως όλα τα βότανα, έτσι και η λουίζα πρέπει να χρησιμοποιείται με μέτρο, διότι περιέχει καμφορά. Επίσης συστήνεται η αποφυγή της χρήσης της από όσους πάσχουν από υπόταση, επειδή είναι διουρητική και μειώνει την πίεση.

Βότανο Λουίζα "Θαλλώ"

Αρωματική Πρόταση

Λουίζα με λεβάντα

Συστατικά
5-6 φύλλα λουίζας
1 1/2 κουταλιά του γλυκού λεβάντα
1 κούπα φυσικό μεταλλικό νερό
1 κουταλιά του γλυκού μέλι

Οδηγίες: Βράστε το φυσικό μεταλλικό νερό στους απαιτούμενους βαθμούς (100° Κελσίου ) και κατόπιν ρίξτε τα φύλλα λουίζας και τα άνθη λεβάντας.Αφήστε τα να βγάλουν το άρωμα τους για 4-5 λεπτά και, αφού το σουρώσετε και το σερβίρετε, προσθέστε το μέλι.

Περί Βοτάνων

2011-11-15T19:08:00.002+02:00

Τα τελευταία χρόνια, όπως συμβαίνει σε πολλούς άλλους επιστημονικούς τομείς, έτσι και στην ιατρική επιστρέφουν στις πανάρχαιες μεθόδους και αντιλήψεις ως προς την θεραπεία των ασθενειών. Κι αυτό γιατί πολύχρονες έρευνες και εξαντλητικές μελέτες απέδειξαν ότι οι γνώσεις και τα μέσα όλων των αρχαίων λαών δεν έχασαν καθόλου την αξία και την ισχύ τους. Αντίθετα επιβεβαιώνεται συνεχώς η απίστευτη ευρύτητα των ιατρικών γνώσεων της εποχής εκείνης.Πρωταρχικό και σπουδαιότερο μέσο θεραπείας υπήρξε το φυτό με τα διάφορα μέρη του.

Χιλιάδες βότανα από την φύση που μας περιβάλλει, μπήκαν στην υπηρεσία του ανθρώπου για καλό ή κακό σκοπό. Συχνά το ίδιο βότανο με μια διαφορά στην ποσότητα ή τον τρόπο κατασκευής γίνεται από φάρμακο δηλητήριο. Όλα τα αρχαία μυστικά του κόσμου των βοτάνων (διάκριση, ιδιότητες, εφαρμογή, παρασκευή) τα κρατούσαν συνήθως φυλαγμένα οι ιερείς και οι μάγοι προς όφελος τους. Στον Μεσαίωνα, χρυσή εποχή της μαγείας,η χρήση των βοτάνων εξελίχθηκε ραγδαία σε ολόκληρη επιστήμη.Οι ανακαλύψεις νέων χωρών πρόσφεραν νέες γνώσεις στον τομέα της βοτανικής ιατρικής. Οι γιατροί της Αναγέννησης χρωστούν ένα μέρος της επιστήμης τους σε λαούς "πρωτόγονους" ενώ η προσφορά των Κινέζων σοφών ακόμα δεν έχει εκτιμηθεί και οι γνώσεις τους επαληθεύονται συνεχώς.

Σήμερα, μετά τον Β' παγκόσμιο πόλεμο και την "περίφημη" βιομηχανική επανάσταση, τα βότανα έδωσαν την θέση τους σε χημικά υποκατάστατα,τα φάρμακα και χρησίμευσαν ως βάση για την παρασκευή τους στα εργαστήρια. Τα τελευταία χρόνια όμως παρατηρείται μια εκ νέου ανακάλυψη των ευεργετικών ιδιοτήτων των φυτών. Μετά τις συχνά τραγικές συνέπειες της αλόγιστης χρήσης των φαρμάκων,τα βότανα καλούνται να επανορθώσουν την χαμένη ισορροπία του ανθρώπινου οργανισμού!

Ένα πλήθος φυτών με θεραπευτικές ιδιότητες βρίσκεται διάσπαρτο στα βουνά και τους κάμπους της Ελλάδος. Η συλλογή τους εξαρτάται από τα ίδια τα φυτά. Γενικά όμως όταν πρόκειται για τα μέρη του φυτού πάνω από το έδαφος (φύλλα, άνθη, καρποί) καλό είναι να αποφεύγεται ο υγρός ή βροχερός καιρός καθώς και το υπερβολικό γέμισμα του βάζου, γιατί εμποδίζεται η πλήρης αποξήρανση του. Τα υπόγεια μέρη των φυτών καθαρίζονται από το χώμα ή μερικές φορές και από τις φλούδες τους και συχνά κόβονται σε μικρότερα κομμάτια για να αποξηρανθούν ευκολότερα. Τόσο τα φύλλα όσο και τα άνθη, οι βλαστοί, ο φλοιός, ο κορμός και οι καρποί συλλέγονται κατά την εποχή της πλήρους ωριμότητας τους, ενώ τα υπόγεια τμήματα κατά το τέλος του καλοκαιριού προς το φθινόπωρο.

Η αποξήρανση γίνεται αμέσως μετά την συλλογή,σε μέρος σκιερό κι εντελώς ξηρό. Διατηρούνται σε σάκους ή δοχεία καλά κλεισμένα και φυλάγονται σε μέρη σκιερά, με κανονική θερμοκρασία και καθόλου υγρασία. Γενικά μετά ένα χρόνο όλα τα φυτά πρέπει να αντικατασταθούν με νέα,γιατί χάνουν το άρωμα τους και τις περισσότερες ιδιότητες τους. Η αποτελεσματικότητα των βοτάνων έχει αποδειχθεί περίτρανα, όπως και το ότι είναι ασφαλή και μπορούν να χρησιμοποιηθούν από κάθε άνθρωπο. Το αποτέλεσμα της χρήσης τους είναι μια ήπια μορφή θεραπείας, με σαφή αποτελέσματα χωρίς τις παρενέργειες των συγχρόνων φαρμάκων.

ΟΙ ΔΕΚΑ ΚΟΡΥΦΑΙΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΒΟΤΑΝΩΝ

Χαλαρώνουν τους ιστούς και τα όργανα που βρίσκονται σε υπερένταση, ιδίως τους μυς και το νευρικό σύστημα.
Διεγείρουν τους ιστούς και τα όργανα με ατονία,όπως το νωθρό έντερο,το συκώτι κ.α.
Έχουν στυπτική δράση. Προκαλούν τη συστολή των υπερβολικά χαλαρών ιστών, όπως οι μύες, τα αιμοφόρα αγγεία και οι βλεννώδης μεμβράνες.
Έχουν ηρεμιστική επίδραση σε περιοχές με υπερδιέγερση, όπως το έντερο και το νευρικό σύστημα. Κάνουν άριστη αποτοξίνωση.Ενισχύουν την αποβολή αχρήστων υλικών και δηλητηρίων από το συκώτι, το έντερο, τα νεφρά, τους πνεύμονες και το δέρμα.
Βοηθούν στην καταπολέμηση τον λοιμώξεων χάρη στις αντισηπτικές, αντιβιοτικές και μυκητοκτόνες ιδιότητες τους, καθώς και μέσω της διέγερσης των αμυντικών μηχανισμών του οργανισμού.
Ενισχύουν την κυκλοφορία του αίματος και της λέμφου στον οργανισμό.
Υποβοηθούν την όρεξη και την πέψη και διεγείρουν την απορρόφηση και αφομοίωση των θρεπτικών συστατικών. Επιπλέον παρέχουν πολλά θρεπτικά συστατικά.
Καταπραΰνουν τις βλεννώδεις μεμβράνες ,επομένως μειώνουν τους ερεθισμούς και τις φλεγμονές. Ρυθμίζουν την παραγωγή ορμονών, καθώς και την δράση αυτών στον οργανισμό.

Πώς ετοιμάζουμε τα ροφήματα

Έγχυμα: Αφού βράσει το νερό,αποσύρουμε από την φωτιά, προσθέτουμε την απαιτούμενη δόση του βοτάνου και το αφήνουμε σκεπασμένο για 5 λεπτά. Το σουρώνουμε και το πίνουμε.
Αφέψημα: Το αφέψημα παρασκευάζεται για τα σκληρά φύλλα και τις ρίζες των βοτάνων. Στην περίπτωση αυτή, βράζουμε το βότανο μαζί με το νερό για 5 λεπτά, σουρώνουμε και πίνουμε.

Πότε πίνουμε τα ροφήματα: 20 λεπτά πριν το γεύμα μας.
Ποσότητα: Συνήθως 1-2 φλιτζάνια την ημέρα.
Για πόσον καιρό: Πίνουμε για 1-2 μήνες, ακολουθεί διάλειμμα 2 εβδομάδων και επαναλαμβάνουμε.

ΤΡΟΠΟΙ ΧΡΗΣΗΣ ΤΩΝ ΒΟΤΑΝΩΝ

ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΛΗΨΗ Το μονό που χρειάζεται να κάνουμε είναι να προσθέσουμε τα βότανα στην καθημερινή μας διατροφή! Τόσο απλό! Μερικά βότανα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατ’αυτόν τον τρόπο είναι, το σκόρδο, η βρόμη, η ρίγανη, η κανέλα, η πιπερόριζα κ.ο.κ.

ΡΟΦΗΜΑΤΑ Το ρόφημα βοτάνων παρασκευάζεται με δυο τρόπους: ως έγχυμα ή ως αφέψημα. Τα εγχύματα παρασκευάζονται από τα τμήματα που φυτρώνουν πάνω από το έδαφος, όπως τα φύλλα και τα άνθη. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αποξηραμένα ή φρέσκα βότανα. Αποξηραμένα: η αναλογία είναι 1 κουταλάκι του γλυκού βότανο σε 1 φλιτζάνι νερό. Φρέσκα:η αναλογία είναι 28 γρ. βοτάνου σε 600 ml. νερό.

ΒΑΜΜΑΤΑ Αν και απαιτούν πολύωρη προετοιμασία, τα βάμματα συντηρούνται ευκολότερα από τα ροφήματα και διατηρούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα (καλό θα ήταν να καταναλώνονται μέσα σε 2 χρόνια). Παρασκευάζονται με την διάλυση του φυτού σε μίγμα αλκοόλης και νερού. Η αναλογία εξαρτάται από το συστατικό που θέλουμε να εκχυλίσουμε, αλλά συνήθως είναι ένα μέρος βοτάνου προς δυο έως δέκα μέρη υγρού. Όσον αφορά το υγρό αυτό, αν θέλουμε να εμποτίσουμε πάνινες γάζες, χρησιμοποιούμε μονό 25% αλκοόλη, αλλά για ρητίνες μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μέχρι και 90% αλκοόλη. Μπορούμε να παρασκευάσουμε τα περισσότερο βάμματα με μπράντι ή βότκα, καθώς η περιεκτικότητα τους σε αλκοόλ είναι περίπου 45% - το οποίο αρκεί για πιο κοινά βότανα.

ΣΠΡΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΛΑΙΜΟ ΚΑΙ ΣΤΟΜΑΤΙΚΑ ΔΙΑΛΥΜΑΤΑ Για να παρασκευάσουμε σπρέι για το λαιμό ή στοματικά διαλύματα, διαλύουμε 1 κουταλάκι βάμμα σε ½ φλιτζάνι νερό ή χρησιμοποιούμε ½ φλιτζάνι κρύο ρόφημα βοτάνων (οποίο ενδείκνυται για την πάθηση μας). Επίσης φτιάχνουμε εύκολα σπρέι για το λαιμό βάζοντας 5 σταγόνες αιθέριου ελαίου σε ½ φλιτζάνι νερό.

ΕΙΣΠΝΟΕΣ ΜΕ ΑΤΜΟ Γεμίζουμε μια λεκάνη με ζεστό νερό και προσθέτουμε 5-10 σταγόνες αιθέριου ελαίου. Εναλλακτικά γεμίζουμε την λεκάνη με έγχυμα ή αφέψημα της αρεσκείας μας. Βάζουμε μια πετσέτα στο κεφάλι και μένουμε πάνω από αυτήν για 5 – 10 λεπτά.

ΤΑΜΠΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΚΑΨΟΥΛΕΣ Ορισμένα βότανα εξαιτίας της γεύσης και της οσμής τους, δυσκολεύουν κάποιους ανθρώπους στην λήψη τους. Μια καλή λύση είναι η λήψη τους σε ταμπλέτες ή κάψουλες.

ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΛΗΨΗ Η εξωτερική λήψη γίνετε μέσω του δέρματος. Το δέρμα μπορεί να απορροφήσει τις περισσότερες από τις θεραπευτικές ουσίες των βοτάνων. Τρόπους εξωτερικής λήψης θα δούμε αμέσως παρακάτω.

ΛΟΥΤΡΟ ΜΕ ΒΟΤΑΝΑ Αυτός ο τρόπος λήψης επιτρέπει στις θεραπευτικές ιδιότητες των βοτάνων να διεισδύσουν γρηγορότερα στον οργανισμό μέσω των πόρων του δέρματος οι οποίοι έχουν ανοίξει από το ζεστό νερό παρακάμπτοντας έτσι το πεπτικό σύστημα. Τα λουτρά αυτά είναι ιδιαίτερα χρήσιμα τόσο για τη χαλάρωση του νευρικού συστήματος όσο για την αποφόρτιση της πνευματικής και συναισθηματικής έντασης. Ορισμένα βότανα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν είναι η λεβάντα, το χαμομήλι, ο βασιλικός και το ρόδο.

ΧΕΙΡΟΛΟΥΤΡΑ ΚΑΙ ΠΟΔΟΛΟΥΤΡΑ Παραδοσιακά, τα ποδόλουτρα με μουστάρδα χρησιμοποιούνταν για παθήσεις οι οποίες εμφανίζονται σε κρύα και υγρά κλήματα (από κρυολογήματα έως κυκλοφορικό και αρθρίτιδα ).

ΟΦΘΑΛΜΟΛΟΥΤΡΑ Επιτρέπουν στα μάτια να επωφεληθούν από τις θεραπευτικές ιδιότητες των βοτάνων και ενδείκνυται για κάθε λογής οφθαλμικές παθήσεις (καταπονημένα μάτια, κριθαράκι κ.α.), αφού ο υμένας που καλύπτει τα μάτια απορροφά τα ενεργά συστατικά των βοτάνων. Απαραίτητη η χρήση καθαρών οφθαλμικών γαζών( διατίθενται στα φαρμακεία ) και φρέσκο διάλυμα για το κάθε μάτι.

ΑΛΟΙΦΕΣ ΚΡΕΜΕΣ ΚΑΙ ΛΟΣΙΟΝ

Ηχρήση αλοιφών, κρεμών και λοσιόν είναι ευεργετική σε πολλές περιπτώσεις. Ενδεικτικά αναφέρονται τα δερματικά προβλήματα,πονοκέφαλοι,ερεθισμένες αρθρώσεις κ.α.

ΚΟΜΠΡΕΣΕΣ Μια κομπρέσα με βότανα είναι θαυμάσιος τρόπος καταπράυνσης πονοκεφάλων, στομαχόπονων και πόνων στην πλάτη και τις αρθρώσεις, ενώ βοηθάει στον καθαρισμό του δέρματος από σπυράκια και εξανθήματα.

ΚΑΤΑΠΛΑΣΜΑ Το κατάπλασμα μοιάζει με τις κομπρέσες, μόνο που στην περίπτωση αυτή εφαρμόζουμε το ίδιο το βότανο και όχι το εκχύλισμα του πάνω στην πάσχουσα περιοχή. Αν χρησιμοποιήσουμε φρέσκα φύλλα, μίσχους ή ρίζες, πρέπει να τα στύψουμε για να ελευθερώσουν τις θεραπευτικές τους ιδιότητες. Αν χρησιμοποιήσουμε ψιλοκομμένα αποξηραμένα βότανα, θα πρέπει να προσθέσουμε λίγο νερό για δημιουργηθεί πολτός.Έπειτα βάζουμε τα βότανα ανάμεσα σε δυο κομμάτια γάζα και εν συνεχεία χρησιμοποιώντας ένα ελαφρύ βαμβακερό επίδεσμο εφαρμόζουμε το κατάπλασμα. Μόνο για εξωτερική χρήση.

ΑΙΘΕΡΙΑ ΕΛΑΙΑ Τα αιθέρια έλαια αποστάζονται από τα άνθη, φύλλα, φλοιούς, ρίζες και καρπούς φυτών και δένδρων. Παράγονται με ποικίλες μεθόδους απόσταξης. Οι ιδιότητες τους έχουν αποδειχθεί με την χρήση τους δια μέσου των χρόνων. Χρησιμοποιούνται σε καταστάσεις άγχους, νευρικής έντασης, ως πρώτες βοήθειες κ.α. Επίσης σε κοινές παθήσεις και σε προβλήματα του δέρματος. Η χημική αντιγραφή των αιθέριων ελαίων χρησιμοποιείται ευρύτατα σε αρώματα και καλλυντικά αλλά αυτά δεν έχουν καμιά από τις ιδιότητες των αγνών αιθέριων ελαίων. Κάθε αιθέριο έλαιο περιέχει τα συστατικά του φυτού σε υψηλή συγκέντρωση, γι' αυτό τον λόγο χρειάζεται προσοχή κατά την χρήση τους. Πάντα πρέπει να αναμειγνύονται με βασικό λάδι, βασική κρέμα ή νερό πριν την χρήση τους.

Πορτοκαλιά, Κιτρέα η σινική (Citrus sinensis)

2011-11-13T22:40:00.006+02:00

Της Σπάρτης οι πορτοκαλιές,

χιόνι, λουλούδια του έρωτα,

άσπρισαν απ'τα λόγια σου,

γείρανε τα κλαδιά τους.

Νικηφόρος Βρεττάκος

Η πορτοκαλιά είναι αειθαλές φυτό το οποίο ανήκει στην οικογένεια των Ρυτοειδών (= Εσπεριδοειδών). Είναι από τα σημαντικότερα εσπεριδοειδή με καταγωγή από την Ινδία και την Κίνα. Αν και γνωστή από τα αρχαία χρόνια, η εντατική της καλλιέργεια άρχισε τον 10ο αιώνα μ.Χ. αιώνα στη βόρεια Αφρική. Γύρω στο 1490 έφτασε στις μεσογειακές περιοχές από Πορτογάλους θαλασσοπόρους και πιθανολογείται ότι σε αυτούς οφείλει το όνομά της. Στην συνέχεια από την Ελλάδα διαδόθηκε σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες και Ισπανοί ιεραπόστολοι την μετέφεραν στη βόρεια Αμερική.

Το δέντρο ευδοκιμεί σε μία μεγάλη εδαφική ποικιλία, όμως προτιμά τα αμμοπηλώδη εδάφη. Ο πολλαπλασιασμός της γίνεται με εμβολιασμό συνήθως δέντρων που αναπτύσσονται από σπορά καλής ποιότητας πορτοκαλιών. Οι πορτοκαλιές δίνουν καλή καρποφορία για 80 περίπου χρόνια ενώ υπάρχουν και δέντρα που καρποφορούν και μετά από 100 ή περισσότερα χρόνια. Οι πρώιμες ποικιλίες ωριμάζουν τους καρπούς τους από το μήνα Οκτώβριο ενώ οι όψιμες τους καλοκαιρινούς μήνες. Καλλιεργείται σε τροπικές και εύκρατες περιοχές με ήπιο χειμώνα καθώς δεν αντέχει σε πολύ χαμήλες θερμοκασίες. Φτάνει τα 8 μέτρα ύψος με πλούσιες ρίζες και ελαστικά κλαιδά που μπορούν κι αντέχουν το μεγάλο βάρος των καρπών χωρίς να σπάζουν. Ανθίζει την άνοιξη, δίνοντας μεγάλα λευκά και ευωδιαστά άνθη που κρατούν για 5-7 βδομάδες. Ο καρπός της πορτοκαλιάς είναι το γνωστό μας πορτοκάλι με την γλυκιά ή γλυκόξινη γεύση αναλόγως με την ποικιλία.
Υπάρχουν 160 περίπου ποικιλίες πορτοκαλιάς· οι πιο σημαντικές που καλλιεργούνται στην Ελλάδα είναι οι Βαλέτνσια, Χίου, Άρτας, Σουλτανί του Φόδελε, Μέρλιν και Σαγκουίνι.

Καταναλώνεται νωπό σαν φρούτο ή χρησιμοποιείται στην παραγωγή χυμών, φρέσκων ή συσκευασμένων. Όταν οι καρποί είναι άγουροι, μικροί και πράσινοι χρησιμοποιούνται στη ζαχαροπλαστική.
Το αιθέριο έλαιο της φλούδας, των ανθών και των φύλλων χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία αλλά και στη ζαχαροπλαστική. Από τη φλούδα επίσης παρασκευάζεται γλυκό κουταλιού ενώ από τον καρπό νόστιμη μαρμελάδα.

Θρεπτική Αξία

Είναι γνωστό ότι τα εσπεριδοειδή περιέχουν σημαντικά θρεπτικά συστατικά. Μεταξύ αυτών συμπεριλαμβάνονται η βιταμίνη C, το φολικό οξύ, η βήτα καροτίνη όπως επίσης μεγάλες ποσότητες φυτικών ινών.

Η περιεκτικότητα τους σε λιπαρές ουσίες και νάτριο (που εμπλέκεται σε μηχανισμούς αύξησης της πίεσης) είναι χαμηλή. Επίσης είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες που συμβάλλουν στην πρόληψη πολλών ασθενειών.όπως ο καρκίνος, η στεφανιαία νόσος της καρδίας, ο διαβήτης, ο καταρράκτης, η αρθρίτιδα, η γεροντική εκφύλιση της ωχράς κηλίδας του ματιού, η νόσος του Αλτσχάιμερ και οι φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου.

Tα πορτοκάλια περιέχουν περισσότερες από 170 διαφορετικές φυτοχημικές και περισσότερες από 60 φλαβονοειδείς ουσίες οι οποίες έχει βρεθεί ότι έχουν ιδιότητες εναντίον του καρκίνου. Επίσης έχουν αντιφλεγμονώδη δράση, μειώνουν τον κίνδυνο θρόμβωσης και έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση.

Σύμφωνα με στοιχεία πρόσφατων ερευνών, οι θετικές επιδράσεις των πορτοκαλιών και άλλων εσπεριδοειδών είναι περισσότερες όταν το φρούτο τρώγεται ολόκληρο. Στην περίπτωση αυτή προσλαμβάνονται από τον οργανισμό το σύνολο των θρεπτικών συστατικών που περιέχονται. Οι ουσίες αυτές απορροφούνται έτσι καλύτερα από το έντερο και δρουν σε συνέργια προσφέροντας καλύτερα αποτελέσματα. Πρόσφατες έρευνες που διενεργήθηκαν από την Παγκόσμιο Οργάνωση Υγείας, έδειξαν ότι τα εσπεριδοειδή έχουν προστατευτικές δράσεις για την καρδία και τα αγγεία. Έχει υπολογιστεί ότι ο κίνδυνος για εγκεφαλικό επεισόδιο μειώνεται κατά 19% λόγω κατανάλωσης ενός επιπρόσθετου πορτοκαλιού κάθε μέρα.

Το φολικό οξύ που περιέχουν τα πορτοκάλια μειώνει τον κίνδυνο για καρδιακά επεισόδια. Επίσης είναι πλούσια σε κάλιο το οποίο συμβάλλει στη μείωση της ψηλής πίεσης προστατεύοντας έτσι από αρρυθμίες, καρδιακή ανεπάρκεια και εγκεφαλικά επεισόδια.

Τα πορτοκάλια έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε ενέργεια, λιπαρές ουσίες και υδατάνθρακες. Έτσι είναι χρήσιμα για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας που οδηγεί συχνά στο διαβήτη.

(πηγή)

-------------------------------------------

Μαρμελάδα Πορτοκάλι "Θαλλώ"

Συστατικά: πορτοκάλι, ζάχαρη, λεμόνι.

Πορτοκαλάδα "Θαλλώ"

Συστατικά: πορτοκάλι, ζάχαρη, νερό.

ΠΟΡΤΟΚΑΛΑΔΑ (ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΟΣ ΧΥΜΟΣ)

Υλικά
Πορτοκάλια Άργους

Ζάχαρη

Νερό

Εκτέλεση

Πλένω καλά τα πορτοκάλια και αφαιρώ τις φλούδες τους. Μέρος της φλούδας θα χρησιμοποιήσω για να αρωματίσω το σιρόπι και το υπόλοιπο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παρασκευή αρωματικού λικέρ πορτοκαλιού!

Στύβω τα πορτοκάλια και κρατώ τον χυμό τους σε μια μεγάλη κανάτα. Παράλληλα βάζω σε μια κατσαρόλα 350 ml νερό και ένα(1) κιλό ζάχαρη και ανακατεύω σε μέτ ρια φωτιά το μείγμα έως ότου διαλυθεί η ζάχαρη. Για να αρωματίσουμε το σιρόπι μπορούμε προσθέσουμε μερικές φλούδες πορτοκαλιού. Όταν το σιρόπι είναι έτοιμο το αποσύρουμε από την φωτιά αφαιρούμε τις φλούδες και το αφήνουμε να κρυώσει. Έπειτα αναμειγνύω τον χυμό του πορτοκαλιού με το σιρόπι σε ίσα μέρη και γεμίζω καλά πλυμένα και αποστειρωμένα μπουκάλια. Διατηρείται στο ψυγείο για αρκετούς μήνες ωστόσο εάν φροντίσουμε να κλείσουμε αεροστεγώς τα μπουκάλια μας διατηρείται και εκτός ψυγείου σε σκοτεινό και σκιερό μέρος. Μετά το άνοιγμα τοποθετείται στο ψυγείο. Σερβίρεται αραιωμένο με νερό σε αναλογία 1:3, ωστόσο εάν αντικαταστήσουμε το νερό με φυσικό ανθρακούχο νερό τότε έχουμε ένα υγιεινό αναψυκτικό.

ΜΑΡΜΕΛΑΔΑ ΠΟΡΤΟΚΑΛΙ

Υλικά
πορτοκάλια

ζάχαρη
1 λεμόνι

Πλένουμε τα πορτοκάλια. Τα κόβουμε σε κομμάτια μαζί με την φλούδα τ

ους και τα βάζουμε σε μία λεκανίτσα. Τα καλύπτουμε με νερό και τα βάζουμε σκεπασμένα στο ψυγείο για 48 ώρες (το νερό έχει την ιδιότητα να ξεπικρίζει). Φροντίζουμε να τους αλλάξουμε νερό 2-3 φορές.

Αφού περάσουν οι 48 ώρες, αφαιρούμε τυχόν κουκούτσια και τη φλούδα τους και τα αλέθουμε. Για κάθε κούπα πολτού μετράμε μία με μιάμιση κούπα ζάχαρη (ανάλογα πόσο γλυκιά θέλουμε τη μαρμελάδα). Βράζουμε σε μέτρια φωτιά για 20-25 λεπτά. Όταν η μαρμελάδα είνα ι έτοιμη,ρίχνουμε τον χυμό απο ένα λεμόνι, κατεβάζουμε την κατσαρόλα απ΄τη φωτιά και την τοποθετούμε σε αποστειρωμένα βάζα.

Αφού ανοιχτεί τη διατηρούμε στο ψυγείο.

Young Woman Picking Oranges - Berthe Morisot

Orange Gatherers - John William Waterhouse

Τραχανάς

2011-11-11T11:20:00.001+02:00

Πρόκειται για ένα από τα αρχαιότερα φαγητά,που μαγειρεύεται με δεκάδες εναλλακτικούς τρόπους από τα Βαλκάνια μέχρι την Μέση Ανατολή.

Από τον 1ο κιόλας αιώνα μ.Χ αναφέρεται από τον Απίκιο ένας παχύρευστος χυλός με το όνομα «tractae», που το χρησιμοποιούσαν για να πήζουν κάθε είδους σάλτσα. Σύμφωνα με μια άλλη ιστορική εκδοχή πιστεύεται ότι ο τραχανάς προέρχεται από την ανατολική Μεσόγειο κι είχε το όνομα «tarkhaneh» που σήμαινε φαγητό σε κοκκώδη μορφή, φτιαγμένο από δημητριακά και γαλακτοκομικά προϊόντα.Η Ελλάδα, αναμφίβολα, διεκδικεί τον τίτλο της χώρας με την μεγαλύτερη ποικιλία ειδών τραχανά και πιάτων που βασίζονται σε αυτόν. Γίνεται γλυκός ή ξινός, ανάλογα με το αν χρησιμοποιείται το γάλα φρέσκο ή ξινισμένο. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί αγελαδινό ή πρόβειο γάλα, το οποίο επηρεάζει την γεύση και τα λιπαρά, ενώ ο ξινός μπορεί να γίνει και με πρόβειο γιαούρτι. Οι επιλογές στο υλικό βάσης είναι το σταρένιο σιμιγδάλι ή το σταρένιο αλεύρι ή και τα δυο μαζί, γι' αυτό συναντάμε τραχανά πιο άσπρο ή πιο κίτρινο.

Για τους προγόνους μας και τους γονείς μας ο τραχανάς έπαιζε σημαντικό ρόλο στην διατροφή και μερικές φορές ακόμα και στην επιβίωση της οικογένειας. Ξεκινούσαν την προετοιμασία του τους πρώτους μήνες του καλοκαιριού, για να στεγνώσει, να συσκευαστεί και να είναι έτοιμος για τον επόμενο χειμώνα. Συσκευαζόταν σε μεταλλικούς τενεκέδες ή πήλινα κιούπια και διατηρούνταν σε δροσερό μέρος για περισσότερο από ένα χρόνο, μέχρι να εξαντληθεί η ποσότητα.Πολλά βράδια του χειμώνα μια ζεστή τραχανόσουπα μαζί με λίγες ελιές και χωριάτικο ψωμί ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσαν να σερβίρουν οι μανάδες στην οικογένεια. Σπάνια την εμπλούτιζαν με λίγο κοτόπουλο ή λίγο γάλα και τριμμένο τυρί δίνοντας στην τραχανόσουπα μια ξεχωριστή γεύση.

Η παραγωγή του τραχανά γινόταν αποκλειστικά με γάλα που συγκεντρωνόταν 7 - 15 ημέρες πριν για να γίνει η απαιτούμενη ζύμωση (ξινόγαλο) και με σιτάρι αλεσμένο σε χοντρό κόκκο, τη λεγόμενη "κουρκούτη" σε αναλογία πέντε κιλά γάλα προς ένα κιλό κουρκούτη. Η κουρκούτη αργότερα αντικαταστάθηκε σε κάποιες περιοχές από το σιμιγδάλι.Παρασκεύαζαν τον τραχανά σε ποσότητες από τριάντα ως εκατόν είκοσι κιλά, σε χάλκινα καζάνια επικασσιτερωμένα εσωτερικά και σε πολύ δυνατή φωτιά. Αφού έβραζε το γάλα, κατέβαζαν το καζάνι από τη φωτιά, έριχναν μέσα την κουρκούτη και άρχιζαν το τραχάνισμα. Το τραχάνισμα γινόταν συνήθως από δυνατούς άνδρες τους τραχανιτζήδες και περιελάμβανε το ανακάτεμα με ένα ειδικά κατασκευασμένο ξύλο. Όταν τελείωνε η διαδικασία του τραχανίσματος και αφού με σχεδόν τελετουργικό τρόπο οι νοικοκυρές έστρωναν την επιφάνεια του χυλού, τον σταύρωναν και τον ευλογούσαν, το προϊόν παρέμενε όλη νύχτα μέσα στο καζάνι. Στην συνέχεια σκεπαζόταν με ένα υγρό λεπτό ύφασμα για να μην δημιουργηθεί "κρούστα" και παρέμενε έτσι ως το επόμενο πρωί. Πριν ξημερώσει, μεταφερόταν σε μικρές ποσότητες σε ταράτσες όπου γινόταν το πλάσιμο της "χάχλας" ή του "τριφτού" . Για να φτιάξουν τον τριφτό μαζεύονταν όλες οι γυναίκες του χωριού και περνούσαν το ζυμάρι από χοντρό κόσκινο το λεγόμενο σταρκό.Το πιο σημαντικό μέρος της διαδικασίας ήταν το άπλωμα του τραχανά, που παραδοσιακά γινόταν σε "αράπες" (στάχυα σιταριού) για να έχει το προϊόν τον κατάλληλο αερισμό και να επιτευχθεί γρήγορα και ομοιόμορφα στέγνωμα. Αργότερα τα περισσότερα νοικοκυριά άπλωναν τον τραχανά σε τελάρα με ανοξείδωτο πλέγμα σαν μεγάλα κόσκινα. Στην συνέχεια αφηνόταν στον ήλιο για τρεις ημέρες. Προσπαθούσαν αυτές οι μέρες να φυσάει βοριάς για να μην έχει υγρασία η ατμόσφαιρα για να στεγνώσουν καλύτερα και να διατηρηθούν περισσότερο. Μετά συσκευαζόταν σε μεγάλα πήλινα κιούπια, τις σφίδες, τα οποία διατηρούνταν σε δροσερό μέρος, συνήθως στο κατώι μαζί με τις υπόλοιπες προμήθειες για το χειμώνα. Επίσης τον έβαζαν σε βαμβακερά σακιά ή σε μαξιλαροθήκες τον κρέμαγαν στο υπόγειο και τον διατηρούσαν για πάνω από ένα χρόνο χωρίς κανένα συντηρητικό ή επιπλέον φροντίδα.

Παρασκευή

Σήμερα φτιάχνουν ξινό, γλυκό αλλά και νηστίσιμο τραχανά. Ο γλυκός φτιάχνεται με σκληρό σταρένιο αλεύρι και φρέσκο γάλα ενώ ο ξινός τραχανάς με αλεύρι και ξινόγαλο. Για να φτιάξουμε το ξινόγαλο βράζουμε το γάλα και το αφήνουμε εκτός ψυγείου σε θερμοκρασία δωματίου. Κάθε μέρα προσθέτουμε και λίγο φρέσκο γάλα στο ξινισμένο γάλα μας. Σε 3-4 ημέρες το ξινόγαλό μας είναι έτοιμο. Αντί για ξινόγαλο κάποιοι τον φτιάχνουν με γιαούρτι. Ο νηστίσιμος τραχανάς φτιάχνεται με αλεύρι και φρέσκο χυμό ντομάτας.Ό,τι και να βάλουμε όμως η διαδικασία είναι ίδια. Αναμιγνύουμε το γάλα με το αλεύρι, ρίχνουμε και λίγο αλάτι και ζυμώνουμε μέχρι να γίνει μια σφιχτή ζύμη που να μην κολλάει στα χέρια μας. Ζυμώνουμε καλά την ζύμη, την σκεπάζουμε με μια βρεγμένη πετσέτα και την αφήνουμε να ξεκουραστεί. Μετά κόβουμε την ζύμη σε μικρά κομματάκια, για να ξεραθούν γρήγορα και ομοιόμορφα. Τα τοποθετούμε σε καλά αεριζόμενο ζεστό μέρος να ξεραθούν σκεπάζοντάς τα με ένα σεντόνι. Τα γυρίζουμε για να ξεραθούν σε όλες τις πλευρές καλά. Συνήθως χρειάζονται 2-3 ημέρες.Όταν θα έχει φύγει η υγρασία τους σπάμε τα ζυμαράκια σε μικρά κομμάτια και τα τρίβουμε στο χοντρό κόσκινο.

ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΑ

Ο τραχανάς είναι πλούσιος σε υδατάνθρακες, φυτικές ίνες, φυλλικό οξύ, μαγνήσιο, φώσφορο, καροτενοειδή λουτείνη.Ο τραχανάς έχει θρεπτική αξία ανάλογη με αυτήν του κρέατος.Τρεις μικρές κούπες αντιστοιχούν σε ένα πλήρες γεύμα, δίνοντας στον οργανισμό όλα εκείνα τα συστατικά που χρειάζεται για να λειτουργήσει. Το φυλλικό οξύ μετέχει στην διαδικασία ωρίμανσης και πολλαπλασιασμού των κυττάρων, ενώ η ανεπάρκεια του προκαλεί μεγαλοβλαστική αναιμία, που συνοδεύεται από πυρετό και γαστρεντερικές διαταραχές.Ο φώσφορος είναι ουσία που προστατεύει τον οργανισμό από την οστεοπόρωση.Η καροτενοειδής λουτείνη δρα σαν αντιοξειδωτικό, το οποίο μπορεί να βοηθήσει στην παραγωγή των κυττάρων ενάντια στα βλαβερά αποτελέσματα των ελεύθερων ριζών. Οι πολύ ισχυρές αντιοξειδωτικές της ιδιότητες παίζουν σημαντικό ρόλο στην διατήρηση της υγείας των ματιών, του δέρματος ,της καρδιάς και του αναπαραγωγικού συστήματος.

Τραχανάς Σταρένιος & Oλικής Αλέσεως "ΘΑΛΛΩ"

Συστατικά: αλεύρι σκληρού σίτου, φρέσκο κατσικίσιο γάλα, αλάτι

Συστατικά:αλεύρι ολικής αλέσεως, φρέσκο κατσικίσιο γάλα, αλάτι

Όλα τα υλικά είναι βιολογικής προελεύσεως.

ΣΥΝΤΑΓΕΣ

Τραχανάς σούπα ( Ηπειρώτικη συνταγή)
Υλικά για 6-8 άτομα
1 ½ νεροπότηρο τραχανάς γλυκός
½ λίτρο γάλα
2 ½ ποτήρια νερό
½ κιλό τυρί φέτα
2-4 κουτ σούπας
βούτυρο
αλάτι
5 φέτες ψωμί κομμένες σε κύβους
λίγο ελαιόλαδο για το τηγάνισμα του ψωμιού

Εκτέλεση
Σε μια μεγάλη κατσαρόλα βάζετε το γάλα, το νερό και τοβούτυρο. Αφήνετε να πάρει βράση. Ρίχνετε μέσα τον τραχανά, ανακατεύετε καλά, αλατίζετε, χαμηλώνετε τη φωτιά και βράζετε μέχρι να γίνει μια πηκτή σούπα. Όσο βράζει κόψτε το ψωμί σε μικρούς κύβους, βάλτε σε ένα τηγάνι λίγο ελαιόλαδο και τηγανίστε τα ψωμάκια μέχρι να ροδοκοκκινίσουν.Εναλλακτικά ψήστε τα στο φούρνο Βγάλτε τα από τη φωτιά και αφήστε τα να περιμένουν. Μόλις η σούπα πήξει καλά ρίξτε μέσα τη φέτα κομμένη σε πολύ μικρά κομματάκια. Ανακατεύετε , σερβίρετε στα πιάτα και ρίξτε από πάνω τα τραγανά ψωμάκια.

Χορτοκεφτέδες με τραχανά (συνταγή Ναούσης)
Υλικά
1 κιλό διάφορα χόρτα
1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο
1 κούπα τραχανά
3 αυγά
250 γρ μπάτσιο (παραδοσιακό τυρί Βερμίου)
200 γρ.τυρί φέτα
Αλεύρι
Αλάτι
Πιπέρι
Ελαιόλαδο

Εκτέλεση
Σε μια λεκάνη βάζουμε τον τραχανά με λίγο νερό και αφήνουμε να μαλακώσει ,ταυτόχρονα πλένουμε καλά τα χόρτα τα καθαρίζουμε τα ζεματίζουμε για πέντε λεπτά.Αφού ζεματιστούν τα στραγγίζουμε και τα κόβουμε σε μικρά κομμάτια.Εν συνεχεία στραγγίζουμε τον τραχανά και τον βάζουμε σε μια λεκάνη μαζί με τα χόρτα.Προσθέτουμε τα αυγά αφού πρώτα τα έχουμε χτυπήσει ,το κρεμμύδι ,το αλάτι,το πιπέρι και τα τυριά αφού προηγουμένως τα έχουμε τρίψει.Τα ζυμώνουμε όλα μαζί και αφήνουμε το μείγμα να σταθεί για μισή ώρα.Έπειτα πλάθουμε τα κεφτεδάκια ,τα αλευρώνουμε και τα τηγανίζουμε σε καυτό λάδι.Σερβίρονται ζεστοί.

Πηλειορίτικη Τραχανόπιτα (από την Μακρυνίτσα)
Υλικά
3 ποτήρια νερό
1 ποτήρι τραχανά σπιτικό
½ κιλό τυρί φέτα όχι πολύ αλμυρή
10 αυγά και 2 κρόκους
1 ποτήρι και
1 φλιτζάνι του καφέ λάδι
λίγο πιπέρι
500 γραμ σπιτικό φύλλο για πίτες

Εκτέλεση
Βράζω το νερό στην κατσαρόλα ρίχνω τον τραχανά και αμέσως τον κατεβάζω από την φωτιά την σβήνω δηλαδή. Αφήνω τον τραχανά να κρυώσει λίγο και να φουσκώσει. Κατόπιν ρίχνω το τυρί λιωμένο λίγο με το πιρούνι, το 1 ποτήρι λάδι τα αυγά ένα- ένα, και το πιπέρι, ανακατεύοντας συνεχώς. Σε μέτριο λαδωμένο ταψί στρώνω ένα φύλλο και ρίχνω αραιή μια στρώση από λίγη γέμιση. Γυρίζω το φύλλο πού περισσεύει και βάζω και λίγη ακόμη γέμιση εκεί μέσα.Συνεχίζω και στρώνω εναλλάξ φύλλα και γέμιση σε στρώσεις και τελειώνω με ένα σκέτο φύλλο που περισσεύει και το γυρίζω προς τα μέσα. Κτυπώ ένα αυγό με λίγο λάδι (1 φλιτζανάκι του καφέ) , και αλείφω όλη την επιφάνεια της πίτας. Ψήνω την τραχανόπιτα σε μέτριο φούρνο μέχρι να ροδίσει. Μόλις την βγάλω από τον φούρνο την σκεπάζω με μια βρεγμένη πετσέτα και, όταν κρυώσει, την κόβω σε τετράγωνα κομμάτια.

Briton Rivière

2011-11-08T22:40:00.001+02:00

Βρετανός ζωγράφος, γεννηθείς στο Λονδίνο το 1840. Στους πίνακες του ασχολήθηκε κυρίως με ζώα, άγρια και οικόσιτα, τα οποία απεικόνιζε με μια ρομαντική, δραματική και εξυμνητική διάθεση.

Requiescat

Sympathy


Devotion

Stolen Kisses


Faithful Dog


Apollo

Una and the Lion

Aphrodite

Endymion


Fidelity

Naughty Boy

Παντζάρι (beta bulgaris)

2011-11-06T10:18:00.011+02:00

Tο παντζάρι ή αλλιώς κοκκινογούλι είναι βολβοειδές λαχανικό και αναπτύσσεται μέσα στο χώμα. Θεωρείται υπερφάρμακο λόγω των πολλών και θρεπτικών συστατικών, βοηθώντας μας έτσι να αντιμετωπίσουν αρκετές ασθένεις χωρίς να καταφύγουμε σε φάρμακα.

Είναι πλούσιο σε υδατάνθρακες, νιτρικά άλατα, μαγνήσιο, σίδηρο, κάλιο, νάτριο, φώσφορο, ασβέστιο, ψευδάργυρο, θείο, ιώδιο, χαλκό, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Α, βιταμίνη C, πρωτεΐνες, φυτικές ίνες, β-καροτένιο και φυτοθρεπτικά συστατικά όπως η βετανίνη και η βουλγαξανθίνη – το αντιοξειδωτικό που δίνει στα παντζάρια το βαθύ κόκκινο χρώμα τους.
Επίσης, τα παντζάρια είναι πλούσια στο ένζυμο καταλάση, ένα από τα βασικότερα αντιοξειδωτικά ένζυμα, που υπερασπίζεται τον οργανισμό μας από τις ελεύθερες ρίζες· η δε ανεπάρκειά της σχετίζεται με το άσπρισμα των μαλλιών, την αρθρίτιδα κι άλλες εκφυλιστικές νόσους του οργανισμού.

Μείωση της αρτηριακής πίεσης

Ο χυμός παντζαριού μπορεί να βοηθήσει και όσους έχουν πρόβλημα υψηλής πίεσης. Έρευνα του Queen Marry University of London απέδειξε ότι όσοι έπιναν μόλις ένα ποτήρι 250ml χυμού παντζαριού, μείωναν την πίεσή τους εντός 24 ωρών. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ποσότητα νιτρικού άλατος είναι αυτή που έχει τις ευεργετικές – για την υψηλή πίεση – ιδιότητες. Αυτό οφείλεται στην μετατροπή του νιτρικού άλατος -με το σάλιο- σε νιτρώδες άλας.

Ενίσχυση της αντοχής

O χυμός από παντζάρια την αντοχή και θα μπορούσε να επιτρέπει τη σωματική άσκηση για μέχρι 16% περισσότερο. Η ευεργετική δράση του χυμού από παντζάρια οφείλεται στην ψηλή του περιεκτικότητα σε νιτρικά άλατα.
Τα νιτρικά άλατα που προσφέρει στον οργανισμό ο χυμός από παντζάρια οδηγεί σε μείωση της πρόσληψης οξυγόνου κατά την άσκηση γεγονός που δημιουργεί λιγότερη κούραση. Η μείωση της πρόσληψης οξυγόνου που προσφέρει ο χυμός των παντζαριών δεν μπορεί να επιτευχθεί από κανένα άλλο τρόπο ακόμη και από τη σκληρή προπόνηση.

Μείωση της χοληστερίνης

Έρευνα που έγινε σε πειραματόζωα, έδειξε ότι το φολικό οξύ που βρίσκεται στα φύλλα των παντζαριών, μπορεί να μειώσει τόσο τη χοληστερίνη, όσο και τα τριγλυκερίδια.

Μείωση του ρίσκου καρδιαγγειακών παθήσεων

Τα παντζάρια περιέχουν μια ουσία, τη βηταΐνη, η οποία θωρακίζει απέναντι σε διάφορες καρδιαγγειακές παθήσεις.

Βοηθούν στην αντιμετώπιση ηπατικών παθήσεων

Μερικές έρευνες σχετικά με τις ιδιότητες της βηταΐνης, έχουν δείξει ότι μπορεί να βοηθάει και στην αντιμετώπιση ηπατικών παθήσεων. Πιο συγκεκριμένα, αποτρέπει την συσσώρευση λίπους στο συκώτι, η οποία μπορεί να προκληθεί από την αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ, την παχυσαρκία, την ανεπάρκεια πρωτεϊνών, το διαβήτη κτλ.

Αποτρέπουν την οστεοπόρωση

Το μαγνήσιο είναι απαραίτητο στον οργανισμό μας για την σωστή απορρόφηση του ασβεστίου και την συντήρηση των οστών. Τα κόκκινα παντζάρια έχουν αρκετές ποσότητες μαγνησίου κι έτσι βοηθούν στην καλύτερη αξιοποίηση του ασβεστίου. Προσοχή όμως, τα πράσινα παντζάρια περιέχουν οξαλικό οξύ, το οποίο δυσχεραίνει την απορρόφηση του ασβεστίου.

Αντιοξειδωτικές ιδιότητες

Τα παντζάρια περιέχουν βητακυανίνη, ένα αντιοξειδωτικό το οποίο βοηθάει στην αντιμετώπιση γνωστικών ασθενειών όπως το Αλτσχάιμερ και η γεροντική άνοια. Το συγκεκριμένο αντιοξειδωτικό αποτρέπει την περαιτέρω ζημιά στα εγκεφαλικά κύτταρα. Έρευνες πάνω στο καρκίνο του εντέρου, έχουν δείξει ότι οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες των παντζαριών ενισχύουν την ανάπτυξη των κυττάρων CD8, τα οποία εντοπίζουν και καταστρέφουν ανώμαλα κύτταρα. Επίσης, εργαστηριακές έρευνες έδειξαν ότι η βετανίνη μειώνει την ανάπτυξη όγκων μέσω πολλαπλών μηχανισμών. Τα καρκινικά κύτταρα που χρησιμοποιήθηκαν σε αυτές τις έρευνες ήταν από το έντερο, τα κεντρικό νευρικό σύστημα, τους πνεύμονες, το στήθος, τον προστάτη, το στομάχι και τα γεννητικά όργανα. Οι έρευνες δεν κατέστησαν το παντζάρι ως «αντικαρκινική» τροφή, αλλά τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά.

Τέλος, τα παντζάρια αποτελούν ένα φυσικό καθαρτικό και βοηθούν σε προβλήματα όπως η δυσκοιλιότητα και οι αιμορροΐδες. Επίσης, ο χυμός πατζαριού θεωρείται καλός σε προβλήματα όπως ο ίκτερος, κατά την οποία το σώμα χρειάζεται υγρά και υδατάνθρακες.

Παντζάρια "Θαλλώ"

Συστατικά: Παντζάρια, Ελαιόλαδο, Ξύδι, Σκόρδο, Αλάτι.

ΣΥΝΤΑΓΗ
Παντζάρια Σε Βάζο

Υλικά
2 κιλα παντζάρια
4-5 σκελίδες σκόρδο
Λάδι
Ξύδι
Αλάτι
Ζάχαρη (προαιρετικά ως συντηρητικό)

Πλένουμε καλά τους βολβούς, τα φύλλα και τα κοτσάνια και τα βράζουμε σε νερό και αλάτι μέχρι να μαλακώσουν.
Τα στεγνώνουμε, τα ξεφλουδίζουμε και τα κόβουμε σε φέτες.
Όσο κόβουμε τα παντζάρια, στο ζουμί που έβρασαν προσθέτουμε ξύδι (αναλόγως πόσο ξινά τα θέλουμε) και αλάτι, και το αφήνουμε να πάρει 1-2 βράσεις.
Σε καλά πλυμένα και στεγνωμένα βάζα, βάζουμε τα κομμένα παντζάρια, λίγα φύλλα και κοτσάνια και φέτες σκόρδου μέχρι λίγο πιο κάτω από το στόμιο.
Προσθέτουμε το λάδι και το ζουμί με το ξύδι.
Βάζουμε το καπάκι στα βάζα και τα γυρνάμε ανάποδα μέχρι να κρυώσουν και να σφραγίσουν.

Συνοδεύουν γευσικότατα ως σαλάτα κάθε γεύμα.

Καλλιέργεια Παντζαριών

http://www.kalliergo.gr/odigos-kalliergiti/

Κριθαράκι

2011-11-05T10:19:00.005+02:00

Το κριθαράκι ανήκει στην μεγάλη οικογένεια των ζυμαρικών, η οποία αριθμεί σχεδόν 300 διαφορετικά είδη.Ένα από αυτά είναι το κριθαράκι το οποίο συγκαταλέγεται στην κατηγορία των "μικρών ζυμαρικών".Παρασκευάζεται όπως και τα ζυμαρικά με μόνη διαφορά το μέγεθος κοπής· χρησιμοποιείται σιμιγδάλι, προερχόμενο αποκλειστικά από σκληρό σιτάρι, πλούσιο σε γλουτένη. Επίσης, προστίθεται νερό, φρέσκο γάλα και αλάτι κατά βούληση· το χρώμα τους το παίρνουν από την προσθήκη φρέσκων αυγών. Όταν αγοράζουμε κριθαράκι, όπως και τα υπόλοιπα ζυμαρικά, θα πρέπει να προσέχουμε να επιλέγουμε αυτά που είναι καθαρά, χωρίς μαύρα στίγματα ή λευκές κηλίδες και έχουν υαλώδη τομή.

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΑΞΙΑ

Το κριθαράκι είναι πλούσιο σε σύνθετους υδατάνθρακες, κύριο χαρακτηριστικό των ζυμαρικών, γι' αυτό άλλωστε πολλές δίαιτες αθλητών βασίζονται σε αυτά. Η ενέργεια που προσφέρει απελευθερώνεται στο σώμα μας αργά αλλά σταθερά. Επιπλέον περιέχει ελάχιστες ποσότητες λίπους και νατρίου,είναι εύπεπτο,περιέχει λίγα θρεπτικά συστατικά όπως σίδηρο, φώσφορο, ασβέστιο και βιταμίνες τύπου Β αλλά είναι πλούσιο σε άμυλο.Αν μαγειρευτεί σωστά μπορεί να αποτελέσει ένα πιάτο πλούσιο σε βιταμίνες και μέταλλα αλλά πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο από τους διαβητικούς...

Η σάλτσα που το συνοδεύει παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην θρεπτική αξία του πιάτου το οποίο θα υποβαθμιστεί εάν αυτή είναι πλούσια σε λιπίδια και θερμίδες, ενώ αντίθετα θα αναβαθμιστεί εάν περιέχει φρέσκα λαχανικά, ελαιόλαδο, βότανα κ.ο.κ.

Συστατικά: σιμιγδάλι ψιλό, κατσικίσιο γάλα, φρέσκα αυγά, αλάτι.
Όλα τα υλικά είναι βιολογικής προελεύσεως.

ΣΥΝΤΑΓΕΣ

ΚΑΛΑΜΑΡΑΚΙΑ ΓΙΟΥΒΕΤΣΙ

Υλικά (για 4 άτομα)
½ κιλό καλαμαράκια καθαρισμένα και κομμένα σε χοντρές ροδέλες ή ολόκληρα αν είναι μικρά
1 κρεμμύδι ψιλοκομμένο
2 μεγάλες ντομάτες περασμένες από τον τρίφτη ή πολτό φρέσκιας ντομάτας
¾ κούπας ελαιόλαδο
300γρ. κριθαράκι
1 ποτηράκι λευκό κρασί
Αλάτι, πιπέρι, γλυκιά πάπρικα
Λίγο άνηθο

Εκτέλεση

Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 180 βαθμούς.Σε σκεύος που μπαίνει και στο φούρνο ζεσταίνουμε το λάδι και σωτάρουμε τα καλαμαράκια με το κρεμμύδι το πιπέρι και την πάπρικα. Προσθέτουμε και το κριθαράκι και το γυρνάμε 2-3 φορές.
Σβήνουμε με το κρασί και αφήνουμε να εξατμισθεί το αλκοόλ ανακατεύοντας.Ρίχνουμε την ντομάτα, τον άνηθο, το αλάτι και συμπληρώνουμε με ζεστό νερό. Όταν έρθουν σε σημείο βρασμού, βάζουμε το σκεύος στον φούρνο.Αν δεν έχετε τέτοιο σκεύος, τα μεταφέρετε σε ταψάκι ή γάστρα που είχατε κρατήσει ζεστή μέσα στο φούρνο όση ώρα θερμαινόταν ή συνεχίζετε τη διαδικασία στο μάτι της κουζίνας.
Ψήνουμε για όση ώρα χρειάζεται να μαλακώσει το ζυμαρικό και να μελώσει η σάλτσα.Το σπιτικό κριθαράκι διαφέρει πολύ στο χρόνο βρασμού από αυτό του εμπορίου, γιαυτό προσοχή!Σβήνουμε το φούρνο λίγο πριν ετοιμαστεί και αφήνουμε να σταθεί το φαγητό μας για 5’.

ΚΡΙΘΑΡΑΚΙ ΜΕ ΒΟΤΑΝΑ

Υλικά (για 4 άτομα)
200γρ.κριθαράκι
1 φλυτζανάκι ψιλοκομμένο βασιλικό
1 φλυτζανάκι ψιλοκομμένο δυόσμο
5-6 φύλλα ψιλοκομμένη λουίζα
1 μεγάλη ντομάτα ξεφλουδισμένη ή πολτό φρέσκιας ντομάτας
3 κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο
50 γρ. φέτα
Αλάτι, πιπέρι

Εκτέλεση

Σε μια μέτρια κατσαρόλα βάζουμε ελαιόλαδο και το ζεσταίνουμε.Ρίχνουμε το κριθαράκι και το σοτάρουμε μέχρι να απορροφήσει το λάδι. Προσθέτουμε 2 κούπες ζεστό νερό. Αφήνουμε το κριθαράκι να πάρει βράση, μετριάζουμε την φωτιά και ανακατεύουμε.
Αλατίζουμε ελαφρά, ενώ προσθέτουμε φρέσκο πιπέρι και την φέτα ψιλοκομμένη ούτως ώστε να διαλυθεί εντελώς κατά το μαγείρεμα. Μαγειρεύουμε τόσο μέχρι το κριθαράκι να αρχίσει να φουσκώνει και να απορροφά το νερό.
Τότε βάζουμε την ντομάτα και τα βότανα όλα μαζί. Ανακατεύουμε καλά, αφήνουμε να βράσει το μίγμα ακόμα για λίγα λεπτά, κλείνουμε την φωτιά και το αφήνουμε μέσα στη κατσαρόλα για περίπου 8 λεπτά να τραβήξει τα υγρά του. Σερβίρεται ζεστό.

Δελτίο Περιβαλλοντικών & Οικολογικών Εκδηλώσεων - Νοέμβριος 2011

2011-11-03T17:54:00.001+02:00

Αγορά Βιολογικών Προϊόντων στο Α.Π.Θ.

Παρασκευή 4 Νοεμβρίου 2011
Από τις 10:00 π.μ. ως τις 16:00 μ.μ.
Στο χώρο στάθμευσης επισκεπτών του κτιρίου Διοίκησης Α.Π.Θ.

Tην Παρασκευή 4 Νοεμβρίου 2011, από τις 10:00 π.μ. έως τις 16:00 μ.μ., το Γραφείο Περιβάλλοντος Α.Π.Θ. διοργανώνει Αγορά Βιολογικών Προϊόντων, στο χώρο στάθμευσης επισκεπτών του κτιρίου Διοίκησης Α.Π.Θ.
H εκδήλωση αυτή αποτελεί συνέχεια της πρώτης πετυχημένης διοργάνωσης, η οποία είχε πραγματοποιηθεί στο Α.Π.Θ. στις 2 Ιουνίου 2011 στο πλαίσιο του εορτασμού της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος, και έχει ως σκοπό τη διάδοση της κατανάλωσης βιολογικών προϊόντων στα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας.
Βιοκαλλιεργητές από την ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης θα διαθέτουν προς πώληση μεγάλη ποικιλία πιστοποιημένων βιολογικών προϊόντων, όπως νωπά φρούτα και λαχανικά, μελισσοκομικά προϊόντα, γαλακτοκομικά προϊόντα, αβγά και κοτόπουλα, ψωμί, ζυμαρικά, ελιές, λάδι, κλπ.

http://eco.auth.gr/wordpress/?p=2101

Διαβάστε περισσότερα »

Φρεσκολόγιο Νοεμβρίου

2011-11-01T09:04:00.002+02:00