Κυριακή 25 Δεκεμβρίου 2011

Δαύκος ο Καρώτος (Daucus carota)

Το καρότο είναι φυτό μονοετές ή διετές και ανήκει στην οικογένεια των Σελινοειδών. Η ρίζα του είναι σαρκώδης με κωνικό μακρύ σχήμα και χρώμα πορτοκαλί, κίτρινο ή λευκό ανάλογα με την ποικιλία. Οι διάφορες ποικιλίες καρότου διακρίνονται από διαφορές στο σχήμα, το χρώμα και το μήκος της ρίζας. Τα φύλλα βγαίνουν από τη κορυφή της ρίζας και έχουν μακρύ μίσχο. Την δεύτερη χρονιά αναπτύσσονται τα άνθη που είναι λευκά, κιτρινωπά ή ρόδινα. Καλλιεργείται για τη σαρκώδη ρίζα του σε όλες τις Εύκρατες περιοχές, κυρίως το χειμώνα με ιδανική θερμοκρασία τους 15–18. Η συγκομιδή γίνεται 3-4 μήνες μετά τη σπορά και στο εμπόριο διατίθονται συνήθως χωρίς το φύλλωμα, καθώς έτσι διατηρούνται περισσότερο. Υπάρχουν πάνω από 100 ποικιλίες των καρότων, με διαφορές τόσο στο χρώμα, όσο και στο μέγεθός τους.
Κατάγεται από την Δυτική Ασία (σημερινή περιοχή του Αφγανιστάν), αλλά οι άγριες μορφές του, χρώματος μωβ, έχουν εμφανιστεί σ' ολόκληρο τον κόσμο. Το καρότο ήταν αρκετά διαδεδομένο λαχανικό στην Αρχαία Ελλάδα και την Μεσόγειο, όπου το χρησιμοποιούσαν αρχικά ως φαρμακευτικό φυτό και σιγά-σιγά το ενέταξαν στην καθημερινή διατροφή τους. Η ονομασία του προέρχεται από την Ινδοευρωπαϊκή ρίζα ker- (κέρατο) λόγω του σχήματός του· ο Διοσκουρίδης το αναφέρει με το όνομα "σταφυλίνος", ενώ άλλοι αρχαίοι συγγραφείς ως "καρώτον".

ΩΦΕΛΗ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΘΡΕΠΤΙΚΗ ΑΞΙΑ
Τα καρότα παρέχουν μια αφθονία σχεδόν όλων των ενισχυτικών θρεπτικών ουσιών για τον οργανισμό. Αποτελούν την καλύτερη φυσική πηγή βιταμίνης Α, η οποία ευεργετεί την όραση, καταπολεμά την ακμή κι επιπλέον αυξάνει τη φυσική αντίσταση ενάντια στα μικρόβια και τις μολύνσεις. Έτσι, κατατάσσεται στη λίστα των καλύτερων φυσικών φαρμάκων για την πρόληψη από τα κρυολογήματα και τους ιούς.
Εκτός από την προσφορά τους σε βιταμίνη Α, τα καρότα προσφέρουν επίσης σημαντική ποσότητα καθαρών μετάλλων, όπως το χλώριο και το θείο. Το χλώριο υποκινεί τις λειτουργίες του συκωτιού - όπως την αποβολή των τοξινών από το ανθρώπινο σύστημα - και παρέχει φυσική προστασία από την αρθρίτιδα, αφού βοηθά στην διατήρηση των οστών και των αρθρώσεων σε νεανική μορφή. Επιπλέον, περιέχουν μεγάλες ποσότητες βήτα καροτίνης, η οποία λειτουργεί ως αντιοξειδωτικό που βοηθά το σώμα στην καταπολέμηση της κυτταρικής βλάβης και στην απαλλαγή από ακαθαρσίες στο αίμα, όπως οι χημικές ουσίες ή ακόμα και το οξυγόνο. Επίσης, επιβραδύνει την γήρανση των κυττάρων και άλλων αρνητικών επιπτώσεων που συνδέονται με την γήρανση. Αντίστοιχα, το θείο προωθεί μια αντισηπτική επίδραση στο πεπτικό σύστημα και την κυκλοφορία του αίματος, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί το κύριο συστατικό τής ινσουλίνης, δηλ. της ορμόνης που δραστηριοποιείται για τη μετατροπή των υδατανθράκων σε ενέργεια.

Τα καρότα είναι μια πολύ καλή πηγή τριών ακόμη σημαντικών μετάλλων: του ασβεστίου, του φωσφόρου και του μαγνησίου. Αυτά λειτουργούν μαζί για να χτίσουν ισχυρά οστά και υγιές νευρικό σύστημα. Το ασβέστιο είναι ουσιαστικό για τους μυς τής καρδιάς και τη ρύθμιση τού κτύπου τής καρδιάς. Ο φώσφορος συμβάλει για την απόκτηση υγιούς δέρματος, μαλλιών και τα νεύρων. Ο χυμός του έχει ισχυρές ιδιότητες καθαρισμού που είναι αποτελεσματικές στην αποτοξίνωση του ήπατος και επομένως στην αντιμετώπιση της ακμής που προκαλείται από την τοξικότητα του αίματος. Επίσης, ο χυμός του καρότου είναι χρήσιμος για την θεραπεία ανωμαλιών στο χρώμα του δέρματος. Η υψηλή ποσότητας βιταμίνης Α και τα άλλα πλούσια θρεπτικά συστατικά του, τρέφουν αποτελεσματικά το δέρμα, εμποδίζουν την ξηροδερμία, την ψωρίαση και άλλα δερματικά προβλήματα. Η ζωτικής σημασίας περιεκτικότητα σε μαγνήσιο των φρέσκων καρότων είναι η ευεργετικότερη για τη διανοητική ανάπτυξη, την πέψη των λιπών και το μεταβολισμό κάποιων θρεπτικών ουσιών όπως: ασβέστιο, φώσφορος, νάτριο, κάλιο, σύμπλεγμα βιταμινών Β, C και Ε, ενώ το μαγνήσιο είναι ουσιαστικό για την παραγωγή ενέργειας από τους υδατάνθρακες, το οποίο όμως καταστρέφεται από την κατανάλωση οινοπνεύματος.
Τα καρότα βοηθούν επίσης σην διατήρηση της στοματικής μας υγιεινής μετά από ένα γεύμα. Ενεργούν ως φυσικά «καθαριστικά» και συμβάλλουν στην απομάκρυσνη των υπολειμμάτων τροφών από τα δόντια και την τόνωση των ούλων. Επίσης, προκαλούν πολύ σάλιο, το οποίο βοηθά στην απομάκρυνση των λεκέδων στα δόντια. Τα συστατικά που περιέχουν, σκοτώνουν τα μικρόβια στο στόμα και προλαμβάνουν την τερηδόνα.
Τέλος, τα καρότα είναι μια καλή φυτική πηγή βιταμίνης Ε, η βιταμίνη των μυών. Τα τρόφιμα που περιέχουν βιταμίνη Ε αυξάνουν την αποδοτικότητα ολόκληρου του μυϊκού συστήματος με την προώθηση της αποδοτικής χρήσης του οξυγόνου. Η βιταμίνη Ε βοηθά επίσης, να προωθηθεί το αίμα, από τη διαστολή των αιμοφόρων αγγείων, σε όλα τα μέρη του σώματος.

Τα ωμά καρότα, αν και νόστιμα και τραγανά, εμποδίζουν την απελευθέρωση της βήτα καροτίνης στο σώμα, γι' αυτό είναι προτιμότερο να τα μαγειρεύουμε λίγο. Πάντως θα πρέπει να αποφεύουμε το υπερβολικό μαγείρεμα καθώς μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια των θρεπτικών συστατικών τους· το ιδανικότερο είναι να προετοιμαστούν στον ατμό.



Γλυκό Καρότο "Θαλλώ"


Συστατικά: Καρότο, Αμύγδαλα, Κανέλα, Λεμόνι, Γαρύφαλλο, Βανίλια, Ζάχαρη.

ΣΥΝΤΑΓΗ

Υλικά
1 κιλό καρότα
850γρ. ζάχαρη
μισή κούπα τσαγιού ασπρισμένα αμύγδαλα
1 ξυλάκι κανέλας
6-7 γαρύφαλλα
2 βανίλιες
1 κ.σ. σιρόπι γλυκόζης
μισή φλούδα λεμονιού
χυμό μισού λεμονιού
λίγο αλάτι

Εκτέλεση
Πλένουμε και ξεφλουδίζουμε τα καρότο. Τα βράζουμε για 5 λεπτά σε αρκετό νερό με λίγο αλάτι. Τα σουρώνουμε και τ' αφήνουμε να κρυώσουν.
Βάζουμε σε μια κατσαρόλα 2 ποτήρια νερό, την ζάχαρη, την φλούδα λεμονιού, τα γαρύφαλλα και την κανέλα να βράσουν για 10 λεπτά και αφού βράσουν βγάζουμε τα μυρωδικά απ' το σιρόπι.
Παράλληλα τρίβουμε τα καρότα στον χοντρό τρίφτη.
Ρίχνουμε το καρότο στο σιρόπι, το πατάμε με την ξύλινη κουτάλα να πάει μέσα στο σιρόπι και αφήνουμε να βράσει σε δυνατή φωτιά μέχρι να δέσει το σιρόπι. Για να δούμε αν είναι έτοιμο βάζουμε μια κουταλιά σε στεγνό πιατάκι και το φυσάμε να κρυώσει. Σέρνουμε πάνω την μύτη του κουταλιού. Αν είναι έτοιμο το σιρόπι, πρέπει να κανει δρόμο που δεν κλείνει.
Όταν είναι έτοιμο προσθέτουμε τον χυμό λεμονιού, μια κουταλιά σιρόπι γλυκόζης και τα αμύγδαλα και το αφήνουμε 2-3 λεπτά ακόμα.
Το κατεβάζουμε απ' το μάτι κι έτσι όπως είναι καυτό το βάζουμε σε αποστειρωμένα βάζα. Το αφήνουμε να κρυώσει και κλείνουμε τα βάζα με καπάκια.



Παρασκευή 23 Δεκεμβρίου 2011

Χειμώνας


Ο χειμώνας είναι μία από τις 4 εποχές της εύκρατης ζώνης. Αστρονομικά, ξεκινά με το χειμερινό ηλιοστάσιο στις 21 Δεκεμβρίου στο Βόρειο Ημισφαίριο και τελειώνει κατά την εαρινή ισημερία στις 21 Μαρτίου. Πρόκειται για την ψυχρότερη εποχή του έτους η οποία έπεται του φθινοπώρου και προηγείται της ανοίξεως. Το ψυχρότερο διάστημα του ξεκινά λίγες εβδομάδες μετά το ηλιοστάσιο. Μέχρι τότε ο Ήλιος βρίσκεται στο νοτιότερο ύψος του, ωστόσο αρχίζει σιγά-σιγά να αναρριχάται και πάλι στον ουρανό, και οι μέρες αρχίζουν να μεγαλώνουν διότι σταματάει την προς Νότο κίνησή του και τρέπεται στην αντίθετη φορά, προς τον Βορρά.
Σύμφωνα με την μετεωρολογική προσέγγιση, χειμώνας καλείται η μέθοδος μέτρησης της χειμερινής περιόδου. Ως χειμώνα, οι μετεωρολόγοι καθορίζουν τους τρεις μήνες του έτους με τις χαμηλότερες θερμοκρασίες. Σύμφωνα με αυτήν την θεωρία μετρούνται συμβατικά οι μήνες Δεκέμβριος, Ιανουάριος, Φεβρουάριος· οι πιο κρύες θερμοκρασίες της εποχής εμφανίζονται τον Ιανουάριο. Κατά την διάρκεια των χειμερινών μηνών τα μετεωρολογικά φαινόμενα που συναντάμε είναι οι βροχοπτώσεις, η καταιγίδα, η υγρασία, το χιόνι, η χιονοθύελλα και σπανιότερα η ομίχλη πάγου.
Η έναρξη του παραμένει σταθερή, ανεξαρτήτως καιρικών συνθηκών, αλλά ποικίλλει ανάλογα με τον πολιτισμό. Στις ΗΠΑ εναρκτήρια ημέρα του χειμώνα θεωρείται αυτή του ηλιοστασίου και λήγει την επομένη ισημερία. Στη Σκανδιναβία, ο χειμώνας ξεκινά παραδοσιακά στις 14 Οκτωβρίου και λήγει την τελευταία ημέρα του Φεβρουαρίου. Σε μέρη όπως η Ιρλανδία (με τη χρήση του ιρλανδικού ημερολογίου) το χειμερινό ηλιοστάσιο παραδοσιακά θεωρείται ως μεσοχείμωνο, με τη χειμερινή περίοδο που αρχίζει την 1η Νοεμβρίου. Σε αρκετές Ευρωπαϊκές χώρες τείνουν να αναγνωρίσουν την 11η Νοεμβρίου, Ημέρα του Αγίου Μαρτίνου (Martinmas) ως την πρώτη ημερολογιακή ημέρα του χειμώνα.Στην κινεζική αστρονομία και άλλα ημερολόγια της Ανατολικής Ασίας, ο χειμώνας ξεκινά στις 7 Νοεμβρίου, με την Jiéqì ,την «εγκατάσταση του χειμώνα».

Σε διάφορες κουλτούρες

Στην Περσική κουλτούρα εδώ και χιλιάδες χρόνια, γιορτάζεται η πρώτη νύχτα του χειμώνα, η Yalda, που συμβολίζει την γέννηση του Μίθρα, του Θεού Ήλιου, ο οποίος εικονίζει το φως, την καλοσύνη και την δύναμη πάνω στην γη. Με την λευκότητα του χειμώνα, ο ήλιος (το λευκό) ανεβαίνει ξανά για να σβήσει το σκοτάδι της μεγάλης νύχτας. Οι Αρχαίοι Ιρανοί πίστευαν ότι υπάρχουν δύο ομάδες αγγέλων - των καλών και των κακών - που βρίσκονταν σε συνεχή αγώνα μεταξύ τους για την κυριαρχία στην γη και ότι με την αυγή της πρώτης ημέρας του μήνα που αρχίζει την 21η Δεκεμβρίου, με την αύξηση του ήλιου και με την βοήθεια του θεού Ζωροάστρη θα ηττηθεί το σκοτάδι και ο αγώνας θα λήξει υπέρ του Φωτός.
Στην Ελληνική μυθολογία, η εναλλαγή των εποχών σχετιζόταν με τον μύθο της Περσεφόνης, την οποία απήγαγε ο Άδης για να την κάνει σύζυγό του. Η Δήμητρα έψαχνε παντού την κόρη της και όταν κατάλαβε ότι βρίσκεται στο βασίλειο του Κάτω Κόσμου την διεκδίκησε, όμως ο Άδης δεν ήταν διατεθειμένος να την αφήσει. Έτσι ο Δίας αποφάσισε ότι η κόρη θα μένει μισό χρόνο με τον Άδη στον κάτω κόσμο και μισό χρόνο να επιστρέφει στην μητέρα της στον επάνω κόσμο. Το διάστημα της απουσίας της Περσεφόνης η Δήμητρα μαράζωνε από την θλίψη της και μαζί της πενθούσε και η φύση σηματοδοτώντας έτσι τον χειμώνα.
Στην ουαλική μυθολογία, ο Gwyn ap Nudd απήγαγε μία κόρη ονόματι Creiddylad. Την Πρωτομαγιά, ο εραστής της, Gwythr ap Greidawl, αγωνίστηκε με τον Gwyn για να την ξανακερδίσει. Η μάχη μεταξύ τους αντιπροσώπευε την εναλλαγή μεταξύ καλοκαιριού και χειμώνα.


---------------------------------------------------

Ο ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ

Ο χειμώνας υμνήθηκε στην ποίηση και στην λογοτεχνία, συνήθως συμβολίζει τον θάνατο, τον ύπνο, την χειμερία νάρκη, ή στασιμότητα καθώς κα την ψύχρανση των συναισθημάτων. Αποτέλεσε δε έμνευση για την δημιουργία εξαιρετικών πινάκων στην ζωγραφική.

Μουσική

Στην μουσική, συναντάμε τον «Χειμώνα», από την κορυφαία σύνθεση του Antonio Vivaldi «Οι Τέσσερις Εποχές».

Ποίηση

L.UHLAND
Το χειμωνιάτικο τραγούδι του βοσκού (1809)

Αχ, χειμώνα, χειμώνα κακέ,
τι μικρό που τον κόσμο τον κάνεις,
στα λιβάδια μας πας ολουνούς,
σε στενές καλυβίτσες μας βάνεις!

Και τι τάχα απ'το σπίτι αν περνώ
της καλής ; Μην μπορεί να προβάλη
από παράθυρο τόσο μικρό
το γλυκό της, τ' ωραίο κεφάλι.
....


J. von EICHENDORFF

Χειμωνιάτικη νύχτα (1901)

Το χιόνι τα σκέπασεν όλα!Του κάκου
προσμένω από κάπου χαρά να μου ρθη.
Το δέντρο κατάγυμνο πέρα λουφάζει
μονάχο στον έρημο κάμπο και μοιάζει,
σαν ναν' εκεί σ' ύπνο πεσμένο βαθύ.

Τ' αγέρι στην ήσυχη μόνο την νύχτα
πετώντας κοντά του σιγά το κουνά
κι' αυτό μεσ' στον ύπνο του κάποια στιγμούλα
την άσπρη του ανάλαφρα σείνει κορφούλα
κι' απ' τ' όνειρο κάτι, που βλέπει, μηνά

Αχ, βλέπει, πως άνοιξη φτάνει καινούργια
π' ανθάκια παντούθε σκορπά και κλώνους
κι' αυτό με μια νέα στολή λουλουδένια
μιά μόνο στο χάιδι της αύρας έχει έννοια,
να ψάλλη στον Πλάστη μας ύμνους αγνούς.


Γ.Καρυωτάκης
Χιόνι

Τι καλά που ’ναι στο σπίτι μας
τώρα που όξω πέφτει χιόνι!
Το μπερντέ παραμερίζοντας,
τ’ άσπρο βλέπω εκεί σεντόνι
να σκεπάζει όλα τα πράγματα:
δρόμους, σπίτια, δέντρα, φύλλα.
Πόσο βλέπω μ’ ευχαρίστηση
μαζεμένη τόση ασπρίλα!

Όμως, κάτου, τουρτουρίζοντας
το κορίτσι εκείνο τρέχει.
Τώρα στάθηκε στην πόρτα μας.
Ψωμί λέγει πως δεν έχει,
πως κρυώνει, πως επάγωσε…
«Έλα μέσα, κοριτσάκι.
Tο τραπέζι μας εστρώθηκε
κι αναμμένο είναι το τζάκι.»


Τέλλος Άγρας
Κάτω απ' το χιόνι

Σκέψου –τι πράματα γλυκά
κοιμούνται κάτωθε απ’ το χιόνι.
Κοιμάται ο σπόρος, μυστικά,
καθώς το φύτρο του φυτρώνει.

Κοιμούνται αμέτρητα σπαρτά
–κι όλο ονειρεύονται τ’ αστάχυα.
Τ’ άγρια μπουμπούκια, σφαλιστά,
ύπνος τα παίρνει, μες στα βράχια…

Έχει όλ’ η πλάση κοιμηθεί
κάτω απ’ το κάτασπρο σεντόνι,
ωσότου να της πει στ’ αυτί
μια συλλαβή το χελιδόνι.

Και τότες! ρόδα, γιασεμιά,
γλυκά κεράσια, χρυσά στάχυα,
κι η αγαπημένη η κυκλαμιά
«Ευχαριστώ» θα πει στα βράχια.

Παροιμίες

Για το Δεκέμβριο:

Το τραγούδι με τον τρύγο, το Δεκέμβρη παραμύθι.

Χιόνι του Δεκεμβριού, χρυσάφι του καλοκαιριού.

Να ’ναι Χριστούγεννα στεγνά, τα Φώτα χιονισμένα,
χαρά σ’ εκείνο το γεωργό, που ’χει πολλά σπαρμένα.

Να ’ναι Xριστούγεννα στεγνά, τα φώτα χιονισμένα,
και τα Λαμπρά βρεχούμενα, αμπάρια γιομισμένα.


Για τον Ιανουάριο:

Χιόνισ’ έβρεξ’ ο Γενάρης, όλ’ οι μύλοι μας αλέθουν.

Χιόνι πέφτει το Γενάρη, χαρές θα ’ν’ τον Αλωνάρη.

Του Γενάρι το φεγγάρι ήλιος της ημέρας μοιάζει.

Χαρά στα Φώτα τα στεγνά και τη Λαμπρή βρεμμένη.

Για το Φεβρουάριο:

Ο Φλεβάρης με νερό, κουτσός μπαίνει στο χορό.

Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίσει, καλοκαίρι θα μυρίσει.

Ο Φλεβάρης κι αν χιονίσει, πάλι άνοιξη θ’ ανθίσει.

Ο Φλεβάρης κι αν φλεβίζει πάλι η άνοιξη μυρίζει
μα αν τύχει και θυμώσει, μες στα χιόνια θα μας χώσει.


Ζωγραφική

Alphonse Mucha - Winter

Anders Andersen Lundby - Homeward Bound

Gustave Courbet - Deer Taking Shelter in Winter

Edouard Bisson - Winter

Ivan Aivazovsky - Winter Landscape

Alphonse Mucha - A winter tale

Joseph Farguharson - The shortening winter's day is near to a close

Claude Monet - Die Elster

Loucas I van Valckenborch - Winterland schaft

Harriet M. Bennett - Five Children Fetch Home a Very Big Yule Log


E. Blume - Two Children Bring Home a Barrow-Load of Firewood for the Christmas Fire

Σάββατο 17 Δεκεμβρίου 2011

Κράνα


Η κρανιά (cornus) είναι ένα αυτόχθονο φυλλοβόλο δέντρο που φτάνει σε ύψος από 5 έως και 10 μέτρα. Καλλιεργείται στο βόρειο ορεινό και ημιορεινό τμήμα της χώρας σε υψόμετρο από 300 μέχρι 900 μέτρα καθώς αντέχει ακόμη και σε θερμοκρασίες έως -25 βαθμούς κελσίου. Τα άνθη της κρανιάς είναι σε μέγεθος μικρά και το χρώμα τους είναι κίτρινο και ανθίζουν στη καρδιά του χειμώνα τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο. Η διάρκεια της άνθησης είναι γύρω στις 45 με 50 μέρες και η ανθισμένη κρανιά είναι πανέμορφη.
Ο Όμηρος αναφέρει τα κράνα ως τροφή χοίρων, ενώ ο Θεόφραστος αναφέρει τον καρπό ως "κράνιον". Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως τα κράνα είχαν και μαγικές ιδιότητες. Ο Όμηρος στην Ιλιάδα βεβαιώνει ότι η φοβερή Κίρκη παρέθεσε στον Οδυσσέα και την παρέα του, για τροφή, "καρπόν κρανείας και άκυλλον βάλανον", κράνα δηλαδή και πουρναρίσια βαλανίδια. Θεωρούσαν όμως ότι είχαν και θεραπευτικές ιδιότητες γι' αυτό και τα χρησιμοποιούσαν στην αντιμετώπιση παθήσεων του γαστρεντερικού συστήματος, της δυσπεψίας, και της καρδιάς.

Ένα μεγάλο πλεονέκτημα της κρανιάς είναι ότι μπορεί να καλλιεργηθεί σε όλα σχεδόν τα εδάφη, σε ξηρά και σε υγρά, καθώς και σε γόνιμα και μη γόνιμα εδάφη με τη προϋπόθεση όμως ότι το ετήσιο ύψος της βροχής στο μέρος που καλλιεργείται πρέπει να είναι από 600 χιλιοστά και πάνω. Άξιο αναφοράς είναι το γεγονός ότι η κρανιά δεν προσβάλλεται από πολλές ασθένειες και μικρόβια, δεν απαιτείται χρήση φυτοπροστατευτικών φαρμάκων και μπορεί πολύ εύκολα να καλλιεργηθεί βιολογικά. Η ανθεκτικότητα του κορμού της κρανιάς συνιστά ένα ακόμα πλεονέκτημά της· το ξύλο της κρανιάς είναι πολύ σκληρό και σπάει πάρα πολύ δύσκολα, γι' αυτό και στο παρελθόν κατασκεύαζαν τα βέλη και τα δόρατα από ξύλο κρανιάς για να έχουν όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερα όπλα στην μάχη. Στην σημερινή εποχή με το ξύλο της κρανιάς κατασκευάζονται κάποιες μικροκατασκευές όπως πίπες, γκλίτσες και βέργες. Από τους καρπούς της κρανιάς, τα κράνα, παρασκευάζεται λικέρ και μαρμελάδα και το Πάσχα βάφονται τα αυγά από την προερχόμενη από τον φλοιό της κρανιάς κόκκινη βαφή.

Θρεπτική-Θεραπευτική Αξία
Διάφορες έρευνες έχουν δείξει υψηλή περιεκτικότητα σε φλαβονοειδή, ανθοκυάνες και φαινολικά παράγωγα, κατά την περίοδο ανάπτυξης και ωρίμανσης των καρπών. Σε άλλες εργαστηριακές έρευνες βρέθηκε μεγάλη περιεκτικότητα σε σίδηρο (Fe), σε βιταμίνη C (103 mg/100 g), υψηλή περιεκτικότητα σε ασκορβικό οξύ (48-73 mg/100g (περισσότερο από τις φράουλες, τα πορτοκάλια και τα ακτινίδια), καροτίνη και ταννίνες.
Οι ανθοκυάνες, οι ειδικές χρωστικές ουσίες που περιέχουν τα κράνα, χρησιμοποιούνται για την καταπολέμηση των καρδιακών παθήσεων και στις Ασιατικές χώρες για την καταπολέμηση του διαβήτη. Εδώ και εκατονταετίες η επιστήμη της ιατρικής έχει χρησιμοποιήσει τις ρίζες, τους καρπούς, τον φλοιό, και τους βλαστούς της κρανιάς για τη θεραπεία της διάρροιας και γενικά των παθήσεων του εντέρου. Επίσης οι ρίζες, οι βλαστοί και ο φλοιός είναι και πολύ αποτελεσματικά αντιπυρετικά.


Λικέρ Κράνα "Θαλλώ"


Συστατικά: Κράνα, Κονιάκ, Ζάχαρη, Κανέλα.

ΣΥΝΤΑΓΗ

Υλικά
2 κιλά κράνα
750γρ ζάχαρη
1 λίτρο κονιάκ

Εάν τα κράνα που έχουμε επιλέξει, δεν είναι ώριμα αρκετά (πρέπει να έχουν βαθύ κόκκινο χρώμα), τα αφήνουμε μερικές ημέρες, έως ότου ωριμάζουν. Πλένουμε καλά τα κράνα και αφαιρούμε τα κοτσάνια τους. Τ' απλώνουμε σε καθαρή πετσέτα, για να στεγνώσουν.
Τοποθετούμε τα κράνα σε γυάλα, σε στρώματα εναλλάξ με τη ζάχαρη. Φροντίζουμε το επιφανειακό στρώμα να είναι ζάχαρη.
Αφήνουμε τα κράνα για 2-3 μήνες ή έως ότου λιώσει όλη σχεδόν η ζάχαρη. Ανακινούμε την γυάλα ανά διαστήματα. Στη συνέχεια προσθέτουμε το κονιάκ. Κλείνουμε αεροστεγώς.
Μετά από 15 ημέρες δοκιμάζουμε το λικέρ και εάν χρειαστεί προσθέτουμε ζάχαρη (αφού την διαλύσουμε σε λίγο νερό) ή κονιάκ, ανάλογα με τη γεύση που προτιμάμε. Τα κράνα διατηρούνται μέσα στο λικέρ για ένα χρόνο.
Όταν αφαιρέσουμε τα κράνα, φιλτράρουμε και τοποθετούμε το λικέρ σε μπουκάλια.

Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2011

Κιτρέα η δικτυωτή ή Μανταρινιά (Citrus reticulata)

Η μανταρινιά κατάγεται από την ανατολική Ασία (Κίνα, Ινδονησία κ.α), όπου καλλιεργούνταν 3000 χρόνια πριν φτάσει στην Ευρώπη. Πήραν το όνομά τους από τους μανδαρίνους, τους ανώτερους κρατικούς λειτουργούς της κινεζικής αυτοκρατορίας, εξαιτίας του χρώματος που είχαν οι στολές τους αλλά και γιατί αντάλλασαν τα φρούτα αυτά ως δώρα.
Φύεται σε τροπικά και υποτροπικά κλίματα. Καλλιεργείται σε πολλές χώρες, όπως η Ισπανία και η Ελλάδα. Ο Ρώσος ναύαρχος Λογγίνος Χέιδεν φέρεται να έφερε πρώτος το μανταρίνι στη χώρα μας, συγκεκριμένα στον Πόρο, το 1929. Σήμερα η καλλιέργειά της στην Ελλάδα καλύπτει έκταση περίπου 57.000 στρεμμάτων.
Πρόκειται για δένδρο μικρό εσπεριδοειδές, αειθαλές, ευαίσθητο το οποίο εύκολα καταστρέφεται από το κρύο. Το μανταρίνι είναι ο καρπός της μανταρινιάς.Σε περιοχές με ζεστό κλίμα και υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία, οι καρποί είναι μεγαλύτερου μεγέθους και με περισσότερο χυμό, ενώ όταν, κατά την ωρίμαση των καρπών, ο καιρός είναι ζεστός, η γεύση τους είναι πολύ καλύτερη. Μοιάζει πολύ με το πορτοκάλι - το σχήμα του όμως δεν είναι σφαιρικό, αλλά ελλειψοειδές. Είναι συνήθως άσπορα, μικρού σχετικά μεγέθους. Είναι διαθέσιμα από τον Νοέμβριο έως τα τέλη Φεβρουαρίου, με τις μεγαλύτερες ποσότητες τον Ιανουάριο.

Ποικιλίες και χαρακτηριστικά
Το μανταρίνι έχει πολλά ονόματα, μερικά από τα οποία αναφέρονται σε διασταυρώσεις ανάμεσα στη μανταρινιά και σε άλλο εσπεριδοειδές φυτό.Οι κυριότερες είναι οι εξής:

α. Το κοινό μεσογειακό μανταρίνι (Citrus deliciosa), με καρπούς που ωριμάζουν από το Δεκέμβριο μέχρι το Φεβρουάριο. Διακρίνεται για τον λεπτό φλοιό κιτρινοπράσινου χρώματος, με σάρκα χυμώδη, πολύ αρωματική και γλυκιά, που όμως έχει πολλούς σπόρους (σπέρματα). Κάποτε ήταν η μόνη που καλλιεργούνταν στη χώρα μας, αλλά σήμερα εκτοπίζεται συνεχώς από τις άσπερμες ποικιλίες. Πλέον συναντάται κυρίως στη Χίο, την Κάλυμνο και την Κρήτη.
β. Οι κλημεντίνες (Citrus reticulata) Αλγερίου, Ισραήλ, Πόρου, Ρόδου κ.λπ.Τα μανταρίνια Κλημεντίνες πήραν το όνομα τους από τον μοναχό Clement Rodier (1829 - 1904) που εντόπισε την συγκεκριμένη ποικιλία στην Αλγερία.Ο καρπός τους είναι μεσαίου μεγέθους με σφαιρικό, πεπλατυσμένο σχήμα. Η επιδερμίδα τους είναι λεπτή, πορτοκαλοκόκκινη, που χαλαρώνει κατά την ωρίμαση, ενώ η σάρκα τους είναι αρωματική, γλυκιά και άσπερμη ή ολιγόσπερμη. Με πορτοκαλί καρπούς, που ωριμάζουν από Οκτώβριο μέχρι Ιανουάριο, είναι η πλέον διαδεδομένη ποικιλία στην Ελλάδα.
γ. Τα σατσούμα (Citrus unshiu), τα οποία στην Ελλάδα καλλιεργούνται σε περιορισμένες εκτάσεις. Με καταγωγή από την Ιαπωνία, η ποικιλία αυτή έχει μικρούς έως μεγάλους σφαιρικούς καρπούς, πεπλατυσμένους, άσπερμους, αρκετά γλυκούς και ελαφρώς υπόξινους. Ο φλοιός τους είναι λεπτός, πορτοκαλί χρώματος, ο οποίος χαλαρώνει κατά την ωρίμαση. Ωριμάζουν από τον Οκτώβριο μέχρι το Δεκέμβριο.
δ.Τα Ενκορ (Εncore), μια όψιμη ποικιλία που ωριμάζει από το Φεβρουάριο μέχρι τον Απρίλιο. Ο καρπός τους είναι μεσαίου μεγέθους και η επιδερμίδα τους πορτοκαλοκίτρινη. Η σάρκα τους είναι πλούσια σε χυμό, γευστική, αλλά με πολλά σπόρια.
ε. Τελευταία, αλλά εξίσου σημαντική είναι η Ορτανικ (Citrus reticulata). Μια μεσοπρώιμη ποικιλία, με πολλά σπέρματα, που ωριμάζει από τον Ιανουάριο μέχρι το Φεβρουάριο. Ο καρπός της είναι μεγάλος και πλακέ. Εχει σάρκα ζουμερή, γευστική και αρκετά αρωματική.

Θρεπτική Αξία
Το μανταρίνι, εκτός από πολύ γευστικά, αποδεικνύονται και πολύ ευεργετικά για την υγεία. Ανήκει στην ομάδα των εσπεριδοειδών όπως το πορτοκάλι, το γκρέιπφρουτ και το λεμόνι και παρότι είναι λιγότερο πλούσιο σε μεταλλικά άλατα ωστόσο είναι πλούσια πηγή καλίου και βοηθά στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Η παρουσία αλάτων βρωμίου δικαιολογεί την ηρεμιστική του δράση. Η αποξηραμένη φλούδα του φρούτου χρησιμοποιείται στην παραδοσιακή κινεζική ιατρική. Επίσης, ο φλοιός του μανταρινιού έχει θεραπευτικές ιδιότητες, διευκολύνει την πέψη και ανακουφίζει από κοιλιακές διαταραχές. Σύμφωνα με δύο ιαπωνικές μελέτες, οι οποίες είδαν το φως της δημοσιότητας το 2006, η κατανάλωση του φρούτου μειώνει σημαντικά την πιθανότητα να προσβληθεί κάποιος από καρκίνο του ήπατος, καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά και διαβήτη. Είναι πολύ υγιεινό φρούτο διότι περιέχει την μεγαλύτερη ποσότητα της αντιοξειδωτικής ουσίας ζεαξανθίνης. Επίσης είναι πλούσια σε βιταμίνες Α, Β και C. Οι επιστήμονες τονίζουν πως το μυστικό της δύναμης των μανταρινιών βρίσκεται στην βιταμίνη Α και ειδικά σε κάποια συστατικά της, τα καροτενοειδή, τα οποία, εκτός από πολλές ευεργετικές για τον οργανισμό ιδιότητες, δίνουν στα μανταρίνια το πορτοκαλί τους χρώμα. Μία μερίδα 100 γραμ. θεωρητικά αποδίδει 53 θερμίδες.
Το μανταρίνι μας προσφέρει επίσης εξαιρετικό αιθέριο έλαιο το οποίο προέρχεται από ψυχρή έκθλιψη της φλούδας των καρπών του και έχει ένα έντονο, γλυκό, δροσερό, χαρακτηριστικό άρωμα. Τo αιθέριο έλαιο του μανταρινιού χρησιμοποιείται στην αρωματοθεραπεία ως χαλαρωτικό καταπραϋντικό, κατασταλτικό, αντιρυτιδικό, αντισηπτικό, ηρεμιστικό. Επίσης χρησιμοποιείται για ένα ήρεμο και ευχάριστο ύπνο, για πεπτικές διαταραχές και για περιπτώσεις κατακράτησης υγρών, λιπαρού δέρματος, παχυσαρκίας, ακμής και δυσπεψίας.
Τo αιθέριο έλαιο του μανταρινιού συνδυάζεται πολύ καλά με: Lime, Orange, Lemon, Grapefruit, Nutmeg, Clove Leaf.

Στο χώμα ή σε γλάστρα
Η μανταρινιά είναι ένα πολύ όμορφο δέντρο. Ως καλλωπιστικό φυτό, μπορεί να φυτευτεί σε μεγάλη γλάστρα, χωρίς να έχει μεγάλες ανάγκες σε φροντίδα. Από την άλλη, στο χώμα θέλει ζεστό κλίμα και θερμοκρασίες που το χειμώνα δεν πρέπει να πέφτουν κάτω των -2° C. Σε περιπτώσεις, δε, που η θερμοκρασία πέσει κάτω από τους -5° C, η μανταρινιά αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης (καλό είναι σε αυτές τις περιπτώσεις να προστατεύουμε τους κορμούς των δέντρων, ιδιαίτερα αν είναι νεαρής ηλικίας, με κάποιο αντιπαγετικό υλικό).
Προτιμά ηλιόλουστες και απάνεμες ζώνες και σε περίπτωση ισχυρών ανέμων κάποιος φυτοφράχτης, φυσικός ή τεχνητός, μπορεί να δώσει λύση στο πρόβλημα. Είναι δέντρο που προτιμά γόνιμα εδάφη, με υψηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία και με πολύ καλή στράγγιση. Αντιθέτως, αντιμετωπίζει προβλήματα σε εδάφη συνεκτικά και βαριά - που δεν αερίζονται-, καθώς και σε αυτά που περιέχουν υψηλά ποσοστά ασβεστίου και αλάτων.

Προσοχή!
Οταν προμηθευόμαστε μανταρίνια από την αγορά, θα πρέπει η επιδερμίδα τους να μην έχει κηλίδες, να είναι ελαστική και λαμπερή και να μην είναι ιδιαίτερα κολλημένη στη σάρκα τους. Σε θερμοκρασία περιβάλλοντος διατηρούνται για 2 με 3 ημέρες, ενώ στο οικιακό ψυγείο μέχρι 10 ημέρες.


Μανταρινάδα "Θαλλώ"


Συστατικά: Μανταρίνια, ζάχαρη, κανέλα, νερό.


ΣΥΝΤΑΓΕΣ

Μανταρινάδα (Συμπυκνωμένος χυμός)

Υλικά
Μανταρίνια Χίου
Ζάχαρη
Νερό
Κανέλα

Εκτέλεση
Πλένω καλά και στύβω τα μανταρίνια.Κρατώ τον χυμό τους ενώ την ίδια στιγμή βάζω σε μια κατσαρόλα 330 ml νερό και ένα(1) κιλό ζάχαρη και ανακατεύω σε μέτρια φωτιά το μείγμα έως ότου διαλυθεί η ζάχαρη. Για να αρωματίσουμε το σιρόπι θα προσθέσουμε δυο ξυλάκια αρωματικής κανέλας.Όταν το σιρόπι είναι έτοιμο το αποσύρουμε από την φωτιά αφαιρούμε την κανέλα και το αφήνουμε να κρυώσει. Έπειτα αναμειγνύω τον χυμό του μανταρινιού με το σιρόπι σε ίσα μέρη και γεμίζω καλά πλυμένα και αποστειρωμένα μπουκάλια. Διατηρείται στο ψυγείο για αρκετούς μήνες ωστόσο εάν φροντίσουμε να κλείσουμε αεροστεγώς τα μπουκάλια μας διατηρείται και εκτός ψυγείου σε σκοτεινό και σκιερό μέρος. Μετά το άνοιγμα τοποθετείται στο ψυγείο. Σερβίρεται αραιωμένο με νερό σε αναλογία 1:3.


Kέϊκ Μανταρίνι

Υλικά

3,5 ποτήρια αλεύρι + 1 φακελάκι baking powder
1 1/4 φλυτζάνι ζάχαρη
1 φλυτζάνι ελαιόλαδο
2 ποτήρια χυμό μανταρινιού
1 κουτ.γλ. ξύσμα μανταρινιού
1 σφηνάκι κονιάκ
80 γρ. σταφίδα ξανθή αλευρωμένη

Εκτέλεση
  • Κοσκινίζουμε το αλεύρι με το baking powder.
  • Χτυπάμε το λάδι, την ζάχαρη και το χυμό μανταρινιού περίπου για 10'.
  • Προσθέτουμε το κονιάκ και το ξύσμα. Χτυπάμε το μείγμα λίγο ακόμα.
  • Προσθέτουμε κουταλιά-κουταλιά το αλεύρι.
  • Αδειάζουμε το μείγμα σε καλά λαδωμένη και αλευρωμένη φόρμα και ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 για 50-55'.

Δευτέρα 12 Δεκεμβρίου 2011

Ευφορβία η Κομψοτάτη ή Αλεξανδρινό (Euphorbia pulcherrima)

Είναι το χαρακτηριστικό φυτό στολισμού κατά την περίοδο των Χριστουγέννων, γι' αυτό και ονομάζεται λουλούδι των Χριστουγέννων. Είναι ένα όμορφο και εντυπωσιακό φυτό με λαμπερά κόκκινα - αλλά και πορτοκαλί, λευκά, ροζ ή και κίτρινα) βράκτια, δηλαδή φύλλα που μοιάζουν με άνθη αλλά είναι φύλλα. Είναι γηγενές φυτό του Μεξικό, το οποίο πλέον καλλιεργείται σε όλη την Ευρώπη.
Είναι πολυετής θάμνος μέτριας ανάπτυξης που δεν αντέχει στις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες. Η ανθοφορία ξεκινά από τα τέλη φθινοπώρου μέχρι και τον Φεβρουάριο.

Χρησιμοποιείται στην διακόσμηση των σπιτιών κατά τις εορτές των Χριστουγέννων, είτε ως στεφάνι για να κρεμαστεί στην εξώπορτα είτε για το στολισμό του γιορτινού τραπεζιού. Το έθιμο αυτό προέρχεται από τις ΗΠΑ όταν, πριν 200 περίπου χρόνια ο πρώτος πρέσβης της Αμερικής στο Μεξικό Joel Poinsett έφερε το φυτό αυτό μαζί του από τη νότια Αμερική κατά την περίοδο των Χριστουγέννων. Έτσι σιγά σιγά το Αλεξανδρινό θεωρήθηκε ως το «κλασσικό» φυτό των Χριστουγέννων.





Τρίτη 6 Δεκεμβρίου 2011

Κυδωνέα η προμήκης (Cydonia oblonga)

Η κυδωνιά είναι οπωροφόρο δέντρο της οικογένειας των Ροδοειδών και αποτελεί ένα από τα αρχαιότερα φυτά του ανατολικού και μεσογειακού χώρου. Η καταγωγή της είναι από την περιοχή του Καυκάσου ή του Ιράν. Το όνομα της προέρχεται από την περιοχή των αρχαίων Κυδωνιών, όπου ενδημούσε μια εξαιρετική ποικιλία. Φυλλοβόλο δέντρο που φτάνει τα 8 μέτρα με μεγάλα φύλλα και πολύ όμορφα μεγάλα λευκά ή ρόδινα άνθη.Καρπός του δέντρου είναι το κυδώνι ,το οποίο έχει χρώμα κίτρινο προς το χρυσό όταν είναι ώριμο και πράσινο όταν είναι άγουρο· το σχήμα του μοιάζει με αυτό του αχλαδιού και η γεύση του είναι έντονα πικρή, όξινη και στυφή. Η καρποφορία του φυτού αρχίζει στον τρίτο με τέταρτο χρόνο της ηλικίας της και αυξάνει μέχρι το 15ο έτος. Από το 25ο έτος αρχίζει η πτώση της παραγωγής. Ζει μέχρι και 50 χρόνια. Η συλλογή των καρπών γίνεται όταν ωριμάσουν καλά πάνω στην κυδωνιά. Η κυδωνιά αυτοφύεται σε όλες τις χώρες που γειτνιάζουν με τη Μεσόγειο, όπως η Γαλλία, η Ισπανία και η Ελλάδα. Οι κυριότερες καλιεργούμενες στον ελλαδικό χώρο ποικιλίες είναι τα μηλοκύδωνα ή ψωμοκύδωνα, η πορτογαλική (Del Portogallo) και η μαμούθ.
H κυδωνιά είναι δέντρο γνωστό από τους αρχαίους χρόνους. Οι αρχαίοι Έλληνες και οι Ρωμαίοι θεωρούσαν το κυδώνι σύμβολο της αγάπης και της ευτυχίας και το είχαν αφιερώσει στην θεά Αφροδίτη, η οποία εμφανίζεται συχνά να κρατά στο δεξί της χέρι ένα κυδώνι, ένα δώρο που της έχει δώσει ο Πάρης.Αποτελούσε δώρο ευγονίας, καθώς, προσφέρθηκε από την Γαία στην Ήρα στο γάµο της µε τον Δία.Στους Βίους Παράλληλους του Πλουτάρχου, ο Σόλων λέγεται ότι θέσπισε διάταγμα με βάση το οποίο «η νύφη και ο γαμπρός θα έπρεπε να κλείνονταν σε ένα δωμάτιο και να φάνε ένα κυδώνι μαζί».Είναι βέβαιο ότι τα «χρυσά» μήλα των Εσπερίδων δεν ήταν τίποτε άλλο από κυδώνια, διότι ήταν τα μόνα φρούτα με κίτρινο χρώμα στην αρχαιότητα.Κατά τον Μεσαίωνα τα κυδώνια στέλνονταν ή μοιράζονταν ως δώρα αγάπης και ως γλυκίσματα των γαμήλιων γευμάτων.Επίσης κατά την περίοδο αυτή στην Γαλλία, την Πορτογαλία και την Ισπανία θεωρείται ως το καλύτερο υλικό της ζαχαροπλαστικής.Η περίφημη μαρμελάδα κυδωνιού προσφερόταν ως δώρο στους βασιλιάδες, ενώ το κυδωνόπαστο φαίνεται πως σερβιρόταν μετά το τέλος συμποσίων που παρέθετε ο πάπας, όπως καταγράφεται σε έγγραφο του 1570.

Χρήσεις
Το κυδώνι χρησιμοποιείται στην μαγειρική, συνδυάζεται πολύ γευστικά με τα φύλλα της δάφνης και σκόνη από ginger (για συνταγές που περιέχουν κρέας), ή με φυλαρράκια αρμπαρόριζας (για συνταγές που έχουν ζάχαρη). Ωστόσο η κύρια χρήση του είναι στην ζαχαροπλαστική· συγκεκριμένα, από το φρούτο φτιάχνονται γλυκά κουταλιού, πελτές, κυδωνόπαστα, κυδωνόκρασο, λικέρ, κομπόστα και μαρμελάδες. Μάλιστα, ο όρος "μαρμελάδα" σήμαινε αρχικά μαρμελάδα από κυδώνια και προήλθε από την πορτογαλική λέξη marmelo, που σημαίνει «κυδώνι».
Το ξύλο της κυδωνιάς χρησμοποιείται στην τορνευτική και στην λεπτοξυλουργική διότι είναι ανθεκτικό και δεν σαπίζει.Από τα φύλλα του δέντρου παρασκευάζεται αφέψημα, το οποίο έχει μαλακτικές και αποχρεμπτικές ιδιότητες.Παράγεται επίσης αιθέριο έλαιο.

Θεραπευτικές ιδιότητες και ενδείξεις
Οι θεραπευτικές ιδιότητες του κυδωνιού έχουν περιγραφεί από τους ιατρούς-φιλοσόφους της αρχαίας Ελλάδος αλλά και της Ρώμης. Ο Διοσκουρίδης μάλιστα πρότεινε για καθημερινή χρήση τις εξής συνταγές: Φέτες κυδωνιού έμεναν για ένα μήνα και μούσκευαν μέσα σε μούστο, ή φέτες κυδωνιού κλείνονταν για έναν ολόκληρο χρόνο μέσα σε ένα βαρέλι γεμάτο με μέλι. Γενικά η ανάμιξη χυμού από κυδώνι με μέλι έχει θεραπευτικές και τονωτικές ιδιότητες, ανοίγει την όρεξη, διευκολύνει την ηπατική και νεφρική λειτουργία και αναζωογονεί τον οργανισμό. Απομακρύνει την κούραση και την ατονία και βοηθά στην ανάρρωση. Ηρεμεί το στομάχι και όλο το πεπτικό σύστημα. Λειτουργεί ως εξαιρετικό τονωτικό με πολλές βιταμίνες, κυρίως του συμπλέγματος B και D. Οι καρποί είναι στυπτικοί και θρεπτικοί· περιέχουν κυρίως τανίνες, μηλικό οξύ, σάκχαρο, αζωτούχα ουσία, πηκτίνη, ξυλώδεις ουσίες, λιθώδη κύτταρα, αιθέριο έλαιο και μεγάλη ποσότητα βιταμίνης C. Ενδείκνυνται για την αντιμετώπιση της διάρροιας και της δυσεντερίας.
Οι σπόροι (ή αλλιώς Κυδωνοκούκουδα) είναι πλούσιοι σε γλίσχρασμα, η οποία είναι μία ζελατινώδη ουσία που βοηθάει διάφορες φλεγμονές του πεπτικού συστήματος και χρησιμοποιούνται ως καθαρτικοί. Το γλίσχρασμα χρησιμοποιείται εξωτερικά για να θεραπεύσει τις χιονίστρες, το ξηρό και σκασμένο δέρμα, ραγάδες, τα καψίματα του δέρματος, φλεγμονές της στοματικής κοιλότητας και τους ερεθισμούς των ματιών. Επίσης οι σπόροι περιέχουν αμυγδαλίνη, εμουλσίνη, άμυλο, λίπος, μη πτητικό έλαιο και μία γομώδη ουσία που ονομάζεται κυδωνίνη.Έχουν αντιφλεγμονώδεις, υπακτικές, αποχρεμπτικές και μαλακτικές ιδιότητες και χρησιμοποιούνται σε αιμοπτύσεις, μητρορραγίες, μηνορραγίες και αιμορροΐδες. Επίσης, αποτελούν συστατικό πολλών καλλυντικών σκευασμάτων.

Θεραπευτικά σκευάσματα με κυδώνι (πηγή)

*Μπορούμε να παρασκευάσουμε σιρόπι για τον βήχα βράζοντας σπόρους κυδωνιού με λίγη ζάχαρη.
*Λάδι με σπόρους κατά της τριχόπτωσης (το αφήνουμε 1 μήνα σε σκιερό μέρος ).
*Μπορούμε να φτιάξουμε ένα αφροδισιακό ποτό, κρασί με κυδώνι το οποίο είναι πολύ δυναμωτικό. Κόβουμε τα κυδώνια σε κομματάκια και τα βάζουμε σε λευκό κρασί και τα αφήνουμε περίπου ένα μήνα. Επίσης βοηθάει και σε φλεγμονές της στοματικής κοιλότητας.
*Έγχυμα ή σιρόπι κυδωνιών σε αιμοπτυσία, διάρροια και χρόνιους εμετούς.
*Ζελέ κυδωνιών είναι ωφέλιμο στην καθημερινή διατροφή για όσους υποφέρουν από χρόνια διάρροια.
*Το έγχυμα των φύλλων αντιμετωπίζει άμεσα την διάρροια, είναι αποτελεσματικό κατά του πονόλαιμου και του πονοκέφαλου.
Τα κυδώνια καταπραΰνουν τις αϋπνίες, τις νευρασθένειες, τις ταχυκαρδίες, το σπασμωδικό βήχα και τον κοκίτη.

---------------------------------------

Μαρμελάδα Κυδώνι "Θαλλώ"

Συστατικά: κυδώνι, ζάχαρη, λεμόνι, βανίλια, κανέλα.


Γλυκό Κυδώνι "Θαλλώ"

Συστατικά: κυδώνι, ζάχαρη, λεμόνι, κανέλα.


ΣΥΝΤΑΓΕΣ

Μαρμελάδα Κυδώνι


Υλικά
1 κιλό κυδώνια
750 γρ ζάχαρη
3 κούπες νερό
Χυμός ενός λεμονιού
2 σωληνάρια βανίλια
2 ξυλάκια κανέλα


Εκτέλεση
Πλένουμε τα κυδώνια και τα καθαρίζουμε από τις φλούδες. Αφαιρούμε το εσωτερικό τους με τα σπόρια και τα σκληρά σημεία της σάρκας, αλλά δεν τα πετάμε.
Τα κόβουμε σε λεπτές φέτες και τα βάζουμε σε κατσαρόλα με το νερό και με τα μισά από τα σποράκια και τις "καρδιές" τους (το εσωτερικό τους) δεμένα σ' ένα τούλι. Εκεί είναι η περισσότερη πηκτίνη.
Για κάθε κιλό σάρκας κυδωνιού θα χρειαστούμε περίπου 3 κούπες νερό.Τα βράζουμε μέχρι να μαλακώσουν εντελώς ,υπολογίζουμε περίπου 35 λεπτά βρασμού.Όταν ετοιμαστούν, αποσύρουμε από τη φωτιά και αφήνουμε να κρυώσουν λίγο.
Με ένα πιρούνι τα λιώνουμε ώστε να γίνουν πολτός, και πιέζουμε το τούλι ώστε να βγει στην κατσαρόλα όσο το δυνατόν περισσότερη πηκτίνη από το εσωτερικό του.
Προσθέτουμε τη ζάχαρη στον πολτό και βράζουμε την μαρμελάδα μας μέχρι να δέσει για περίπου μισή ώρα.Ενδιάμεσα προσθέτουμε το άρωμα βανίλιας και τα ξυλάκια κανέλας.
Στο τέλος βάζουμε το χυμό του λεμονιού και αφήνουμε να πάρει μια τελευταία βράση.Την τοποθετούμε ζεστή σε αποστειρωμένα ζεστά βάζα που τα αφήνουμε να κρυώσουν αναποδογυρισμένα.


Γλυκό Κουταλιού Κυδώνι

Υλικά
1,200-1,300 kg κυδώνια (άγουρα - πράσινα)
850 γρ ζάχαρη
3,5 ποτήρια νερό
1 κ.σ. σιρόπι γλυκόζης
χυμός από μισό λεμόνι
4-5 φύλλα αρμπαρόριζα ή 1 ξυλάκι κανέλα

Εκτέλεση
Βάζουμε την ζάχαρη στο νερό να βράσει για 15' σε δυνατή φωτιά - ανακατεύουμε μόνο τώρα κι όχι μετά για να μην ζαχαρώσει το γλυκό. Όσο βράζει το σιρόπι, καθαρίζουμε τα κυδώνια και τα βάζουμε σε νερό με λεμόνι για να μην μαυρίσουν. Ξαφρίζουμε το σιρόπι.
Τρίβουμε τα κυδώνια σε χοντρό τρίφτη και τα ρίχνουμε στο σιρόπι. Δεν ανακατεύουμε, απλώς πατάμε με την κουτάλα να πάει το κυδώνι μέσα στο σιρόπι.
Το αφήνουμε να βράσει 20'-25' μέχρι να δέσει το σιρόπι ξαφρίζοντάς το και κουνώντας την κατσαρόλα κάπου-κάπου.
Μετά προσθέτουμε τον χυμό λεμονιού, την αρμπαρόριζα ή την κανέλα και το σιρόπι γλυκόζης, κουνάμε την κατσαρόλα και τ' αφήνουμε να πάρει κάποιες βράσεις. Όταν αρχίσει να φουσκώνει, κατεβάζουμε τον αφρό με την κουτάλα - δεν ανακατεύουμε.
Για να δούμε αν είναι έτοιμο βάζουμε μια κουταλιά σε στεγνό πιατάκι και το φυσάμε να κρυώσει. Σέρνουμε πάνω τη μύτη του κουταλιού. Αν είναι έτοιμο το σιρόπι, πρέπει να κανει δρόμο που δεν κλείνει.
Το κατεβάζουμε απ' την φωτιά κι έτσι καυτό το βάζουμε στα βάζα, τ' αφήνουμε ανοιχτά να κρυώσει και μετά τα κλείνουμε.