Ο κύκλος της ζωής

Ο κύκλος των εποχών χιλιάδες χρόνια τώρα περιστρέφεται νομοτελειακά πάνω απ' την γη. Σαν ένας αόρατος δακτύλιος, σαν ένας αόρατος αφέντης που κάθε τόσο αλλάζει την διακόσμηση του παλατιού της Φύσης και κάθε φορά ενθρονίζει σ' αυτό και διαφορετικό βασιλιά · τα τέσσερα στοιχεία - ή στοιχειά. Όταν βασιλεύει η ακοίμητη Φωτιά, σκηνοθετεί με την ζεστή πνοή της το θεάτρο του κόσμου · άλλοτε ο Αέρας, συνετός και αυστηρός, θάβει τους στρατιώτες που έπεσαν στην μάχη και δίνει την θέση τους σε νέα βλαστάρια · το Νερό, αστείρευτο και γεμάτο σφρίγος άλλοτε διατάζει από τον ουράνιο θρόνο του και άλλοτε περιδιαβαίνει τα κοσμικά μονοπάτια · τέλος, η Γη, η μήτρα της Φύσης, ακούραστη και αγέραστη υφαίνει με τις χρυσές κλωστές της την Πολιτεία.

Αυτή η υπέρτατη και αίωνια δύναμη, η ζωοδότρα Φύση, αποτελεί την Ιδέα ολόκληρου του ανθρώπινου συστήματος της επιβίωσης και της συμβίωσης. Τα ανθρώπινα όντα και η κοινωνία τους ως είδωλα των εκφάνσεων και των εκφράσεων αυτής της Ιδέας απλώς καθρεφτίζουν, απλώς μιμούνται ό,τι συμβαίνει στον Μακρόκοσμο. Αυτή ενσάρκωσε και εφήρμοσε αρχές και έννοιες, δανείζοντάς τες αργότερα στους ανθρώπους για να μπορέσουν να βρουν την θέση τους στο σύμπαν και να εναρμονιστούν μ' αυτό : η διαδοχή των γενεών, η κληρονομικότητα, η ποικιλία των ειδών - η ποικιλία των φυλών, ο Ήλιος ως κέντρο του ηλιακού συστήματος - η εστία ως κέντρο της οικίας, η ηγεσία, η ιεραρχία, η κοινότητα, ο ρόλος των φύλων... Αρχές και πρότυπα που η Φύση ακολουθεί αδιάλειπτα μέσα στο χρόνο γι' αυτό και επεβίωσε παρά τον μακρόχρονο βιασμό της. Για να επιβιώσει, λοιπόν, και το είδος μας, το είδος που πρώτο παρατήρησε, εξερεύνησε και προσπάθησε να αποκρυπτογραφήσει την Φύση, ο Λευκός Άνθρωπος, ένας είναι ο δρόμος, να ξαναστραφούμε σε όσα η Φύση μας δίδαξε.

Χειμερινό Ηλιοστάσιο στον Όλυμπο

(Από προσωπικό αρχείο)

Flora Graeca

Από το οπισθόφυλλο :

Ένας μοναδικός θησαυρός που ελάχιστοι έχουν δει μέχρι σήμερα! Flora Graeca Sibthorpiana: Tο σπανιότερο και πολυτιμότερο βιβλίο Βοτανικής που υπάρχει στη διεθνή βιβλιογραφία, αναφέρεται στην ελληνική χλωρίδα.

Ο Άγγλος John Sibthorp, καθηγητής Βοτανικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης -εμπνευστής της Flora Graeca Sibthοrpiana- μαζί με τον Αυστριακό καλλιτέχνη Ferdinand Bauer περιηγήθηκαν στα τέλη του 18ου αιώνα στην προεπαναστατική Ελλάδα. Όνειρο ζωής, σκοπός και αποτέλεσμα: η συλλογή φυτών (που ο Sibthorp γνώριζε από το έργο του Θεοφράστου και του Διοσκουρίδη), οι εξαιρετικές υδατογραφίες 966 φυτών και οι θαυμάσιες τοπιογραφίες. Όλο το πρωτότυπο υλικό συντηρείται σήμερα στη βιβλιοθήκη του Τμήματος Plant Sciences, στο Πανεπιστημίο της Οξφόρδης, όπου το κοινό δεν έχει πρόσβαση. Ο John Sibthorp πέθανε νέος και δεν είδε ποτέ το έργο του δημοσιευμένο. Συνάδελφοι και φίλοι του, εκπληρώνοντας τη διαθήκη του, ολοκλήρωσαν την πρώτη έκδοση του δεκάτομου έργου (Λονδίνο 1806-1840) σε 25 πανάκριβα αντίτυπα. Στο βιβλίο του Stephen Harris περιγράφονται οι περιπέτειες που οδήγησαν στη δημιουργία της Flora Graeca Sibthorpiana και αναδεικνύονται οι υπέροχες υδατογραφίες του Ferdinand Bauer.

Flora Graeca, Υπέροχη Ελληνική Χλωρίδα,

Εκδ. Δίαυλος

Η Flora Graeca πρωτοεκδόθηκε το 1806. Αποτελείτο από 10 τόμους οι οποίοι εκδόθηκαν σταδικά μέχρι το 1840. Συνοδευόταν και από μια εκτενή έρευνα για την πανίδα της Ελλάδος (Fauna Graeca) καθώς και από μια σειρά ελληνικών τοπιογραφιών δια χειρός Ferdinand Bauer, οι οποίες δεν εκδόθηκαν ποτέ. Το εν λόγω ανέκδοτο αρχείο, καθώς και το πρωτότυπο της Flora Graeca είναι διαθέσιμο από την Ηλεκτρονική Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης :

http://www.ouls.ox.ac.uk/science/eresources/flora_graeca


Η Flora Graeca του 1806 :

Γη-Ίχνη

Μετά το “Νερό-Ρεύματα”, το Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης παρουσιάζει την δεύτερη έκθεση του κύκλου “Τα τέσσερα στοιχεία της φύσης και ο άνθρωπος”, με τίτλο “Γη-Ίχνη”. Παρουσιάζεται η πάσης φύσεως εκμετάλλευση, λεηλάτηση και απαξίωση του πλούτου και της μεταφυσικής του φυσικού περιβάλλοντος, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύεται και η ομορφιά των ανεπηρέαστων -ακόμα- περιοχών από τον ανθρώπινο διαβρωτικό παράγοντα. Η Γη, ως θεατής αλλά και ως θύμα, έχει εμφανώς αποτυπωμένα στον φλοιό και στα σπλάχνα της τα σημάδια των ιστορικών, πολιτικών και οικονομικών συγκυριών.

Στο Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης
Αποθήκη Α' , Λιμάνι Θεσσαλονίκης

http://www.thmphoto.gr/

Χειμώνας στον Χορτιάτη

(Από προσωπικό αρχείο)

Χειμώνας

Καὶ μάθε το, τὶς μελιχρὲς λαμπράδες τοῦ Δεκέμβρη,
Καὶ τὶς φεγγαροσκέπαστες τοῦ Γενναριοῦ ὀμορφιές,
Μήτε στὶς τρέλλες τ᾿ Ἀπριλιοῦ κανένας θὰ τὶς εὕρῃ,
Μήτε καὶ στὶς μονότονες τοῦ Μάη καλοκαιριές...

(Μ. Μαλακάσης)

Χιονονιφάδες

Οι μικροσκοπικοί παγοκρύσταλλοι που προκύπτουν όταν τα δάκρυα των συννέφων ψύχωνται, γεννούν την πανδαισία σχημάτων που δομούν τις χιονονιφάδες. Τα πολύπλοκα σχήματα που κοσμούν κάθε νιφάδα είναι αποτέλεσμα της περιπετειώδους πορείας τους από τον ουρανό προς την γη · καθώς περνά από εναλλαγές θερμοκρασίας και υγρασίας κάθε χιονονιφάδα αναπτύσσει την δική της ξεχωριστή μορφή. Όπως συμβαίνει και με τ' ανθρώπινα δακτυλικά αποτυπώματα, καμία νιφάδα δεν είναι ακριβώς ίδια με κάποια άλλη.

Πέρα από την αισθητική μυσταγωγία που συντελείται στο εσωτερικό τους, οι κρύσταλλοι αυτοί αποτελούν σημείο μετουσίωσης της θεωρίας σε πράξη. Αποτελούν την συμφιλίωση και τον συγκερασμό του αισθητού και του άυλου κόσμου, καθώς οι αφηρημένες έννοιες των μαθηματικών και της γεωμετρίας ενσαρκώνονται στο εξάγωνο ή εξάκτινο σχήμα των νιφάδων - ενίοτε και δωδεκάκτινο ή βελονοειδές.

Οι χιονονιφάδες, ως πραγματικά έργα τέχνης φιλοτεχνημένα από την Μητέρα-Φύση, κρύβουν έναν μαγικό κόσμο - που μπορεί κανείς ν' ανακαλύψει με την βοήθεια του μικροσκοπίου. Κι όταν παρατηρήσει την ομορφιά των σχημάτων τους, μόνο δέος μπορεί να αισθανθεί την επόμενη φορά που θα δει τον ουρανό να ραίνει την γη μ' αυτά τα στολίδια.











"Με πόση δημιουργική ευφυΐα είναι προικισμένος ο αέρας στον οποίο γεννιούνται! Ακόμα κι αν αληθινά αστέρια έπεφταν και προσγειώνονταν στο παλτό μου, δεν θα τα θαύμαζα τόσο! Η Φύση είναι μεγαλοφυής, θεϊκή · ούτε μια χιονονιφάδα δεν ξεφεύγει από την μορφογόνα δύναμή της."

- Henry David Thoreau

http://www.its.caltech.edu/~atomic/snowcrystals/

Χειμερινό Ηλιοστάσιο

κι αν κρύψαν το Φως τ' Ουρανού
τα νέφη λογχίζει ο Ήλιος
της Άριας καρδιάς και του Νου!

ρ

William Blake